ÖZET: 2022 yılı Sayıştay Denetim Raporları, Büyükşehir İlçe Belediyesi İdare’sinin bankalardan temin ettiği kredi tutarlarının bilançoda hatalı bir şekilde kaydedildiğini ortaya koymuştur. Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 232. ve 233. maddeleri, banka kredilerinin kısa ve uzun vadeli olarak nasıl izlenmesi gerektiğini açıkça belirtmektedir. Kısa vadeli krediler 300-Banka Kredileri Hesabında, uzun vadeli krediler ise 400-Banka Kredileri Hesabında yer almalıdır. Ancak yapılan incelemede, 2022 yılı bilançosunda 300 Hesabı 0,00 TL, 400 Hesabı ise 100.754.771,01 TL olarak kaydedilmiştir.

Denetim bulgularına göre, İdare’nin 2023 yılında ödeyeceği anapara toplamı 64.060.027,39 TL, 2024 ve sonrasında ödeyeceği anapara toplamı ise 79.589.972,61 TL olarak belirlenmiştir. Bu durumda, 2022 yılı bilançosunda 300-Banka Kredileri Hesabının 64.060.027,39 TL ve 400-Banka Kredileri Hesabının 79.589.972,61 TL olması gerekmektedir. Ancak, İdare düzeltme kayıtlarını 2023 yılında yapmış ve bu nedenle 2022 yılı bilançosunda 300 Hesabı 64.060.027,39 TL eksik, 400 Hesabı ise 21.164.798,40 TL fazla olarak görünmüştür.

Sonuç olarak, İdare’nin bankalara olan kısa vadeli kredi borçlarını 300-Banka Kredileri Hesabında, uzun vadeli kredi borçlarını ise 400-Banka Kredileri Hesabında doğru bir şekilde izlenmesi önem arz etmektedir.

BULGU: Kullanılan Kredilerin Kayıtlı Değerlerinin Bilançoda Hatalı Olması

2022 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi

İdare tarafından bankalardan temin edilen kredi tutarlarının bilançoda olması gereken değerleriyle yer almadığı görülmüştür.
Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 300-Banka Kredileri Hesabının niteliğini açıklayan 232’nci maddesinde; bu hesabın, kurumca banka ve diğer finans kuruluşlarından sağlanan kısa vadeli kredilere ilişkin tutarlar ve bu tutarlara eklenen kur farkları ile 400-Banka Kredileri Hesabında kayıtlı tutarlardan vadesi bir yılın altına inenlerin izlenmesi için kullanılacağı düzenlenmiştir.
Aynı Yönetmelik’in 300-Banka Kredileri Hesabının işleyişini açıklayan 233’üncü maddesinde ise; bankalardan alınan borç tutarlarından vadesi bir yıl veya faaliyet dönemiyle sınırlı olanların ise bu hesaba alacak, banka ve ilgili diğer hesaplara borç kaydedileceği, kredi geri ödemesi yapıldığında ise bu hesaba borç ilgili hesaplara alacak kaydedileceği belirtilmiştir.
Yukarıda yer alan mevzuat hükümleri birlikte değerlendirildiğinde; İdarenin bankalara olan kısa vadeli kredi borçları 300-Banka Kredileri Hesabında, uzun vadeli kredi borçları ise 400-Banka Kredileri Hesabında izlenmelidir. Kredi ödemelerine ilişkin muhasebe kayıtlarında 300-Banka Kredileri Hesabına borç kaydı yapılmalı ve vadesi bir yılın altına inen krediler ise 400-Banka Kredileri hesabından 300-Banka Kredileri Hesabına aktarılmalıdır.
Yapılan incelemede, İdarenin bankalardan kullandığı krediler kapsamında 2023 yılında ödeyeceği anapara toplamı 64.060.027,39 TL, 2024 yılı ve sonrasında ödeyeceği anapara toplamının ise 79.589.972,61 TL olduğu, bu nedenle 2022 yılı bilançosunda 300-Banka Kredileri Hesabının 64.060.027,39 TL ve 400-Banka Kredileri Hesabının 79.589.972,61 TL olması gerektiği; ancak, bilançoda 300 Hesabının 0,00 TL ve 400 Hesabının 100.754.771,01 TL olduğu tespit edilmiştir.
Yukarıda yer alan denetim tespiti üzerine İdare tarafından; düzeltme kayıtlarının 2023 yılında yapıldığı ifade edilmiştir.
İdarenin söz konusu düzeltme kayıtlarını yılı içerisinde yapmaması nedeniyle; 2022 yılı bilançosunda 300-Banka Kredileri Hesabı 64.060.027,39 TL (64.060.027,39 – 0,00) eksik tutarla, 400-Banka Kredileri Hesabı ise 21.164.798,40 TL (100.754.771,01 – 79.589.972,61) fazla tutarla yer almıştır.
İdarenin bankalara olan kısa vadeli kredi borçlarının 300-Banka Kredileri Hesabında, uzun vadeli kredi borçlarının ise 400-Banka Kredileri Hesabında gerçek tutarlarıyla izlenmesi gerekmektedir.