BULGU: Köylere Hizmet Götürme Birliklerine Yatırım Planı, Yıllık Çalışma Programı ve Uygulama Projeleri Olmadan Encümen Kararı ile Ödenek Aktarılması

2023 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – İl Özel İdaresi

Köylere Hizmet Götürme Birlikleri (KHGB) tarafından hazırlanan yatırım plânı, yıllık çalışma programı ve uygulama projelerinin İl Genel Meclisine sunulmadığı, Encümen kararı ile İdare bütçesinden köylere hizmet götürme birliklerine ödenek aktarıldığı görülmüştür.
5355 sayılı Kanun’un “Köylere Hizmet Götürme Birlikleri” başlıklı 18’inci maddesinin beşinci fıkrasında;
“İl özel idaresi bütçe gelirlerinin ne kadarının köylere hizmet götürme birliklerine aktarılacağı, köylere hizmet götürme birliklerinin sunacağı yatırım plânı, yıllık çalışma programı ve uygulama projelerine göre il genel meclisince kararlaştırılır.”
Hükmü yer almaktadır.
Bu ödenek aktarımları, 5302 sayılı Kanun’un giderlerle ilgili 43’üncü maddesinin (e) fıkrasında belirtildiği üzere “İl Genel Meclisince belirlenecek ilkeler çerçevesinde köylere veya köylerin aralarında kurdukları birliklere yapılacak yardımlar” olarak açıklanan ve İl Özel İdaresi bütçelerine konulan ödeneklerden yapılan aktarmalardır.
İl özel idaresi bütçesinden 5355 sayılı Kanun’a göre köylere hizmet götürme birliklerine ödenek aktarımında bulunulması için, Köylere Hizmet Götürme Birlikleri tarafından İl Özel İdaresine yatırım planı, yıllık çalışma programı ve uygulama projelerinin sunulması ve sunulan projelerin İl Genel Meclisi tarafından uygun bulunarak karara bağlanması gerekmektedir. Ancak bu çerçevede proje bazında ödenek aktarımı yapılabilecektir.
Yapılan incelemede, yatırım planı, yıllık çalışma programı ve uygulama projeleri ile ilgili olarak yıl içerisinde birliklerden gelen münferit yatırım talepleri dahil tüm ödenek aktarımlarına ilişkin taleplerin İl Genel Meclisine sunulmadığı, İl Encümen kararı ile köylere hizmet götürme birliklerine İdare bütçesinden ödenek aktarıldığı tespit edilmiştir.
Kamu İdaresi cevabında İl Genel Meclisinin bütçe hazırlık çalışmaları sırasında Birliklerin yatırım programları, yıllık çalışma programlarına göre tespitlerde bulunulduğu ve bütçenin ilgili kalemlerine söz konusu ödeneklerin bu çalışmalar sonucunda koyulduğu, her Meclis üyesinin kendi ilçesinde Birlik eliyle yapılacak işleri ayrı ayrı belirttiği ve ilçelere göre ödenek tasnifinin bu doğrultuda yapıldığı,
Ödeneklerin bütçenin yapımı sırasında öngörüldüğü gibi ilgili birliklere aktarılmasına müteakip uygulama projelerine göre söz konusu ödeneklerin yatırım hizmetlerinde kullanıldığı,
KHGB’ye yapılan aktarmaların protokollerinde genel ifadelerin kullanılmamasına ve somut projelerin belirtilmesine özen gösterileceği ifade edilmektedir.
Her ne kadar bütçe hazırlık aşamasında KHGB’lerin çalışmaları dikkate alınmaktadır ifadesi yer alsa da cevap metni ve ekinde KHGB’ler tarafından İl Genel Meclisine sunulan somut bir yatırım plânı, yıllık çalışma programı ve uygulama projesi bulunmamaktadır.
Sonuç olarak Köylere Hizmet Götürme Birlikleri tarafından yatırım planı, yıllık çalışma programı ve uygulama projeleri sunulmadan, İl Genel Meclisi kararı alınmadan, İl Encümeni kararı ile ödenek aktarılmaması gerekmektedir.


ÖZET: 2023 Yılı Sayıştay Denetim Raporları, Köylere Hizmet Götürme Birlikleri (KHGB) tarafından yatırım planı, yıllık çalışma programı ve uygulama projelerinin İl Genel Meclisine sunulmadığını ve bu belgeler olmadan Encümen kararı ile ödenek aktarıldığını tespit etmiştir. 5355 sayılı Kanun gereği, bu ödeneklerin aktarılması için ilgili belgelerin sunulması ve Meclis onayı gerekmektedir. Ancak, yapılan incelemede bu belgelerin sunulmadığı ve ödeneklerin Encümen kararı ile aktarıldığı belirlenmiştir. Sonuç olarak, KHGB’lerin gerekli belgeleri sunmadan ödenek aktarımı yapılmaması gerektiği vurgulanmaktadır.