BULGU: Köylere Hizmet Götürme Birliklerine Yatırım Planı, Yıllık Çalışma Programı ve Uygulama Projeleri Olmadan Encümen Kararı ile Ödenek Aktarılması
2023 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – İl Özel İdaresi
Köylere hizmet götürme birlikleri tarafından hazırlanan yatırım plânı, yıllık çalışma programı ve uygulama projelerinin İl Genel Meclisine sunulmadan Encümen kararı ile İdare bütçesinden köylere hizmet götürme birliklerine ödenek aktarıldığı görülmüştür.
5355 sayılı Mahalli İdare Birlikleri Kanunu’nun “Köylere hizmet götürme birlikleri” başlıklı 18’inci maddesinin 5’inci fıkrasında; “İl özel idaresi bütçe gelirlerinin ne kadarının köylere hizmet götürme birliklerine aktarılacağı, köylere hizmet götürme birliklerinin sunacağı yatırım plânı, yıllık çalışma programı ve uygulama projelerine göre il genel meclisince kararlaştırılır” hükmü yer almaktadır.
Ödenek aktarımları 5302 İl Özel İdaresi Kanun’un giderlerle ilgili 43’üncü maddesinin (e) fıkrasında belirtildiği üzere “İl Genel Meclisince belirlenecek ilkeler çerçevesinde köylere veya köylerin aralarında kurdukları birliklere yapılacak yardımlar” olarak açıklanan ve İl Özel İdaresi bütçelerine konulan ödeneklerden yapılan aktarmalardır.
İl özel idaresi bütçesinden 5355 sayılı Kanun’a göre köylere hizmet götürme birliklerine ödenek aktarımında bulunulması için, Köylere Hizmet Götürme Birlikleri tarafından İl Özel İdaresine yatırım planı, yıllık çalışma programı ve uygulama projelerinin sunulması ve sunulan projelerin İl Genel Meclisi tarafından uygun bulunarak karara bağlanması gerekmektedir. Ancak bu çerçevede proje bazında ödenek aktarımı yapılabilecektir.
Yapılan incelemede, yatırım planı, yıllık çalışma programı ve uygulama projeleri ile ilgili olarak yıl içerisinde birliklerden gelen münferit yatırım taleplerinin İl Genel Meclisine sunulmadığı, İl Encümen kararı ile köylere hizmet götürme birliklerine İdare bütçesinden ödenek aktarıldığı görülmüştür.
5018 Sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun 8’nci maddesinde de; “Her türlü kamu kaynağının elde edilmesi ve kullanılmasında görevli ve yetkili olanlar, kaynakların etkili, ekonomik, verimli ve hukuka uygun olarak elde edilmesinden, kullanılmasından, muhasebeleştirilmesinden, raporlanmasından ve kötüye kullanılmaması için gerekli önlemlerin alınmasından sorumludur ve yetkili kılınmış mercilere hesap vermek zorundadır” denilmektedir. Buna göre İdareler kamu kaynağının hukuka uygun kullanılmasından sorumlu tutulmuşlardır. Hukuka uygunluk kavramı, alınan tüm kararların yasalara uygun olmasını gerektirmektedir.
Aynı hususun İdarenin 2021 ve 2022 yılı Sayıştay Denetim Raporlarında yer almasına rağmen 2023 yılında da devam ettiği görülmüştür.
Köylere hizmet götürme birliklerine mevzuata aykırı bazı ödenek aktarımları aşağıdaki tabloda gösterilmiştir.
Tablo 10: Köylere Hizmet Götürme Birliklerine Mevzuata Aykırı Bazı Ödenek Aktarımları
| Karar Tarihi ve Nosu | Yevmiye No | Ödeneğin Gönderilme Amacı | Gönderilen Tutar |
| 05.1.2023/6 | 332 | Kocadere çöplerin toplanması protokolün güncellenmesi ve ödenek tahsisi | 40.000,00 |
| 12.1.2023/9 | 286 | Gökçedere Merkez Camii Müştemilatı tadilat ve onarımı için ödenek tahsisi | 20.000,00 |
| 12.1.2023/10 | 283 | Armutlu ilçesine bağlı köylerin temizlik işleri için ödenek tahsisi | 8.475,00 |
| 12.1.2023/11 | 333 | Armutlu köylerinin çöplerinin toplanması protokolünün güncellenmesi ve ödenek tahsisi | 25.000,00 |
| 12.1.2023/12 | 1865 | Çiftlikköy-Kılıçköy Terfi Hattının Kılıç köprüsü altındaki çelik boruların değişimi için ödenek tahsis edilmesi | 52.000,00 |
| 12.1.2023/17 | 285 | Safran Köyü Mesire alanı çevre düzenlenmesi ve temizlik için ödenek tahsisi | 13.000,00 |
| 19.1.2023/21 | 228 | İlimizin muhtelif köylerinin kilitli parke taşı işinin tamamlanması için ilave ödenek tahsis edilmesi | 316.188,00 |
| 26.1.2023/28 | 884 | Yenimahalle Köyü Şehitlik yoluna parke taşı döşenmesi için ödenek tahsisi | 529.392,19 |
| 02.2.2023/37 | 551 | İlimize bağlı köylerin anayol kenarlarındaki yağmur kanalları ile çalılık ve ağaç dallarının temizlenmesi için ödenek tahsisi | 110.000,00 |
| 02.2.2023/39 | 809 | Fıstıklı Köyü sondaj kuyususun arızalı olan sondaj pompasının yenilenmesi | 50.000,00 |
| 02.2.2023/40 | 662 | Sugören, Yanbayır Mevkii içme suyu sondajının arızalı olan sondaj pompalarının yenilenmesi | 43.000,00 |
| 09.2.2023/46 | 434 | Çalıca Gençlik Spor Kulübünün ihtiyacı olan spor malzemesinin temini için ödenek tahsis edilmesi | 25.000,00 |
| 23.2.2023/57 | 869 | Armutlu ilçesine bağlı köylerin çöp konteynerlerinin ihtiyacı olan tekerlek-lerin satın alınarak onarımlarının yapılması | 20.000,00 |
| 02.3.2023/64 | 1105 | Çiftlikköy-Dereköy Sulama Göleti gövdesinde oluşan yırtıkların bakım ve onarımının yaptırılması | 190.081,00 |
| 20.3.2023/114 | 1222 | Yenimahalle Şehitlik yolu kilitli parke taşı için ilave ödenek tahsis edilmesi | 142.342,26 |
| 30.3.2023/123 | 1148 | Çavuşköy içme suyu sondaj kuyusunun arızalı olan sondaj pompasının yenilenmesi | 31.034,00 |
| 06.4.2023/147 | 1464 | Kocadere Şehitleri Anma Programı organizasyonu giderlerinde kullanılmak üzere ödenek tahsis edilmesi | 30.000,00 |
| 06.4.2023/151 | 1292 | Web Tabanlı ve Mobil CBS Uygulama Yazılımı ve Entegrasyonu Projesi için ödeneğin tahsis edilmesi | 110.900,00 |
| 11.5.2023/194 | 1741 | Çavuşçiftliği içme suyu sağlayan sondaj kuyususun arızalı olan sondaj pompasının yenilenmesi | 147.205,00 |
| 18.5.2023/203 | 1742 | Altınova İlçesi ve bağlı köylerinin çeşitli acil ve zorunlu giderleri için KHGB hesabına ödenek aktarılması | 40.000,00 |
| 01.6.2023/217 | 2026 | Yenimahalle köyü köy mezarlığı, yağmur kanalları ve tarım sulama kanallarının temizlik işlerinin yaptırılması için ödenek tahsis edilmesi | 15.000,00 |
| 15.6.2023/222 | 2667 | Elmalık, Kirazlı, Safran köyü yağmur suyu kanalları yapım işi için birlik hesabına ödenek aktarılması | 179.200,00 |
| 15.6.2023/225 | 2051 | Kocadere sahili, sokak ve caddelerinin temizlik işlerinde kullanılmak üzere ilave ödenek tahsis edilmesi | 350.000,00 |
| 22.6.2023/228 | 2222 | Güneyköy içme suyu sondaj kuyusu dalgıç pompası temini için birlik hesabına ödenek aktarılması | 35.000,00 |
| 20.7.2023/257 | 2782 | Akköy Şehitleri Anma Töreni Organizasyon giderlerinde kullanılmak üzere ödenek tahsis edilmesi | 30.000,00 |
| 27.7.2023/275 | 2519 | Muhtelif köylerde içme suyu işlerinde kullanılmak üzere ihtiyaç duyulan boru alımı için ilave ödenek tahsis edilmesi | 248.142,00 |
| 03.8.2023/278 | 2653 | Merkez İlçe köylerinde kullanılmak üzere ihtiyaç duyulan beton boru alımı için ilave ödenek tahsisi | 70.000,00 |
| 03.8.2023/279 | 2699 | Çavuşköy içme suyu ihtiyacını karşılayan sondaj kuyusunun arızalı olan sondaj pompasının yenilenmesi | 60.000,00 |
| 03.8.2023/280 | 2743 | Çınarcık Şenköy Kızılcık Şenliği Organizasyon giderlerinde kullanılmak üzere ödenek tahsis edilmesi | 15.000,00 |
| 03.8.2023/286 | 3254 | Termal İlçesinde ihtiyaç duyulan alanlarda kullanılmak üzere gerekli olan konteyner alımı için ödenek tahsisi | 50.000,00 |
| 10.8.2023/290 | 3032 | Hacımehmet Köyü Kanalizasyon Hattı İşi için ilave ödenek tahsis edilmesi | 28.000,00 |
| 10.8.2023/291 | 3033 | Sermayecik Köyü Sula Göleti arızasının giderilmesi için gerekli olan boruların temin edilmesi | 45.680,00 |
| 31.8.2023/308 | 3025 | Fıstıklı Köyü Ek Kanalizasyon Hattı İşi için birlik hesabına ödenek aktarılması | 648.060,36 |
| 14.9.2023/314 | 3104 | Armutlu Köylere Hizmet Götürme Birliğine ait 77 AAN 040 plakalı çöp aracının onarımı için ödenek tahsis edilmesi | 60.000,00 |
| 14.9.2023/315 | 3522 | Yalova Kivi Festivali Organizasyon giderleri için ödenek tahsis edilmesi | 20.000,00 |
| 14.9.2023/316 | 3184 | Armutlu Köylerinin çöplerinin toplanması için ödenek tahsis edilmesi | 160.000,00 |
| 28.9.2023/321 | 3180 | Safran Ayazma Sokak İlave Kanalizasyon Hattı için ilave ödenek tahsis edilmesi | 655.115,74 |
| 28.9.2023/332 | 3885 | Çavuşköy içme suyu sondaj kuyusu GES Projesi için ödenek tahsis edilmesi | 250.000,00 |
| 02.11.2023/374 | 3922 | Çalıca köyü yol kenarlarındaki diken ve dalların temizliği için ödenek tahsisi | 20.000,00 |
| 30.11.2023/388 | 4053 | Kirazlı köyü içme suyu kuyu temizliği için ödenek tahsis edilmesi | 45.360,00 |
| 30.11.2023/389 | 4054 | Esadiye ve Kirazlı köyleri içme suyu borusu alımı için ödenek tahsis edilmesi | 29.400,00 |
Bu itibarla, Köylere hizmet götürme birlikleri tarafından yatırım planı, yıllık çalışma programı ve uygulama projeleri sunulmadan, İl Genel Meclisi kararı alınmadan, İl Encümeni kararı ile ödenek aktarılmaması gerekmektedir.
| ÖZET: 2023 yılı Sayıştay Denetim Raporları, köylere hizmet götürme birliklerine ödenek aktarımının, yatırım planı, yıllık çalışma programı ve uygulama projeleri İl Genel Meclisine sunulmadan gerçekleştirildiğini ortaya koymuştur. 5355 sayılı Mahalli İdare Birlikleri Kanunu ve 5302 sayılı İl Özel İdaresi Kanunu’na göre, bu ödeneklerin aktarımı yasal çerçevede belirlenen ilkeler doğrultusunda yapılmalıdır. Ancak, yapılan incelemelerde, bu mevzuata aykırı ödenek aktarımlarının devam ettiği tespit edilmiştir. Dolayısıyla, köylere hizmet götürme birliklerine ödenek aktarımı için gerekli yasal süreçlerin izlenmesi gerekmektedir. |