BULGU: Köylere Hizmet Götürme Birliklerine Yatırım Planı, Yıllık Çalışma Programı ve Uygulama Projeleri Olmadan ve Mevzuatta Belirtilenlerin Dışındaki İşler için Ödenek Aktarılması

2023 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – İl Özel İdaresi

Köylere Hizmet Götürme Birliklerine, İl Genel Meclisine herhangi bir plan, proje sunulmadan ve mevzuatında belirtilen işlerin dışındaki işler için ödenek aktarıldığı görülmüştür.
A) Köylere Hizmet Götürme Birliklerine Yatırım Planı, Yıllık Çalışma Programı ve Uygulama Projeleri Olmadan Ödenek Aktarılması
5355 sayılı Mahalli İdare Birlikleri Kanunu’nun “Köylere hizmet götürme birlikleri” başlıklı 18’inci maddesinin 5’inci fıkrasında, il özel idaresi bütçe gelirlerinin ne kadarının köylere hizmet götürme birliklerine aktarılacağının, Köylere Hizmet Götürme Birlikleri’nin sunacağı yatırım plânı, yıllık çalışma programı ve uygulama projelerine göre İl Genel Meclisi’nce kararlaştırılacağı belirtilmektedir.
Buna göre il özel idaresi bütçesinden Köylere Hizmet Götürme Birliklerine ödenek aktarımında bulunulması için, Köylere Hizmet Götürme Birlikleri tarafından İl Özel İdaresine yatırım planı, yıllık çalışma programı ve uygulama projelerinin sunulması ve sunulan projelerin İl Genel Meclisi tarafından uygun bulunarak karara bağlanması gerekmektedir. Ancak bu çerçevede proje bazında ödenek aktarımı yapılabilecektir.
Yapılan incelemede, yatırım planı, yıllık çalışma programı ve uygulama projeleri ile ilgili olarak yıl içerisinde Köylere Hizmet Götürme Birlikleri’nden gelen münferit yatırım taleplerinin İl Genel Meclisine sunulmadığı, bu birliklere yapılacak aktarmalarla ilgili İl Genel Meclisince İlke Kararları alındığı, Su ve Kanal Hizmetleri Müdürlüğü bütçesine bu amaçla konulan ödeneklerden ilke kararları doğrultusunda bu birliklere ödenek aktarıldığı görülmüştür.
Köylere Hizmet Götürme Birlikleri tarafından İl Genel Meclisine yatırım planı, yıllık çalışma programı ve uygulama projeleri sunulmadan ve İl Genel Meclisince Karar alınmadan, Su ve Kanal Hizmetleri Müdürlüğünce ödenek aktarılmaması gerekmektedir.
B) Köylere Hizmet Götürme Birliklerine Mevzuatta Belirtilenlerin Dışındaki İşler için Ödenek Aktarılması
5355 sayılı Mahalli idare Birlikleri Kanununun 18. maddesinin 3. fıkrasında
Bakanlıklar ve diğer merkezi idare kuruluşları ile il özel idarelerinin köye yönelik hizmetlere ilişkin yapım, bakım ve onarım işleri, bölünmüş yol, elektrifikasyon, köy yolu, içme suyu, sulama suyu ve kanalizasyon yatırımlarını, kendi bütçelerinde bu hizmetler için ayrılan ödenekleri köylere hizmet götürme birliklerine aktarmak suretiyle gerçekleştirebileceği belirtilmektedir.
Buna göre, Bakanlıklar ve diğer merkezi idare kuruluşları ile il özel idareleri köylere yapılacak hizmetlere ilişkin olarak ancak yapım bakım onarım işleri gibi yatırım harcamaları için ödenek aktarması, yatırım harcamaları dışında cari harcamalar için ödenek aktarmaması gerekmektedir.
Yapılan incelemede; yukarıdaki mevzuatta belirtilen yatırım harcamaları dışında ilaçlama, çevre temizliği, personel gideri gibi bir takım cari giderler için de Köylere Hizmet Götürme Birliklerine ödenek aktarmaları yapıldığı tespit edilmiştir.
Köylere Hizmet Götürme Birliklerine yatırım harcamaları dışında cari giderler için ödenek aktarılmaması gerekmektedir.


ÖZET: 2023 yılı Sayıştay Denetim Raporları, Köylere Hizmet Götürme Birliklerine ödenek aktarımının, yatırım planı, yıllık çalışma programı ve uygulama projeleri sunulmadan gerçekleştirildiğini ortaya koymuştur. 5355 sayılı Mahalli İdare Birlikleri Kanunu gereğince, bu birliklerin İl Genel Meclisine projelerini sunması ve onay alması şarttır. Ayrıca, mevzuatta belirtilen yatırım harcamaları dışında cari giderler için de ödenek aktarımının yapıldığı tespit edilmiştir; bu durum, yasal çerçeveye aykırıdır. Ödenek aktarımının yalnızca yatırım harcamaları için yapılması gerektiği vurgulanmaktadır.