BULGU: Köylere Hizmet Götürme Birliklerine Mevzuata Uygun Olmayan Aktarımlar Yapılması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – İl Özel İdaresi
İdarenin 2024 yılında köylere hizmet götürme birliklerine yapmış olduğu ödenek aktarmalarının incelenmesi neticesinde, mevzuatta öngörülen yatırımlar dışındaki bazı işler için de ödenek aktarıldığı tespit edilmiştir.
5355 sayılı Mahalli İdare Birlikleri Kanunu’nun, “Köylere hizmet götürme birlikleri” başlıklı 18’inci maddesinin üçüncü fıkrasında; “Bakanlıklar ve diğer merkezi idare kuruluşları ile il özel idareleri; köye yönelik hizmetlere ilişkin yapım, bakım ve onarım işleri, bölünmüş yol, elektrifikasyon, köy yolu, içme suyu, sulama suyu ve kanalizasyon yatırımlarını, kendi bütçelerinde bu hizmetler için ayrılan ödenekleri köylere hizmet götürme birliklerine aktarmak suretiyle gerçekleştirebilirler. Aktarma işlemi merkezi idare kuruluşlarında ilgili bakanın, il özel idarelerinde valinin onayıyla yapılır ve bu ödenekler tahsis amacı dışında kullanılamaz. Bu takdirde iş, birliğin tabi olduğu usul ve esaslara göre sonuçlandırılır. Köylere hizmet götürme birlikleri de bütçe imkânları ölçüsünde bu yatırımlara kendi bütçelerinden ödenek aktarabilirler. Bakanlıklar ve diğer merkezi idare kuruluşları ile il özel idareleri tarafından aktarılacak ödeneklerle gerçekleştirilecek yatırımlar, birliğin hizmet ve görev alanı sınırlamasına tabi olmaksızın yapılabilir.” denilmek suretiyle, il özel idaresi bütçesinden köylere hizmet götürme birliklerine ancak maddede sayılan yatırımlar için ayrılan ödeneklerin aktarılabileceği hüküm altına alınmıştır.
Ancak İdare bütçesinden, köylere yönelik hizmetlere ilişkin yapım, bakım ve onarım işleri, bölünmüş yol, elektrifikasyon, köy yolu, içme suyu, sulama suyu ve kanalizasyon yatırımları dışındaki işler için köylere hizmet götürme birliklerine 16.335.000 TL tutarında aktarma yapıldığı görülmüştür.
Kamu İdaresi cevabında bulgumuza iştirak edilmiş olup söz konusu birliklere yapılan transfer ödemelerinin mevzuatta belirtildiği üzere birliklerin kuruluş amaçlarına yönelik yatırımlarda kullanılması için gerekli idari ve mali tedbirlerin alınacağı ifade edilmiştir.
Sonuç olarak yukarıda yer alan mevzuat hükümleri doğrultusunda, köylere hizmet götürme birliklerine mevzuatta öngörülen işler dışında kalan, birlik iş ve işlemlerinde kullanılmak üzere ödenek aktarımları mevzuata uygun olmayıp aktarımların, 5355 sayılı Kanun’un öngördüğü yatırımlar için yapılması ve ilgili alanlarda kullanılması gerekmektedir.