ÖZET: Köy tüzel kişiliği kaldırılarak mahalleye dönüşen ve su kullanılan bazı yerlerde su aboneliklerinin yapılmadığı tespit edilmiştir. Mardin ilinde büyükşehir belediyesinin kurulması ile su ve kanalizasyon hizmetlerini yürütmek için MARSU kurulmuştur. 2560 sayılı Kanun’un Ek 5’inci maddesi gereğince, su kullanılan yerde suyu fiilen tüketen gerçek veya tüzel kişilerin su ve kanalizasyon hizmetlerinden faydalanmak için abone sözleşmesi yapmaları şarttır. Yapılan inceleme neticesinde 307 mahalleden 32.640 mesken ve 1.878 işyerinde MARSU tarafından hizmet verilmese de, bu yerlere su aboneliklerinin yapılmadığı görüldü. Bu husus kamu idaresince kabul edilmiş ve çalışmalara başlanıldığı belirtilmiştir.

BULGU: Köyden Mahalleye Dönüşen Bazı Yerlerde Aboneliklerin Tesis Edilmemesi

2021 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir Bağlı İdaresi

Köy tüzel kişiliği kaldırılarak mahalleye dönüşen ve şebeke suyu kullanılan bazı yerlerde su aboneliklerinin olmadığı görülmüştür.
6360 sayılı On Dört İlde Büyükşehir Belediyesi ve Yirmi Yedi İlçe Kurulması İle Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun’un “Büyükşehir belediyesi kurulması ve sınırlarının belirlenmesi” başlıklı 1’inci maddesi ile Mardin ilinde büyükşehir belediyesi kurulmuş ve sorumluluk alanı il mülki sınırı olarak belirlenmiştir. Belirtilen maddenin üçüncü fıkrası ile mülki sınırlar içerisinde yer alan köy ve belde belediyelerinin tüzel kişiliği kaldırılmış, köyler mahalle olarak, belediyeler ise belde ismiyle tek mahalle olarak bağlı bulundukları ilçenin belediyesine katılmıştır.
2560 sayılı İstanbul Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğü Kuruluş ve Görevleri Hakkında Kanun’un Ek 5’inci maddesine göre, bu Kanun’un diğer büyükşehir belediyelerinde de uygulanacağı belirtilmiştir. Dolayısıyla su ve kanalizasyon hizmetlerini yürütmek ve bu amaçla gereken her türlü tesisi kurmak, kurulu olanları devralmak ve bir elden işletmek üzere 2014/6072 sayılı Bakanlar Kurulu Kararıyla MARSU 2014 yılında kurulmuştur.
Mardin Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğü Tarifeler ve Abone Hizmetleri Yönetmeliği’nin “Abone olma koşulları ve uygulama esasları” başlıklı 8’inci maddesinde; su kullanılan yerde suyu fiilen tüketen ve atık su üreten gerçek veya tüzel kişilerin su ve kanalizasyon hizmetlerinden faydalanmak için MARSU’ya başvurarak abone sözleşmesi yapmalarının şart olduğu belirtilmiştir.
Yapılan incelemeler neticesinde; MARSU’nun hizmet alanında bulunan ve 6360 sayılı Kanun ile köy tüzel kişiliği kaybederek mahalleye dönüşen 307 mahallede bulunan 32.640 mesken ve 1.878 işyerinde MARSU tarafından hizmet verilmesine rağmen, bunların su aboneliklerinin yapılmadığı tespit edilmiştir. Aşağıdaki tabloda söz konusu yerlerin ilçe bazında ayrıntısı gösterilmektedir.
Tablo 10: Abone Yapılmayan Mahalle, Mesken ve İşyeri sayıları

İlçe Abonesi Olmayan Mahalle Sayısı Toplam Mesken Toplam İşyeri
Artuklu 28 2.350 63
Dargeçit 4 114 0
Derik 59 9.347 283
Kızıltepe 132 12.945 1.152
Mazıdağı 22 1.845 91
Midyat 11 1.887 71
Nusaybin 46 4.043 211
Ömerli 1 21 0
Savur 4 88 7
Yeşilli 0 0 0
Toplam 307 32.640 1.878

Kamu idaresi cevabında, bulgu konusu hususa katılmış ve konu ile ilgili çalışmalara başlanıldığı belirtilmiştir. Bu çerçevede abonesi olmayan tüketicilerin belirlenerek aboneliklerinin oluşturulması ve kullanılan suyun faturalandırılması önem arz etmektedir.