BULGU: Köylere Hizmet Götürme Birliklerine Yatırım Amaçlı Gönderilen Ödeneklerin Birliğin Cari Giderlerinde Kullanılması
2023 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – İl Özel İdaresi
Özel İdarenin 2023 yılı içerinde Köylere Hizmet Götürme Birliklerine (KHGB) yapmış olduğu yatırım amaçlı ödenek aktarmalarının Birlik tarafından mevzuatta öngörülen yatırımlar dışındaki cari giderler için de kullanıldığı görülmüştür.
5355 sayılı Mahalli İdare Birlikleri Kanunu’nun, “Köylere Hizmet Götürme Birlikleri” başlıklı 18’inci maddesinin üçüncü fıkrasında;
“Bakanlıklar ve diğer merkezi idare kuruluşları ile il özel idareleri; köye yönelik hizmetlere ilişkin yapım, bakım ve onarım işleri, bölünmüş yol, elektrifikasyon, köy yolu, içme suyu, sulama suyu ve kanalizasyon yatırımlarını, kendi bütçelerinde bu hizmetler için ayrılan ödenekleri köylere hizmet götürme birliklerine aktarmak suretiyle gerçekleştirebilirler.
Aktarma işlemi merkezi idare kuruluşlarında ilgili bakanın, il özel idarelerinde valinin onayıyla yapılır ve bu ödenekler tahsis amacı dışında kullanılamaz. Bu takdirde iş, birliğin tabi olduğu usul ve esaslara göre sonuçlandırılır. Köylere hizmet götürme birlikleri de bütçe imkânları ölçüsünde bu yatırımlara kendi bütçelerinden ödenek aktarabilirler.
Bakanlıklar ve diğer merkezi idare kuruluşları ile il özel idareleri tarafından aktarılacak ödeneklerle gerçekleştirilecek yatırımlar, birliğin hizmet ve görev alanı sınırlamasına tabi olmaksızın yapılabilir.”
Denilmek suretiyle söz konusu birliklere yapılacak aktarmalarla ilgili esaslara dair düzenleme yapılmıştır.
Görüldüğü üzere kanun koyucu köylere hizmet götürme birliklerine, sadece madde metninde sayılan yatırımlar için ayrılan ödeneklerin aktarılmasına cevaz vermiştir. Bir başka ifade ile il özel idaresi bütçesinden köylere hizmet götürme birliklerine ancak 18’inci maddede sayılan yatırımlar için ayrılan ödenekler aktarılabilir, aktarılan bu ödenekler de tahsis amacı dışında kullanılamaz.
Ancak Çorum İl Özel İdaresi bütçesinden Köylere Hizmet Götürme Birliklerine 2023 yılı için yatırım amaçlı 9.949.000,00 TL gönderildiği, bu tutarın toplam 2.809.563,15 TL’sinin yatırım dışı harcamalarda kullanıldığı tespit edilmiştir.
Yukarıda yer alan mevzuat hükümleri ile yapılan açıklamalar çerçevesinde, Köylere Hizmet Götürme Birliklerine yapılan ve aşağıdaki tabloda gösterilen ödenek aktarmalarının 5355 sayılı Kanun’un öngördüğü yatırımlar için yapılması ve ilgili alanlarda kullanılması gerekmektedir.
| Tablo 10: KHGB’ye Gönderilen Ödenek | Tablo 10: KHGB’ye Gönderilen Ödenek | Tablo 10: KHGB’ye Gönderilen Ödenek | er ve Birliğin Harcamaları | er ve Birliğin Harcamaları | er ve Birliğin Harcamaları |
| Sıra No | Köylere Hizmet Götürme Birliği İlçeler |
2023 Yılında Aktarılan Ödenek Tutarı (TL) |
5355 sayılı Kanun’un Kapsamı Dışında Köy Sosyal Tesisleri İçin Yapılan Harcama (TL) |
5355 Sayılı Kanun’un Kapsamı Dışında Birlik Cari Giderleri İçin Yapılan Harcama (Huzur Hakkı vb.) (TL) |
Harcamanın Türü |
| 1 | ÇORUM MERKEZ | 650.000,00 | 214.996,16 | 0,00 | Okul, köy konağı, Cami, İmam evi, türbe bakım ve onarımı |
| 2 | ALACA | 1.500.000,00 | 86.151,85 | 124.631,32 | Cami, muhtarlık binası, köy konağı, okul bakım ve onarımı- Birlik huzur hakkı ödemesi |
| 3 | BAYAT | 1.500.000,00 | 197.700,30 | 0,00 | Okul, köy konağı, imam evi bakım ve onarımı-Turizm çalışma kitabı bedeli |
| 4 | BOĞAZKALE | 100.000,00 | 37.300,00 | 0,00 | Eski okul binalarının merdivenleri ile Cami, cemevi bakım ve onarımı |
| 5 | DODURGA | 520.000,00 | 41.187,00 | 163.125,22 | Cami bakım ve onarımı-Birlik huzur hakkı ödemesi |
| 6 | İSKİLİP | 330.000,00 | 34.214,00 | 53.415,02 | Camiye çimento, okul çevresine tel örgü alımı, köy tarlası düzenlemesi işine akaryakıt alımı-Birlik huzur hakkı ödemesi ve araç trafik sigortası bedeli |
| 7 | LAÇİN | 600.000,00 | 197.940,00 | 0,00 | Okul, Cami tuvaleti bakım ve onarımı-Seçim sandığı alımı, lojman bakım ve onarımı, temsil ağırlama, bilgisayar programı alımı, huzur hakkı ödemesi, cep telefonu faturası, trafik sigortası |
| 8 | MECİTÖZÜ | 800.000,00 | 110.000,00 | 269.273,34 | Köye güvenlik kamerası alımı, Cami, köy konağı, muhtar binası bakım ve onarımı |
| 9 | OĞUZLAR | 687.000,00 | 119.374,00 | 0,00 | Köy konağı, Kur’an Kursu bakım ve onarımı, köye akaryakıt alımı- Birliğe muhasebe programı ve kırtasiye alımı, temsil ve ağırlama gideri, Kaymakam lojmanı bakım ve onarımı, birlik huzur hakkı ödemesi |
| 10 | ORTAKÖY | 400.000,00 | 32.500,00 | 232.302,68 | Morga şohben, köye masa ve sandalye alımı, İmam evi yapımına yardım-Birliğe bilgisayar programı alımı, makam aracının bakımı |
| 11 | OSMANCIK | 1.045.000,00 | 229.659,70 | 9.820,00 | Cami, imam evi, misafirhane, okul, köy konağı bakım ve onarımı, Kuran Kursu yapımına mal ve malzeme alımı, köy okulu etüt merkezine mal ve malzeme alımı, güvenlik kamerası alımı |
| 12 | SUNGURLU | 1.217.000,00 | 485.972,56 | 0,00 | Cami, imam evi, Kuran Kursu, köy konağı, misafirhane, okul bakım ve onarımı, cemevi seslendirme cihazı alımı, güvenlik kamerası alımı |
| 13 | UĞURLUDAĞ | 600.000,00 | 170.000,00 | 0,00 | Okul, köy konağı bakım ve onarımı, taziye evi inşaatına malzeme alımı-Kaymakamlık lojmanı bakım ve onarımı |
| TOPLAM | TOPLAM | 9.949.000,00 | 1.956.995,57 | 852.567,58 |
| ÖZET: 2023 yılı Sayıştay Denetim Raporları’na göre, Çorum İl Özel İdaresi tarafından Köylere Hizmet Götürme Birliklerine (KHGB) aktarılan 9.949.000,00 TL’lik yatırım amaçlı ödeneğin 2.809.563,15 TL’sinin mevzuatta belirtilen yatırımlar dışında cari giderler için kullanıldığı tespit edilmiştir. 5355 sayılı Mahalli İdare Birlikleri Kanunu’na göre, bu ödenekler yalnızca belirlenen yatırımlar için tahsis edilmelidir ve başka amaçlarla kullanılamaz. Bu durum, ilgili mevzuat hükümlerine aykırılık teşkil etmektedir. |