ÖZET: 2022 yılı Sayıştay Denetim Raporları, kredi kartı ve banka kartlarıyla gerçekleştirilen tahsilatların, mevzuatta öngörülen süre içinde İdarenin banka hesaplarına aktarılmadığını ortaya koymuştur. Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 73. maddesi, bu tahsilatların Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafından belirlenen usul ve esaslara uygun olarak gerçekleştirilmesi gerektiğini belirtmektedir. Ayrıca, Kamu Haznedarlığı Yönetmeliği’nin 5. maddesi, yurt içindeki bankalar aracılığıyla yapılan tahsilatların en geç 20 gün içinde ilgili kurumun hesabına aktarılmasını zorunlu kılmaktadır.

Denetimler sonucunda, İdarenin geçmişte bankalarla yaptığı protokollerin mevcut olduğu ancak kredi kartı ve online tahsilatların belirtilen sürede aktarılmadığı tespit edilmiştir. Örneğin, Ziraat Bankası üzerinden yapılan tahsilatlar 25 gün, Vakıfbank üzerinden yapılanlar ise 35 gün sonra İdarenin hesaplarına ulaşmaktadır. Bu durum, İdarenin nakit akışını olumsuz etkileyerek potansiyel gelir kaybına yol açmaktadır.

İdare, bankalardan tahsilatların belirtilen süre içinde aktarılması için talepte bulunmuş, ancak bankalar mevcut çalışma koşulları ve yasal düzenlemelerdeki değişiklikler nedeniyle bu talepleri reddetmiştir. Bu bağlamda, İdarenin bankalarla yaptığı protokolleri güncelleyerek, kredi kartı ve banka kartı tahsilatlarının aktarım sürelerini Yönetmelik’te belirtilen azami sürelerle uyumlu hale getirmesi gerektiği değerlendirilmektedir.

BULGU: Kredi Kartı ve Banka Kartlarından Yapılan Tahsilatların Mevzuatta Belirtilen Süre İçinde İdarenin Banka Hesabına Aktarılmaması

2022 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi

Kredi kartı, banka kartı ve internet üzerinden yapılan tahsilatların süresi içerisinde İdarenin mevduat hesaplarına aktarılmadığı görülmüştür.
Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 109-Banka Kredi Kartlarından Alacaklar Hesabının niteliğini açıklayan 73’üncü maddesinde; banka kredi kartları ile yapılan tahsilatlara ilişkin olarak Hazine ve Maliye Bakanlığınca genel bütçe kapsamındaki kamu idareleri için belirlenen usul ve esaslara uyulacağı hüküm altına alınmıştır.
Kamu Haznedarlığı Yönetmeliği’nin “Uygulama ve Kullanılacak Araçlar” başlıklı 5’inci maddesinde; yurt içinde yerleşik tüm bankalar aracılığıyla kredi kartları ile yapılan tahsilatların azami 20 gün içerisinde ilgili kurumun kamu sermayeli bankadaki hesabına aktarılmasının zorunlu olduğu hüküm altına alınmıştır.
Aynı Yönetmelik’in “Diğer Hususlar” başlıklı 12’nci maddesinde; kurumların, bankalarla yapacakları protokollerde bu Yönetmelik hükümlerine uygun düzenlemeler yapmakla yükümlü olduğu ve bu Yönetmelik hükümlerine göre yapılacak protokollerin süresinin bir yılı geçmeyeceği belirtilmiştir.
Yukarıdaki mevzuat hükümleri değerlendirildiğinde, mali kaynaklarının değerlendirilmesi hususunda idareler Yönetmelik hükümlerine riayet etmek zorundadır. Bu sebeple, kredi kartı tahsilatlarının valör süreleri, geçerliliği en fazla bir yıl olan protokoller vasıtasıyla hüküm altına alınmalı ve kredi kartları ile yapılan tahsilatların azami 20 gün içerisinde ilgili kurumun kamu sermayeli bankadaki hesabına aktarılmalıdır.
İdarenin banka hesap ve kayıtları incelendiğinde; kredi kartı, banka kartı ve/veya online tahsilat yapılan bankalarla geçmiş dönemlerde protokoller yapıldığı ve bu protokollerin halihazırda yürürlükte olduğu; ancak söz konusu bankalar üzerinden yapılan kredi kartı, banka kartı ve online tahsilat tutarlarının yirmi gün içerisinde banka hesaplarına aktarılmadığı, Ziraat Bankası kredi kartı, banka kartı ve online tahsilat tutarlarının 25 gün, Vakıfbank kredi kartı, banka kartı ve online tahsilat tutarlarının ise 35 gün sonra İdarenin banka hesaplarına aktarıldığı tespit edilmiştir.
Mevcut uygulama ile bankalar tarafından kredi kartı ve internet tahsilatları mevzuatta belirtilen azami sürede gönderilmediğinden İdare tarafından söz konusu nakit değerlendirilememekte ve dolayısıyla elde edecek gelirden mahrum kalınmaktadır.
Yukarıda yer verilen denetim tespitine istinaden, İdare tarafından; Kredi kartı ve banka kartlarından yapılan tahsilatların mevzuatta belirtilen süre içinde idarenin banka hesabına aktarılması için bankalardan talepte bulunulduğunu fakat bankaların mevcut çalışma şartları ve yasal düzenlemelerin sürekli değiştiğini belirterek taleplerini reddettiğini ve söz konusu durumun ellerinde olmayan sebeplerden kaynaklandığı ifade edilmiştir.
Sonuç olarak, İdarenin Yönetmelik hükümleri doğrultusunda çalıştığı bankalarla yaptığı protokolleri yenilemesi ve söz konusu protokollerde kredi kartı, banka kartı ve online tahsilatlarının İdarenin kamu sermayeli banka hesaplarına aktarılacağı süre belirlenirken Yönetmelik’te belirtilen azami süreyi aşmaması gerektiği değerlendirilmektedir.