| ÖZET: Erzurum Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğü tarafından ilçe belediyelerine tahsil edilen çevre temizlik vergisi paylarının zamanında aktarılmadığı tespit edilmiştir. 2464 sayılı Belediye Gelirleri Kanunu’nun “Çevre Temizlik Vergisi” başlıklı mükerrer 44’üncü maddesinde, su tüketim miktarı esas alınmak suretiyle hesaplanan çevre temizlik vergisinin süresinde ödenmemesi nedeniyle tahsil edilen gecikme zammının yüzde sekseninin ilgili belediyeye bildirilmesi gerektiği hüküm altına alınmıştır.
İdare tarafından Erzurum iline bağlı ilçe belediyeleri sınırları dâhilinde bulunan konutlara ilişkin 2021 yılı çevre temizlik vergisi paylarının aktarma işlemlerinin tamamlanmadığı tespit edilmiştir. Bu durum, ilgili kamu görevlileri açısından sorumluluk doğmamasının tesis edilmesi ve mevzuata uygunluğun sağlanması gerektiği değerlendirilmektedir. |
BULGU: Konutlara İlişkin Olarak Tahsil Edilen Çevre Temizlik Vergisi Paylarının İlgili Belediyelere Zamanında Aktarılmaması
2021 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir Bağlı İdaresi
Erzurum Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğü tarafından ilçe belediyeleri sınırları dâhilinde bulunan konutlara ilişkin olarak tahsil edilen çevre temizlik vergilerinin ilgili ilçe belediyelerine zamanında aktarılmadığı tespit edilmiştir.
2464 sayılı Belediye Gelirleri Kanunu’nun “Çevre temizlik vergisi” başlıklı mükerrer 44’üncü maddesinde; belediye sınırları ve mücavir alanlar içinde bulunan ve belediyelerin çevre temizlik hizmetlerinden yararlanan konut, iş yeri ve diğer şekillerde kullanılan binaların çevre temizlik vergisine tabi olduğu, su tüketim miktarı esas alınmak suretiyle hesaplanan çevre temizlik vergisinin 20.11.1981 tarih ve 2560 sayılı Kanun hükümlerine göre kurulan su ve kanalizasyon idarelerince tahsil edileceği düzenlenmektedir.
Mezkûr maddenin devamında; su ve kanalizasyon idareleri büyükşehir dâhilindeki her ilçe veya ilk kademe belediyesinin belediye ve mücavir alan sınırları içinde bulunan konutlara ilişkin olarak tahsil ettiği çevre temizlik vergisi ile bu verginin süresinde ödenmemesi nedeniyle tahsil ettiği gecikme zammının yüzde seksenini tahsilatı takip eden ayın yirminci günü akşamına kadar bir bildirim ile ilgili belediyeye bildirerek aynı süre içinde ödeyeceği, su ve kanalizasyon idarelerinin tahsil ettiği vergiyi veya gecikme zammını yukarıda belirtilen süre içinde ilgili belediyeye yatırmamaları durumunda bu tutarların 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun hükümlerine göre gecikme zammı tatbik edilerek tahsil edileceği hüküm altına alınmaktadır.
Bu hükümlere göre su ve kanalizasyon idareleri, büyükşehir dâhilindeki ilçe belediyesi sınırları içerisinde bulunan konutlara ilişkin olarak tahsil ettiği çevre temizlik vergisi ile bu verginin süresinde ödenmemesi nedeniyle tahsil ettiği gecikme zammının yüzde seksenini takip eden ayın yirminci günü akşamına kadar bir bildirim ile ilgili belediyeye bildirerek aynı süre içerisinde ödemek durumundadır. Su idarelerinin söz konusu ödemeleri bu süre içerisinde yapmamaları durumunda da çevre temizlik vergileri ilgili belediyeler tarafından gecikme zammı tatbik edilmek üzere tahsil edilmektedir.
Yapılan incelemede İdare tarafından Erzurum iline bağlı ilçe belediyeleri sınırları dâhilinde bulunan konutlara ilişkin aşağıdaki tabloda detayları gösterilen 2021 yılı çevre temizlik vergisi paylarının ilgili ilçelere sağlıklı bir şekilde aktarılmadığı görülmüştür.
Tablo 9:Tahakkuk Eden Çevre Temizlik Vergisi Tutarları ile Ödenen Tutarları
| Sıra No |
BELEDİYE ADI | BELEDİYE ADI | ÖNCEKİ YILLARDAN DEVREDEN (TL) |
2021 MALİ YILI (TL) |
TOPLAM (TL) | KALAN TUTAR (TL) |
| 1 | Aşkale Belediyesi | Tahakkuk Tutarı | 223.004,60 | 205.610,13 | 428.614,73 | 82.729,20 |
| 1 | Aşkale Belediyesi | Ödenen Tutar | – | 345.885,53 | 345.885,53 | 82.729,20 |
| 2 | Aziziye Belediyesi | Tahakkuk Tutarı | 715.967,50 | 888.965,30 | 1.604.932,80 | 845.358,38 |
| 2 | Aziziye Belediyesi | Ödenen Tutar | – | 759.574,42 | 759.574,42 | 845.358,38 |
| 3 | Hınıs Belediyesi | Tahakkuk Tutarı | 29.621,73 | 109.792,27 | 139.414,00 | 6.800,51 |
| 3 | Hınıs Belediyesi | Ödenen Tutar | – | 132.613,49 | 132.613,49 | 6.800,51 |
| 4 | Horasan Belediyesi | Tahakkuk Tutarı | 40.054,39 | 219.884,61 | 259.939,00 | 59.741,11 |
| 4 | Horasan Belediyesi | Ödenen Tutar | – | 200.197,89 | 200.197,89 | 59.741,11 |
| 5 | Karaçoban Belediyesi | Tahakkuk Tutarı | 9.362,38 | 92.106,92 | 101.469,30 | 20.732,10 |
| 5 | Karaçoban Belediyesi | Ödenen Tutar | – | 80.737,20 | 80.737,20 | 20.732,10 |
| 6 | Karayazı Belediyesi | Tahakkuk Tutarı | 36.808,04 | 25.671,31 | 62.479,35 | 11.664,04 |
| 6 | Karayazı Belediyesi | Ödenen Tutar | – | 50.815,31 | 50.815,31 | 11.664,04 |
| 7 | Narman Belediyesi | Tahakkuk Tutarı | 16.553,43 | 77.644,58 | 94.198,01 | 10.915,57 |
| 7 | Narman Belediyesi | Ödenen Tutar | – | 83.282,44 | 83.282,44 | 10.915,57 |
| 8 | Palandöken Belediyesi |
Tahakkuk Tutarı | 2.904.013,41 | 2.911.010,69 | 5.815.024,10 | 4.322.839,80 |
| 8 | Palandöken Belediyesi |
Ödenen Tutar | – | 1.492.184,30 | 1.492.184,30 | 4.322.839,80 |
| 9 | Pazaryolu Belediyesi | Tahakkuk Tutarı | 30.322,02 | 23.779,80 | 54.101,82 | 11.047,00 |
| 9 | Pazaryolu Belediyesi | Ödenen Tutar | – | 43.054,82 | 43.054,82 | 11.047,00 |
| 10 | Şenkaya Belediyesi | Tahakkuk Tutarı | 54.400,77 | 39.801,94 | 94.202,71 | 19.879,93 |
| 10 | Şenkaya Belediyesi | Ödenen Tutar | – | 74.322,78 | 74.322,78 | 19.879,93 |
| 11 | Tekman Belediyesi | Tahakkuk Tutarı | 16.845,23 | 27.810,88 | 44.656,11 | 14.656,11 |
| 11 | Tekman Belediyesi | Ödenen Tutar | – | 30.000,00 | 30.000,00 | 14.656,11 |
| 12 | Tortum Belediyesi | Tahakkuk Tutarı | 114.817,35 | 135.376,45 | 250.193,80 | 63.734,93 |
| 12 | Tortum Belediyesi | Ödenen Tutar | – | 186.458,87 | 186.458,87 | 63.734,93 |
| 13 | Uzundere Belediyesi |
Tahakkuk Tutarı | 59.532,16 | 46.416,45 | 105.948,61 | 21.653,50 |
| 13 | Uzundere Belediyesi |
Ödenen Tutar | – | 84.295,11 | 84.295,11 | 21.653,50 |
| 14 | Yakutiye Belediyesi | Tahakkuk Tutarı | 3.897.747,41 | 2.864.977,02 | 6.762.724,43 | 5.825.703,16 |
| 14 | Yakutiye Belediyesi | Ödenen Tutar | – | 937.021,27 | 937.021,27 | 5.825.703,16 |
| TOPLAM | TOPLAM | TOPLAM | TOPLAM | TOPLAM | TOPLAM | 11.317.455,34 |
İdare tarafından da iştirak sağlanan ve gerekli işlemlerin yapılacağı bildirilen çevre
temizlik vergisi paylarının aktarma işlemlerinin tamamlanarak çevre temizlik vergisi payının aktarılmaması neticesinde oluşan ceza, faiz, zam vb. ödemeler sonucu ilgili kamu görevlileri açısından sorumluluk doğmamasının tesis edilmesi ve mevzuata uygunluğun sağlanması gerekmektedir.