|
ÖZET: 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları kapsamında, Büyükşehir İlçe Belediyesi’nin muhasebe uygulamaları incelendiğinde, yevmiye kayıtlarında 2’si temel muhasebe alanlarında olmak üzere toplam 11 yevmiyede 30 adet geriye dönük işlem kaydedildiği ve boş yevmiye kayıtlarının bulunduğu tespit edilmiştir. Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 42. maddesi, muhasebe işlemlerinin belirli standartlar ve ilkeler çerçevesinde yürütülmesi gerektiğini vurgulamaktadır. Ayrıca, 43. madde, yevmiye kayıtlarının sistematik bir şekilde numaralandırılması ve tarihlendirilmesi gerektiğini belirtmektedir.
Yapılan incelemelerde, belediyede görevli personelin yevmiye numaralandırma ve tarihlendirme işlemlerini manuel olarak gerçekleştirdiği ve bu durumun hata olasılığını artırdığı anlaşılmıştır. Kamu İdaresi, bu bulgulara yönelik muhasebe programında gerekli önlemlerin alındığını belirtmiştir. Ancak, gelecekte kullanılmak üzere boş yevmiyelerin bırakılması ve geçmişe dönük muhasebe kayıtlarının yapılması, mali tabloların güvenilirliğini olumsuz etkilemektedir. Bu nedenle, muhasebe uygulamalarında yasal düzenlemelere uygun hareket edilmesi, manuel tarihlendirme ve numaralandırma işlemlerinin sonlandırılması ve tespit edilen hataların muhasebe ilkeleri doğrultusunda düzeltilmesi önem arz etmektedir. Bu tür uygulamalara yer verilmemesi, muhasebe sisteminin güvenilirliğini artıracaktır. |
BULGU: Kullanılan Muhasebe Programının Boş Yevmiye Bırakmaya ve Geriye Dönük İşlem Tesisine İmkân Vermesi
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi
Belediyenin 2024 yılı yevmiye kayıtlarının incelenmesi neticesinde, 2 tanesi temel muhasebe alanlarında olmak üzere 11 yevmiyede toplam 30 adet geriye dönük işlem tesis edildiği ve birleştirilmiş veriler defterinde boş yevmiye kayıtları olduğu görülmüştür.
Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin “Temel muhasebe kavramları ve ilkeler ile genel yönetim muhasebe standartları, kuralları ve uygulanması” başlıklı 42’nci maddesinde; kurumların muhasebesinin, Genel Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nde yer alan temel muhasebe kavramları ile faaliyet sonuçları, bütçe uygulama sonuçları, nazım hesaplara ilişkin ilkeler ve varlıklar, yabancı kaynaklar ve öz kaynaklar ilkelerinden oluşan bilanço ilkeleri ile üçüncü bölümünde belirlenen muhasebe standartları, kurallar ve uygulamalara ilişkin hükümler çerçevesinde yürütüleceği belirtilmiştir.
Aynı Yönetmelik’in “Yevmiye sistemi, muhasebeleştirme belgeleri ve açılış kayıtları” başlıklı 43’üncü maddesinde ise; muhasebeleştirme belgelerinin yevmiye tarih ve numarası sütunlarına, gerçekleşen işlemlerin kayda geçirildikleri tarih ile hesap döneminin başında (1)’den başlayıp, hesap döneminin sonuna kadar devam eden birer numara verileceği belirtilmiştir. Bu yevmiye numaralarının, gerek yevmiye defteri gerekse büyük defter ve yardımcı defter kayıtlarında esas olacağı hükme bağlanmıştır.
Yukarıda yer alan Yönetmelik hükümlerine göre İdarenin yevmiye kayıtlarını müteselsil numaralandırarak düzenlemesi ve muhasebe kayıtlarındaki hataların sadece yeni muhasebe kayıtlarıyla düzeltilmesi gerekmektedir.
Kurum tarafından kullanılan muhasebe programı incelendiğinde; mali hizmetler birimde görevli personelin yevmiyelerin numaralandırılması ve tarihlendirilmesi işlemini manuel (elle) yaptığı ve bu durumun öngörülemeyen hatalara sebebiyet verdiği anlaşılmıştır. Kamu İdaresince bulguya ilişkin olarak muhasebe programında gerekli önlemlerin alındığı ifade edilmiştir.
Bu itibarla, birleştirilmiş veriler defterinde ileriki tarihlerde kullanmak amacıyla boş yevmiyelerin bırakılması ve geçmişe yönelik muhasebe kaydı yapılması, mali tabloların içerdiği bilginin güvenilirliğini de olumsuz etkileyeceğinden, muhasebenin temel ilkelerine ve yasal düzenlemelere aykırılık teşkil eden bu tür uygulamalara yer verilmemesi, muhsaebe programının manuel tarihlendirme ve numaralandırma yapma yetkisinin sonlandırılması ve sonradan tespit edilen eksik ya da hatalı kayıtların muhasebe ilkeleri ve ilgili yasal düzenlemelere uygun olarak düzeltilmesi gerekmektedir.