|
ÖZET: Kredi kartı tahsilatlarında bekleme sürelerine uyulmaması, 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları’nda önemli bir bulgu olarak öne çıkmaktadır. Yapılan incelemelerde, kredi kartı ile yapılan tahsilatların belirlenen süreler içinde bankalara aktarılmadığı ve bu nedenle toplamda 1.849.559,98 TL komisyon gideri ödendiği tespit edilmiştir. Ayrıca, banka kartı ve kredi kartı tahsilatları arasında bir ayrım yapılmadığı da gözlemlenmiştir. Kamu Haznedarlığı Yönetmeliği çerçevesinde, tahsilat işlemlerinin etkin bir şekilde yönetilmesi gerektiği vurgulanmaktadır.
Yönetmelik, belediyeler ve bunların kontrolündeki şirketleri kapsamaktadır. Bu bağlamda, Burdur Belediyesi’ne ait BAHTAŞ da yönetmelik hükümlerine tabidir. Kredi kartı tahsilatlarının, bankalarla yapılan anlaşmalara göre en geç 20 gün içinde ilgili kurumun hesabına geçmesi gerekmektedir. Ancak, bazı bankalarla yapılan anlaşmalar sonucunda bu süreler değişiklik göstermekte ve beklenmeden tahsilatın hesabına geçmesi talep edildiğinde komisyon giderleri ortaya çıkmaktadır. Kamu kaynaklarının etkin kullanımı açısından, kredi kartı tahsilatlarında bekleme sürelerine uyulması büyük önem taşımaktadır. Banka kartları ile yapılan tahsilatların, doğrudan hesapta yer alan paranın çekilmesi şeklinde işlem görmesi, bu süreçte daha hızlı bir çözüm sunmaktadır. Bu nedenle, banka kartı tahsilatlarının en kısa sürede şirket hesaplarına aktarılması için bankalarla işbirliği yapılması gerektiği ifade edilmektedir. Kurum, bu konuda gerekli adımları atma yönünde çalışmalar başlattığını belirtmiş, ancak bu sürecin hızlandırılması gerektiği vurgulanmaktadır. |
BULGU: Kredi Kartı Tahsilatlarının Bekleme Sürelerine Uyulmaması Nedeniyle Komisyon Gideri Ödenmesi
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Belediye Şirketi
Kredi kartı ile yapılan tahsilatlardaki bekleme sürelerine uyulmadığı ve dolayısıyla bankalara komisyon gideri ödendiği görülmüştür. Ayrıca bu uygulamada, bir nevi nakit tahsilatı niteliğindeki banka kartı ile kredi kartı tahsilatları açısından ayrıma gidilmediği tespit edilmiştir.
Mali kaynakların etkin ve verimli kullanılması ve izlenebilmesini teminen çıkarılan Kamu Haznedarlığı Yönetmeliği 08.03.2019 tarihli ve 30708 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girmiştir. Yönetmelik’in “Kapsam” başlıklı 2’nci maddesinin (1) numaralı fıkrasının (d) bendi ile belediyeler, (h) bendi ile de belediyelerin sermayesinin yarısından fazlasına doğrudan ve/veya dolaylı olarak sahip olduğu şirketler Yönetmelik kapsamına alınmıştır. Dolayısıyla sermayesinin %99,99’u Burdur Belediyesine ait olan BAHTAŞ bu Yönetmelik kapsamındadır.
Yönetmelik’in “Uygulama ve Kullanılacak Araçlar” başlıklı 5’inci maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca; kurumların faaliyetleri kapsamında yaptıracakları tahsilat ve ödeme işlemleri için yurt içinde yerleşik diğer bankaları kullanabilme imkânı bulunmaktadır. Yurt içinde yerleşik tüm bankalar aracılığıyla kredi kartları ile yapılan tahsilatın azami 20 gün içerisinde ilgili kurumun kamu sermayeli bankadaki hesabına aktarılması zorunludur.
Bu doğrultuda bankalarla anlaşma yapılarak kredi kartı tahsilatlarının kaç gün içerisinde banka hesabına geçeceği belirlenmektedir. Örneğin Şirket ve Ziraat Bankası arasında yapılan anlaşmaya göre bu süre 20 gündür. Diğer bankalarla yapılan anlaşmalara göre bu süreler değişebilmekte olup, süre beklenmeden banka hesabına paraların geçmesinin istenmesi halinde bankalar tarafından değişen oranlarda komisyon gideri hesaplanmaktadır.
Konu ile ilgili yerinde yapılan denetimde, Ziraat Bankası hariç diğer bankalarda vadenin beklenmediği ve kredi kartı ile yapılan tahsilatın ertesi gün Şirketin banka hesabına aktarılması istendiği görülmüştür. Bu kapsamda 2024 yılında beş farklı bankaya toplamda 1.849.559,98 TL komisyon gideri ödendiği tespit edilmiştir. Kamu zararı niteliğindeki bu ödemelerin ortaya çıkmaması açısından kredi kartlarındaki bekleme sürelerine uygun hareket edilmesi gerektiği değerlendirilmektedir.
Diğer yandan, kartla yapılan tahsilatlarda banka kartı ve kredi kartı ayrımı yapılmamaktadır. 18.06.2011 tarih ve 27968 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Genel Bütçe Kapsamındaki Kamu İdarelerinin Ödeme ve Tahsilat İşlemlerinin Elektronik Ortamda Gerçekleştirilmesine İlişkin Usul ve Esaslar’ın 8’inci maddesinin 9’uncu fıkrasına göre, banka kartı ile yapılan tahsilatın takip eden iş günü içinde (10.10.2024 tarih ve 32688 sayılı Resmi Gazete’de yayımlamam değişiklikle banka kartları için geçerli olan yedi günlük süre, tahsilatın takip eden iş günü şeklinde değiştirilmiştir), kredi kartları ile yapılan tahsilatın azami 20 gün içerisinde tahsilat hesabına aktarılması zorunludur. Burada yer alan hüküm Belediye şirketleri açısından geçerli olmasa da, kaynak kullanımında etkinlik ilkesi kapsamında dikkate alınabilir niteliktedir. Bir başka ifade ile, banka kartları ile yapılan tahsilatlarda, kredi kartlarındaki süre konusundan farklı olarak doğrudan hesapta yer alan para çekilmekte, bir nevi nakit tahsilatı yapılmaktadır. Bu bakımdan, banka kartları ile yapılan tahsilatların en kısa sürelerde Şirketin banka hesabına geçmesi yönünde bankalarla girişimde bulunulması gerekmektedir.
Kurum tarafından bulguya verilen cevapta bu yönde çalışmalara başlandığı ifade edilmiş olup, bunların ivedi bir şekilde hayata geçirilmesi gerektiği değerlendirilmektedir.