ÖZET: İvrindi Belediye Başkanlığı’nın Kül-Cüruf Satışı İhale Şartnamesi’nde kesin teminat alınmamasıyla ilgili bir hüküm yer almaktadır. 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu’nun 54. maddesi, sözleşme ve şartname hükümlerine uygunluğun sağlanması amacıyla müteahhitten ihale bedelinin %6’sı oranında kesin teminat alınmasını öngörmektedir. Ancak İvrindi Belediyesi’nin şartnamesinde, satış bedelinin %25’inin peşin ödenmesi durumunda kesin teminat alınmayacağı belirtilmiştir.

İlgili şartnamenin “Satış işlemleri ve ödeme şekli” başlıklı maddesinde, müteahhitin satış bedelinin tamamını peşin ödeyebileceği veya en az %25’ini peşin, geri kalanını ise 120 gün geçerli banka teminat mektubu ile taksitli ödeyebileceği ifade edilmektedir. Ancak yapılan incelemelerde, müteahhidin peşin ödediği %25’lik tutarın ardından kalan taksitleri zamanında ödemediği ve belirtilen banka teminat mektubunu sağlamadığı tespit edilmiştir.

Bu durum, kesin teminat alınmasının İdare’nin inisiyatifine bırakılmadığını, aksine taahhüt edilen işin sözleşme ve şartname hükümlerine uygun olarak yerine getirilmesi için zorunlu bir uygulama olduğunu göstermektedir. İdare, ihale sürecinde kesin teminat alınmasını sağlamalı ve şartname ile sözleşmelerde bu hususa uygun hükümler eklemelidir.

BULGU: Kül-Cüruf Satışı İhale Şartname ve Sözleşmesinde Kesin Teminat Alınmamasına İlişkin Hüküm Olması

2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi

İvrindi Belediye Başkanlığının Kül-Cüruf Satışı İhale Şartnamesinde kesin teminat alınmamasına ilişkin hüküm olduğu görülmüştür.

2886 sayılı Devlet İhale Kanunu’nun “Kesin teminat” başlıklı 54’üncü maddesinde; taahhüdün, sözleşme ve şartname hükümlerine uygun olarak yerine getirilmesini sağlamak amacıyla, sözleşme yapılmasından önce müteahhitten ihale bedeli üzerinden hesaplanmak suretiyle %6 oranında kesin teminat alınacağı belirtilmiştir.

İvrindi Belediye Başkanlığının Kül-Cüruf Satışı İhale Şartnamesi’nin;

“Satış işlemleri ve ödeme şekli” başlıklı 22’nci maddesinde; “22.1. … satış bedelinin tamamını peşin ödeyebileceği gibi en az %25’i peşin, kalanı sözleşme tarihinden itibaren en az 120 gün geçerli banka teminat mektubu vermek şartıyla taksitli olarak ödeyebilir.”,

“22.4. Taksitli satış sözleşmesi düzenlenmesi halinde satış bedelinin %25’i peşin alındığından ayrıca kesin teminat alınmayacaktır.”

“Teminatların iadesi” başlıklı 14’üncü maddesinde “e) Taksitli satış sözleşmesi düzenlenmesi halinde taksit tutarlarını karşılayacak miktarda ve en az satış sözleşmesinden sonra 120 gün geçerli banka teminat mektubu verilir.”

hükümleri yer almaktadır.

Müteahhit ile imzalanan Sözleşmenin 9’uncu maddesinde; sözleşme bedelinin %25’i peşin ve kalanı üç eşit taksit olmak üzere ödeme planı oluşturulmuştur.

Sözleşmenin teminata ilişkin 10’uncu maddesinde satış bedelinin %25’i peşin alındığından ayrıca kesin teminat alınmadığı belirtilmiştir.

Yapılan incelemede; müteahhidin satış bedelinin %25’ini peşin ödediği, kalan taksitleri vadesinde ödemediği, İdare’nin müteahhitten kesin teminat almadığı gibi şartnamede belirtildiği üzere satış bedelinin taksitle ödenmesi halinde peşin ödenen tutarı aşan kısma ilişkin olarak yüklenici tarafından sözleşme tarihinden itibaren en az 120 gün geçerli banka teminat mektubu verme yükümlülüğünün de yerine getirilmediği anlaşılmıştır.

Yukarıda yer alan mevzuat hükümlerinden anlaşılacağı üzere, kesin teminat alınması İdarenin inisiyatifine bırakılmış bir tasarruf olmayıp taahhüt edilen işin, sözleşme ve şartname hükümlerine uygun olarak yerine getirilmesini teminen müteahhitten alınması gereken tutardır.

İdare tarafından ihale kapsamındaki işlerde sözleşme yapılmasından önce müteahhitten ihale bedeli üzerinden hesaplanmak suretiyle %6 oranında kesin teminat alınması, şartname ve sözleşmelere bunun aksine hükümler konulmaması gerekmektedir.