| ÖZET: 2022 Yılı Sayıştay Denetim Raporları’na göre, Yalova İl Özel İdaresi, “Köylere Yardım” ödeneğinin dağıtımında yönetmelik hükümlerine uygun hareket etmemiştir. Yardım ve yatırım taleplerinin işleyişinde usul ve silsile takip edilmediği, doğrudan Valiliğe başvuruların yapıldığı tespit edilmiştir. Kamu kaynaklarının hukuka uygun kullanımı konusunda idarelerin sorumluluğu vurgulanmış ve gerekli takiplerin yapılacağı bildirilmiştir. |
BULGU: Köylere Yardım Ödeneğinin Şartlar Oluşmadan Aktarılması
2022 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – İl Özel İdaresi
İdarenin bütçesinden ayrılan ödenek, bakanlıklardan gönderilen ödenek ile “Köylere Yardım” tertibine konulan ödeneğin dağıtım ve kullanımında “Yalova İl Özel İdaresi Bütçesinden Ayrılan ve Bakanlıklardan Gönderilen Ödenek İle Köylere Yardım Tertibine Konan Ödeneğin Harcanması ve Dağıtım Esas ve Usullerini Gösterir Yönetmelik” hükümlerinde yer alan yardım ve yatırım yapma şekil ve usullerine uygun hareket edilmediği görülmüştür.
Anılan Yönetmeliğin yardım ve yatırım yapma şekil ve usullerinin yer aldığı hükümleri aşağıya alınmıştır.
“Yardım ve Yatırım Yapma Şekli
Madde 9- Yardım ve yatırım talebinde bulunacak Köy Muhtarlıkları resmi yazı ile köy ihtiyar heyeti kararı, yardım konusu olan işin veya tesisin plan, proje ve keşif özeti ile tahsis edilen arazinin tapu, tahsis, vs. belgelerini eklemek suretiyle, merkeze bağlı ise Valilik, ilçelere bağlı ise, İlçe Kaymakamlıklarına başvurulur.
Valilik ve Kaymakamlıklarca Yapılacak İşlem ve Hizmetler
Madde 10- Valilik ve Kaymakamlıklarca yaptırılması gerekli görülen yatırım ve hizmetler için tahsis edilecek kaynaklar, İl Özel İdaresi tarafından İl Encümenince alınan karara göre Merkez ve İlçe Köylere Hizmet Götürme Birlikleri veya Muhtarlıklar hesabına aktarılır, tahsis edilen ödenekler hakediş belgelerine ve mevzuata uygun olarak harcanır.
Yardım ve Yatırım Talebinde Bulunma Usulü
Madde 12- İl Özel İdaresi Bütçesinden yardım ve hizmet almak maksadıyla Valiliğe veya İlçe Kaymakamlıklarına yapılan başvurular, Yönetmelikte öngörülen öncelik sırasına göre işin önemi ve gerekliliği dikkate alınarak, Valilik veya Kaymakamlıklarca incelenir, seçilen işlere ilişkin başvurular ilgili Vali Yardımcısının veya Kaymakamın gerekçeli görüşü de eklenerek, Valiliğe gönderilir.
Valilikçe yapılan değerlendirme sonucu uygun bulunan talep dosyaları, Vali tarafından gerekli kararın alınması için İl Encümenine sevk edilir. İl Encümeninin kararına bağlı olarak yatırım ve hizmetlerde kullanılmak üzere tahsis edilen ödenekler, Merkeze bağlı köyler için, Merkez Köylerine Hizmet Götürme Birliğine, İlçelere bağlı köyler için o İlçedeki Köylere Hizmet Götürme Birliği veya Muhtarlıkların bankadaki hesabına yatırılır ve usulüne uygun olarak sarf edilir.
Tahsis edilen ödenekler, hizmeti yerine getiren Kurum ve Kuruluşlar, Birlikler, Köy Muhtarlıkları, Vakıf, Dernek ve Kooperatiflerin hesabına, hakediş belgelerine göre aktarılması esastır.
Hakediş belgeleri alınmadan aktarılan ödeneklerin usulüne uygun sarf edildiğinin denetimi ve harcama belgelerine eklenmesi için, hizmeti yerine getiren Köylere Hizmet Götürme Birlikleri, Köy Muhtarlıkları ve diğer Kurum ve Kuruluşlar tarafından hakediş veya ödeme belgeleri İl Özel İdaresine gönderilir.”
İlçelere bağlı köylerden, Kaymakamlık Makamı atlanarak Valiliğe doğrudan başvuru yapılamaz.”
Kurum belgeleri üzerinde yapılan incelemelerde anılan Yönetmelik hükümlerinde yer alan yardım ve yatırım yapma şekil ve usullerine zaman zaman uygun hareket edilmediği, usullerde yer alan silsile takip edilmeden muhtar dilekçesine istinaden birliğin haberi olmadan birliğe ödenek aktarılarak birliğin işi yapması hususunda Encümence karar alındığı görülmektedir.
5018 Sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun 8’nci maddesinde de; “Her türlü kamu kaynağının elde edilmesi ve kullanılmasında görevli ve yetkili olanlar, kaynakların etkili, ekonomik, verimli ve hukuka uygun olarak elde edilmesinden, kullanılmasından, muhasebeleştirilmesinden, raporlanmasından ve kötüye kullanılmaması için gerekli önlemlerin alınmasından sorumludur ve yetkili kılınmış mercilere hesap vermek zorundadır” denilmektedir. Buna göre İdareler kamu kaynağının hukuka uygun kullanılmasından sorumlu tutulmuşlardır. Hukuka uygunluk kavramı, alınan tüm kararların yasalara uygun olmasını gerektirmektedir.
Kurum tarafından bulgu konusu hususa katılındığı ve gerekli takiplerin yapılacağı bildirilmiştir.
Sonuç olarak, anılan Yönetmelik hükümlerinde yer alan yardım ve yatırım yapma şekil ve usullerine uygun hareket edilerek buna göre ödenek aktarmalarının sağlanması gerekmektedir.