| ÖZET: 2022 yılı Sayıştay Denetim Raporları’na göre, köylere hizmet götürme birliklerine mevzuatta belirtilmeyen ve projeye dayanmayan ödenek aktarımları yapılmıştır. 5355 sayılı Mahallî İdare Birlikleri Kanunu’na göre, bu ödenekler yalnızca köye yönelik altyapı hizmetlerinde kullanılabilir. Ancak, il özel idaresi bütçesinden bu hizmetler dışındaki işler için aktarmalar gerçekleştirilmiştir. Dolayısıyla, ödeneklerin yalnızca belirlenen yatırım planları çerçevesinde aktarılması gerektiği sonucuna varılmıştır. |
BULGU: Köylere Hizmet Götürme Birliklerine Mevzuatta Bulunmayan ve Projeye Dayanmayan İşler İçin Aktarmalar Yapılması
2022 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – İl Özel İdaresi
Köylere hizmet götürme birliklerine mevzuatla belirlenen işler ve yöntemler dışında ödenek aktarıldığı görülmüştür.
5355 sayılı Mahallî İdare Birlikleri Kanunu’nun 18’inci maddesinin üçüncü fıkrasına göre bakanlıklar ve diğer merkezî idare kuruluşları ile il özel idareleri; köye yönelik hizmetlere ilişkin yapım, bakım ve onarım işleri, bölünmüş yol, elektrifikasyon, köy yolu, içme suyu, sulama suyu ve kanalizasyon yatırımlarını, kendi bütçelerinde bu hizmetler için ayrılan ödenekleri köylere hizmet götürme birliklerine aktarmak suretiyle gerçekleştirebilirler. Merkezî idare kuruluşlarında ilgili bakanın, il özel idarelerinde valinin onayıyla aktarılan bu ödenekler tahsis amacı dışında kullanılamaz ve bu işler, birliğin tabi olduğu usul ve esaslara göre sonuçlandırılır. Aynı maddenin beşinci fıkrasına göre il özel idaresi bütçe gelirlerinin ne kadarının köylere hizmet götürme birliklerine aktarılacağı, köylere hizmet götürme birliklerinin sunacağı yatırım planı, yıllık çalışma programı ve uygulama projelerine göre il genel meclisince kararlaştırılır.
Bahsedilen mevzuat hükümlerine göre, il özel idaresi bütçesinden köylere hizmet götürme birliklerine aktarma yapılabilmesi için, aktarılan ödeneklerin köye yönelik yapım, bakım, yol, su, kanalizasyon ve benzeri altyapı tesisleri hizmetlerinde kullanılması zorunludur. Bu hizmetler dışında başka bir amaçla ödenek aktarılmaması ve aktarılan ödeneklerin de birlikler tarafından başka amaçlarla kullanılmaması gerekmektedir.
Ancak, İdare bütçesinden köylere yönelik hizmetlere ilişkin yukarıda sayılan yatırımlar dışındaki işler için aktarmalar yapıldığı ve ayrıca birliklere yapılan bu aktarımların yatırım planı, yıllık çalışma programı ve uygulama projelerine dayanmadığı görülmüştür.
Sonuçta, köylere hizmet götürme birliklerine yukarıda bahsedilen yatırım işleri kapsamında ve yatırım planı ile uygulama projelerine göre ödenek aktarılması gerektiği sonucuna varılmıştır.