|
ÖZET: 2021 yılı Sayıştay Denetim Raporları, üniversiteye ait konukevinin giderlerinin, üniversite bütçesinden karşılandığını ortaya koymuştur. 7258 sayılı 2021 Yılı Merkezi Yönetim Bütçe Kanunu’nun 8. maddesinin 7. bendi, kamu idarelerinin sosyal tesis giderlerinin bu tesislerden elde edilen gelirlerle karşılanması gerektiğini belirtmektedir. Hazine ve Maliye Bakanlığı’nın 2021-1 sayılı tebliği de, kamu kurumlarının sosyal tesislerinin işletme giderleri için bütçelerinden katkı sağlamalarının esas olmadığını vurgulamaktadır.
Yapılan incelemelerde, konukevinin demirbaş, temizlik ve gıda malzemeleri gibi çeşitli giderlerinin özel bütçeden karşılandığı tespit edilmiştir. Kurum, konukevinin personel ve büyük onarım giderlerinin bütçeden karşılanmasının zorunlu olduğunu savunurken, 2021 yılı gelirinin giderlerinden fazla olduğunu ifade etmiştir. Ancak, Maliye Bakanlığı’nın tebliği, sosyal tesislerin bakım ve onarım giderlerinin elde edilen gelirlerden karşılanması gerektiğini belirtmektedir. Sonuç olarak, konukevinin 2021 yılı geliri 282.453 TL, gideri ise 142.345 TL olarak belirlenmiştir. Bu durum, konukevinin mali açıdan sürdürülebilir olduğunu ve giderlerinin kendi gelirleri ile karşılanması gerektiğini göstermektedir. Dolayısıyla, üniversite özel bütçesinden sosyal tesis giderlerine katkıda bulunulması mevzuata aykırıdır. |
BULGU: Konukevinin Giderlerinin Kurum Bütçesinden Karşılanması
2021 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Üniversite ve Üniversite Döner Sermayesi
Konukevine ait giderlerin Üniversite bütçesinden karşılandığı tespit edilmiştir.
7258 sayılı 2021 Yılı Merkezi Yönetim Bütçe Kanunun “Mali kontrole ilişkin hükümler” başlıklı 8’inci maddesinin 7’nci bendinde şu hükme yer verilmiştir:
“Merkezi yönetim kapsamındaki kamu idarelerince işletilen eğitim ve dinlenme tesisi, misafirhane, çocuk bakımevi, kreş, spor tesisi ve benzeri sosyal tesislerin giderleri, münhasıran bu tesislerin işletilmesinden elde edilen gelirlerden karşılanır…”
Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafından yayınlanan 2021-1 sayılı Kamu Sosyal Tesislerine İlişkin Tebliğin “Ortak Hususlar” başlıklı 7’nci maddesinde şu hükümler yer almaktadır:
“(1) Kamu kurum ve kuruluşlarının tasarrufunda bulunan eğitim ve dinlenme tesisi, misafirhane, kreş, çocuk bakımevi, spor tesisi ve benzeri sosyal tesislerin işletme giderleri için ilgili kurum ve kuruluşların bütçelerinden herhangi bir katkıda bulunulmaması esastır…
(6) Tesislerin lokanta (alakart usulüyle yemek çıkarılması halinde alakart yemek bedelleri dahil), pastane, kafeterya, büfe, disko ve diğer hizmet verilen yerlerinde yemek, kahvaltı, içki, meşrubat, çay, kahve ve benzeri hizmet bedelleri hiçbir şekilde maliyetinin altında olamaz.”
Maliye Bakanlığı tarafından yayınlanan 2017-6 sayılı Kamu Sosyal Tesislerinin İşletilmesine İlişkin Tebliğin “Tesislerin işletilmesi” başlıklı 5’inci maddesinde şu hükümlere yer verilmiştir:
“. c) Sosyal tesisler tarafından üretilen mal ve hizmetlerin fiyatı, 178 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin 10 uncu maddesine dayanılarak her yıl çıkarılan Tebliğde belirtilen tutarların altında olmamak üzere hizmetin türü, kalitesi, rayiç bedeli, piyasa koşulları ve maliyeti göz önünde tutularak belirlenir.
ç) Sosyal tesislerin, işletmeye açık olmadığı veya kapasite kullanım oranının düşük olduğu dönemlerde tamamen veya kısmen kiraya verilmesi imkânları araştırılarak uygulamaya bu yönde ağırlık verilir… ”
Aynı tebliğin “Mali sürdürülebilirlik” başlığını taşıyan 7’nci maddesinde şu hükümlere yer verilmiştir:
“(1) Mali açıdan sürdürülebilir olmadığı tespit edilen sosyal tesislerin mali tabloları her yılın Şubat ayı sonuna kadar idarelerce incelenir ve Mart ayı sonuna kadar mali sürdürülemezliğin nedenlerini ve alınacak önlemleri içeren rapor üst yöneticiye sunulur.
(2) İdareler, mali sürdürülebilirliği olmayan sosyal tesislere ilişkin olarak 5 inci maddede yer alan tedbirlere ilaveten, sosyal tesislerin etkili, ekonomik ve verimli bir şekilde işletilebilmesi için gerekli her türlü tedbirleri alırlar.”
Kurumda yapılan incelemede, Üniversite tarafından işletilen Konukevinin demirbaş, temizlik malzemesi ve gıda malzemesi niteliğindeki çeşitli giderlerinin özel bütçeden karşılandığı tespit edilmiştir.
Kamu İdaresi cevabında; konukevinin personel ve büyük onarım giderlerinin bütçeden yapıldığı ve bunun zaruret olduğu, gelir fazlası ödenek ekleme süreci uzun zaman aldığından acil ihtiyaçlar için destek hizmetleri biriminden düşük tutarda mal tedariki yapıldığı, konukevinin 2021 yılı gelirinin giderinden fazla olduğu ve gelir/gider dengesinin gözetildiği ifade edilmiştir.
Ancak, Maliye Bakanlığı tarafından yayınlanan 2017-6 Sayılı Kamu Sosyal Tesislerinin İşletilmesine İlişkin Tebliğ’in “Tesislerin İşletilmesi” başlıklı 5’inci maddesinde sosyal tesislerin bakım ve onarım giderleri bu tesislerden elde edilen gelirlerden %5 pay ayrılması suretiyle karşılanacağı belirtilmiştir. Konukevinin, işletme gideri niteliğindeki ve bulgunun konusunu oluşturan, demirbaş, temizlik malzemesi ve gıda malzemesi niteliğindeki harcamalarının da üniversite özel bütçesinden karşılanması mevzuata uygun değildir.
Bahse konu konukevinin 2021 yılı gelirleri giderlerini karşılamakta olup, konukevi nakit sıkıntısı içinde bulunmamaktadır. Konukevinin 2021 yılı geliri 282.453 TL, gideri 142.345 TL’dir, yani özel bütçeden yapılmış olan işletme masraflarını karşılayacak kaynağı bulunmaktadır.
Söz konusu mevzuat hükümleri çerçevesinde kurumların bünyesindeki sosyal tesislerin işletme giderlerinin kendi gelirleri ile karşılanması gerektiği, dolayısıyla Üniversite özel bütçesinden sosyal tesislerin bu nitelikteki giderlerine katkıda bulunulamayacağı açıktır. Sosyal tesis giderlerinin gelirleri ile karşılanabilmesi için, mevzuatta tanımlandığı şekilde hizmetlerin maliyetinin göz önünde tutulması gerekmektedir. Giderleri gelirleri ile karşılanamayan sosyal tesislerde ise mali açıdan sürdürülebilirliği temin edecek tedbirlerin alınması gerekmektedir.