|
ÖZET: 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları kapsamında yapılan incelemelerde, Büyükşehir İlçe Belediyesi’nin muhasebe kayıtları üzerinde önemli bulgulara ulaşılmıştır. Yapılan denetimlerde, 158 yevmiyeden 157’sinin temel muhasebe alanlarında olmak üzere toplamda 666 geriye dönük işlem kaydedildiği ve birleştirilmiş veriler defterinde 25 adet boş yevmiye bulunduğu tespit edilmiştir. Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin ilgili maddeleri, muhasebe işlemlerinin belirli standartlar ve kurallar çerçevesinde yürütülmesini zorunlu kılmaktadır.
Yönetmelik gereğince, yevmiye kayıtlarının müteselsil numaralandırılması ve hataların yalnızca yeni kayıtlarla düzeltilmesi gerektiği vurgulanmaktadır. Ancak, belediyede görevli personelin yevmiye numaralandırma ve tarihlendirme işlemlerini manuel olarak gerçekleştirmesi, hata olasılığını artırmaktadır. Kamu İdaresi, bu konudaki eksiklikleri gidermek amacıyla muhasebe programında gerekli önlemleri almaya başladığını bildirmiştir. Boş yevmiyelerin bırakılması ve geriye dönük muhasebe işlemleri, mali tabloların güvenilirliğini olumsuz yönde etkileyebilir. Bu nedenle, muhasebe programının manuel işlemlerine son verilmesi ve tespit edilen hatalı kayıtların yasal düzenlemelere uygun şekilde düzeltilmesi büyük önem taşımaktadır. |
BULGU: Kullanılan Muhasebe Programının Boş Yevmiye Bırakmaya ve Geriye Dönük İşlem Tesisine İmkân Vermesi
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi
Belediyenin 2024 yılı yevmiye kayıtları incelendiğinde 157 tanesi temel muhasebe alanlarında olmak üzere 158 yevmiyede toplam 666 adet geriye dönük işlem tesis edildiği ve birleştirilmiş veriler defterinde 25 adet boş yevmiye bulunduğu görülmüştür.
Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin “Temel muhasebe kavramları ve ilkeler ile genel yönetim muhasebe standartları, kuralları ve uygulanması” başlıklı 42’nci maddesinde; kurumların muhasebesinin, Genel Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nde yer alan temel muhasebe kavramları ile faaliyet sonuçları, bütçe uygulama sonuçları, nazım hesaplara ilişkin ilkeler ve varlıklar, yabancı kaynaklar ve öz kaynaklar ilkelerinden oluşan bilanço ilkeleri ile üçüncü bölümünde belirlenen muhasebe standartları, kurallar ve uygulamalara ilişkin hükümler çerçevesinde yürütüleceği belirtilmiştir.
Aynı Yönetmelik’in “Yevmiye sistemi, muhasebeleştirme belgeleri ve açılış kayıtları” başlıklı 43’üncü maddesinde ise; muhasebeleştirme belgelerinin yevmiye tarih ve numarası sütunlarına, gerçekleşen işlemlerin kayda geçirildikleri tarih ile hesap döneminin başında (1)’den başlayıp, hesap döneminin sonuna kadar devam eden birer numara verileceği belirtilmiştir. Bu yevmiye numaralarının, gerek yevmiye defteri gerekse büyük defter ve yardımcı defter kayıtlarında esas olacağı hükme bağlanmıştır.
Yukarıda yer alan Yönetmelik hükümlerine göre İdarenin yevmiye kayıtlarını müteselsil numaralandırarak düzenlemesi ve muhasebe kayıtlarındaki hataların sadece yeni muhasebe kayıtlarıyla düzeltilmesi gerekmektedir.
Kurum tarafından kullanılan muhasebe programı incelendiğinde; mali hizmetler birimde görevli personelin yevmiyelerin numaralandırılması ve tarihlendirilmesi işlemini manuel yaptığı ve bu durumun hatalara sebebiyet verdiği anlaşılmıştır. Kamu İdaresince bulguda belirtilen hususlara ilişkin olarak muhasebe programında gerekli önlemlerin alınmaya başlanıldığı ifade edilmiştir.
Bu itibarla, birleştirilmiş veriler defterinde ileriki tarihlerde kullanmak amacıyla boş yevmiyelerin bırakılması ve geçmişe yönelik muhasebe kaydı yapılması, mali tabloların içerdiği bilginin güvenilirliğini de olumsuz etkileyeceğinden, muhasebenin temel ilkelerine ve yasal düzenlemelere aykırılık teşkil eden bu tür uygulamalara yer verilmemesi, muhasebe programının manuel tarihlendirme ve numaralandırma yapma yetkisinin sonlandırılması ve sonradan tespit edilen eksik ya da hatalı kayıtların muhasebe ilkeleri ve ilgili yasal düzenlemelere uygun olarak düzeltilmesi gerekmektedir.