|
ÖZET: 2022 yılı Sayıştay Denetim Raporları, Büyükşehir İlçe Belediyesi İdare’sinin kredi kartları ile yapılan tahsilatların hesaplara aktarılması sürecinde bankaya komisyon ödendiğini ortaya koymuştur. Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği ile Kamu Haznedarlığı Yönetmeliği, bu tahsilatların en geç 20 gün içinde ilgili kurumun kamu sermayeli bankasındaki hesabına aktarılmasını zorunlu kılmaktadır. Ancak, 09.09.2020 tarihinde imzalanan Tahsilat Protokolü, bu süreye ek olarak beş iş günü daha blokeli kalacak şekilde düzenlenmiştir. Bu durum, İdare’nin tahsilatları kullanamaması ve dolayısıyla bankaya komisyon ödemesiyle sonuçlanmıştır.
Yapılan incelemeler sonucunda, 2022 yılı içerisinde İdare’nin bankaya toplamda 2.116.277,25 TL komisyon ödediği tespit edilmiştir. Kamu Haznedarlığı Yönetmeliği gereği, kredi kartı tahsilatlarının 20 gün içinde aktarılması zorunlu olmasına rağmen, bankalarla yapılan protokollerde bu hükümlere uyulması gerekmektedir. İdare, bu durumun 09.06.2023 tarihli yazı ile düzeltildiğini belirtmiş, ancak bu süreçte yapılan komisyon ödemeleri hukuki bir dayanağa sahip değildir. Sonuç olarak, kamu kaynaklarının etkin ve verimli kullanılması adına, İdare’nin bu tür uygulamalara son vermesi ve bankalarla yapılan protokollerde mevzuata uygun düzenlemeler yapması önem arz etmektedir. |
BULGU: Kredi Kartları ile Yapılan Tahsilatların Hesaplara Aktarılması Aşamasında Bankaya Komisyon Ödenmesi
2022 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi
İdare tarafından kredi kartları ile yapılan tahsilatların hesaplara aktarılması sürecinde bankaya komisyon ödendiği görülmüştür.
Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 109-Banka Kredi Kartlarından Alacaklar Hesabının niteliğini açıklayan 73’üncü maddesinde; banka kredi kartları ile yapılan tahsilatlara ilişkin olarak Hazine ve Maliye Bakanlığınca genel bütçe kapsamındaki kamu idareleri için belirlenen usul ve esaslara uyulacağı hüküm altına alınmıştır.
Kamu Haznedarlığı Yönetmeliği’nin “Uygulama ve Kullanılacak Araçlar” başlıklı 5’inci maddesinde; yurt içinde yerleşik tüm bankalar aracılığıyla kredi kartları ile yapılan tahsilatların azami 20 gün içerisinde ilgili kurumun kamu sermayeli bankadaki hesabına aktarılmasının zorunlu olduğu hüküm altına alınmıştır.
Aynı Yönetmelik’in “Diğer Hususlar” başlıklı 12’nci maddesinde; kurumların, bankalarla yapacakları protokollerde bu Yönetmelik hükümlerine uygun düzenlemeler yapmakla yükümlü olduğu ve bu Yönetmelik hükümlerine göre yapılacak protokollerin süresinin bir yılı geçmeyeceği belirtilmiştir.
Yukarıdaki mevzuat hükümleri birlikte değerlendirildiğinde, mali kaynaklarının değerlendirilmesi hususunda idareler Yönetmelik hükümlerine riayet etmek zorundadır. Bu sebeple, kredi kartı tahsilatlarının valör süreleri, geçerliliği en fazla bir yıl olan protokoller vasıtasıyla hüküm altına alınmalı ve kredi kartları ile yapılan tahsilatların azami 20 gün içerisinde ilgili kurumun kamu sermayeli bankadaki hesabına aktarılmalıdır.
Ancak İdare ile bir kamu bankası arasında 09.09.2020 tarihinde imzalanan Tahsilat Protokolünde, yukarıda yer alan Yönetmelik hükümlerine aykırı olarak kredi kartları ile yapılan tahsilatların kanuni süre olan yirmi (20) güne ek olarak beş (5) iş günü daha bankada blokeli olarak tutulacağı düzenlenmiş, bloke süresi içerisinde İdarenin bu paralardan herhangi bir tasarrufta bulunamayacağı ifade edilmiştir.
Yapılan incelemede, kredi kartlarıyla yapılan tahsilatların kanuni sürenin sonunda İdarenin banka hesaplarına geçmediği, bunun yanında kredi kartlarıyla yapılan tahsilatların banka ile yapılan protokolde yer alan hüküm nedeniyle yirmi (20) günden sonraki beş (5) iş günü içerisinde İdare tarafından kullanılmasından dolayı bankaya komisyon ödendiği tespit edilmiştir.
Bu uygulama nedeniyle mevzuata aykırı olarak İdare tarafından 2022 yılı içerisinde bankaya toplamda 2.116.277, 25 TL komisyon ödenmiştir. Kamu Haznedarlığı Yönetmeliği gereğince kredi kartlarıyla yapılan tahsilatların 20 gün içersinde İdarenin banka hesaplarına aktarılması zorunlu olmakla birlikte, idareler de bankalarla yaptıkları protokollerde bu hükümlere uymakla yükümlüdür. Bu sebeple kredi kartlarıyla yapılan tahsilatların kanuni süresinin geçmesinden sonra banka hesaplarına aktarımının zorunlu olduğundan İdare tarafından bankaya yapılan komisyon ödemeleri hukuki dayanaktan yoksundur.
İdare tarafından, kredi kartları ile yapılan tahsilatların hesaplara aktarılması sürecinde bankaya ödenen komisyon bedellerinin ilgilileri tarafından karşılandığını ve belediyeye her hangi bir külfet getirmediğini belirterek söz konusu hususun 09.06.2023 tarih ve 232 sayılı yazı ile bulguda bahsi geçen Yönetmelik hükümlerine uygun hale getirildiği ifade edilmiştir.
Kamu kaynaklarının etkili, ekonomik ve verimli kullanılması sorumluluğu çerçevesinde İdare tarafından söz konusu uygulamalara son verilmesi ve bankalarla yapılan protokollerde Kamu Haznedarlığı Yönetmeliği’ne aykırı hükümlere yer verilmemesi gerekmektedir.