|
ÖZET: 2023 yılı Sayıştay Denetim Raporları, kullanım olanağı kalmayan hakların muhasebe kayıtlarından çıkarılmadığını ortaya koymuştur. Merkezî Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin 194 ve 195’inci maddeleri, 260-Haklar Hesabı’nın, edinilen hukuki tasarruflar ve ekonomik değer taşıyan harcamaların izlenmesi amacıyla kullanılacağını belirtmektedir. Bu bağlamda, kullanım imkânı kalmayan hakların 260-Haklar Hesabı’ndan alacak olarak çıkarılması ve 268-Birikmiş Amortismanlar Hesabı’na borç kaydedilmesi gerektiği vurgulanmaktadır.
Denetim sırasında, toplam 2.823.074,34 TL tutarındaki hakların kullanım olanağının kalmadığı, ancak hala 260-Haklar Hesabı’nda izlenmeye devam ettiği tespit edilmiştir. İdare, bu hakların 2024 yılına ait muhasebe işlem fişi ile kayıtlardan çıkarıldığını belirtse de, düzeltme kayıtlarının 2023 yılı içinde yapılmaması nedeniyle mali tablolarda hatalı bir yansımaya neden olmuştur. Bu durum, 2023 yılı dönem bilançosunda 260-Haklar Hesabı ile 268-Birikmiş Amortismanlar Hesabı’nın 2.823.074,34 TL fazla tutarlarla yer almasına yol açmıştır. Sonuç olarak, İdare’nin mali tablo ve raporlarının güvenilirliği açısından, kullanım olanağı kalmayan hakların muhasebe kayıtlarından zamanında çıkarılması büyük önem taşımaktadır. |
BULGU: Kullanım Olanağı Kalmayan Hakların Muhasebe Kayıtlarından Çıkartılmaması
2023 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Düzenleyici ve Denetleyici Kurum
260-Haklar Hesabında kayıt altına alınan fakat kullanım olanağı kalmayıp ortadan kalkan hakların muhasebe kayıtlarından çıkarılmadığı görülmüştür.
Merkezî Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin 194’üncü maddesinde, 260- Haklar Hesabının, bedeli karşılığı edinilen hukuki tasarruflar ile belirli alanlarda tanınan kullanma ve yararlanma gibi hak ve yetkiler dolayısıyla yapılan ve ekonomik değer taşıyan harcamaların izlenmesi için kullanılacağı; hesabının işleyişini açıklayan 195’inci maddesinde ise edinilen hakların bu hesaba borç; söz konusu haklardan ortadan kalkanların ise kayıtlı değerleri üzerinden bu hesaba alacak, ayrılan amortisman tutarının ise, 268-Birikmiş Amortismanlar ve Değer Düşüklüğü Karşılığı Hesabına borç kaydedileceği ifade edilmiştir.
Yukarıda belirtilen mevzuat hükmünden anlaşılacağı üzere İdare tarafından 260-Haklar Hesabında kayıt altına alınıp kullanım imkanı kalmayan hakların, 260-Haklar Hesabının alacak, 268-Birikmiş Amortismanlar ve Değer Düşüklüğü Karşılığı Hesabının ise borç çalıştırılmak suretiyle muhasebe kayıtlarından çıkarılması gerekmektedir.
Yapılan incelemede; dönem sonu itibarıyla toplam 2.823.074,34 TL tutarındaki hakkın kullanım imkânı kalmamasına rağmen 260-Haklar Hesabında izlenmeye devam edildiği tespit edilmiştir.
Denetim tespitimiz üzerine İdare tarafından, kullanım olanağı kalmayan hakların 2024 yılında gerçekleştirilen muhasebe işlem fişi ile kayıtlardan çıkarıldığı ifade edilmiştir. Ancak kullanım olanağı kalmayan haklara ilişkin düzeltme kayıtlarının yılı içinde yapılmaması nedeniyle İdarenin 2023 yılı dönem bilançosunda 260-Haklar Hesabı ile 268-Birikmiş Amortismanlar ve Değer Düşüklüğü Karşılığı Hesabı 2.823.074,34 TL fazla tutarlarla yer almıştır.
Sonuç olarak, İdare mali tablo ve raporlarının doğru ve güvenilir bilgiler içerebilmesi açısından, kullanım olanağı olmayan hakların muhasebe kayıtlarından çıkarılması gerekmektedir.