ÖZET: 2022 yılı Sayıştay Denetim Raporları, Büyükşehir İlçe Belediyesi tarafından işletilen 5 kreş ve gündüz bakımevi ile 2 yurt (1 konukevi) için katma değer vergisi mükellefiyetinin tesis edilmediğini ortaya koymuştur. 3065 sayılı Katma Değer Vergisi Kanunu’nun ilgili maddeleri, genel ve katma bütçeli idareler ile belediyelere bağlı işletmelerin ticari faaliyetlerinin katma değer vergisine tabi olduğunu belirtmektedir. Bu çerçevede, belediyelere ait bütçe içi işletmelerin sunduğu hizmetler için mükellefiyetin oluşturulması gerektiği anlaşılmaktadır.

İncelemeler sonucunda, kreş ve gündüz bakımevlerinden 3.207.205,12 TL, yurtlardan ise 238.481,85 TL gelir elde edildiği tespit edilmiştir. Ancak, bu ticari faaliyetler için katma değer vergisi mükellefiyeti oluşturulmamıştır. Bu durum, yasal düzenlemelere aykırılık teşkil etmekte ve bütçe içi işletmelerin vergi yükümlülüklerinin yerine getirilmediğini göstermektedir.

Sonuç olarak, kreş ve yurt işletmelerinin katma değer vergisi mükellefiyetinin tesis edilmesi, yasal gerekliliklerin yerine getirilmesi açısından önem arz etmektedir. Bu durum, kamu idaresinin mali şeffaflığını ve hesap verebilirliğini artıracaktır.

BULGU: Kreş ve Yurt İşletilmesine Yönelik Faaliyetler Nedeniyle Katma Değer Vergisi Mükellefiyeti Tesis Ettirilmemesi

2022 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi

Kamu İdaresi tarafından 5 adet kreş ve gündüz bakımevi ile 2 adet yurdun (1 adet konukevi) işletilmesi sonucunda elde edilen hasılatlarla ilgili katma değer vergisine ilişkin mükellefiyet tesis ettirilmediği görülmüştür.
3065 sayılı Katma Değer Vergisi Kanunu’nun “Verginin Konusunu Teşkil Eden İşlemler” başlıklı 1’inci maddesinin üçüncü fıkrasının g bendinde; Genel ve katma bütçeli idarelere, il özel idarelerine, belediyeler ve köyler ile bunların teşkil ettikleri birliklere, üniversitelere, dernek ve vakıflara, her türlü mesleki kuruluşlara ait veya tabi olan veyahut bunlar tarafından kurulan veya işletilen müesseseler ile döner sermayeli kuruluşların veya bunlara ait veya tabi diğer müesseselerin Türkiye’de yapılan ticari, sınai, zirai ve mesleki nitelikteki teslim ve hizmetlerin katma değer vergisine tabi olduğu hüküm altına alınmıştır. Aynı Kanun’un “Mükellef” başlıklı 8’inci maddesinde; mal teslimi ve hizmet ifası hallerinde bu işleri yapanların Katma Değer Vergisinin mükellefi olduğu belirtilmiştir.
Yukarıda verilen hükümler değerlendirildiğinde; belediyelere bağlı olarak ticari faaliyet gösteren bütçe içi işletmelerin teslim ve hizmetlerine ilişkin Katma Değer Vergisi Kanunu’nun 1/3-g hükmü uyarınca katma değer vergisi mükellefiyeti tesis ettirilmesi gerektiği anlaşılmaktadır.
Yapılan incelemede; Kamu İdaresi tarafından 5 adet kreş ve gündüz bakımevi ile 2 adet yurdun (1 adet konukevi) işletilmesi sonucunda İşletme ve İştirakler Müdürlüğü verilerine göre 2022 yılı içinde kreş ve gündüz bakımevinden 3.207.205,12 TL ve yurtlardan (konukevi) ise 238.481,85 TL tutar tahsil edildiği halde ticari nitelikte olan işletme faaliyetlerine katma değer vergisi mükellefiyeti tesis ettirilmediği tespit edilmiştir.
Bütçe içi işletme niteliğinde olan kreş ve yurtlara ilişkin katma değer vergisi mükellefiyetinin tesis ettirilmesi gerekmektedir.