|
ÖZET: Kilis ilinde abonelerin kullandığı su sayaçlarının kullanım sürelerinin dolmasına rağmen, idarenin bu sayaçların yenileme işlemlerini zamanında gerçekleştirmediği tespit edilmiştir. Elektrik, Su ve Gaz Sayaçları Muayene Yönetmeliği’ne göre, sayaçların periyodik muayene süreleri 10 yıl olarak belirlenmiştir. Kullanıcıların, süresi dolmuş sayaçları takip eden yıl içinde değiştirmesi zorunludur. Aksi takdirde, 3516 sayılı Ölçüler ve Ayar Kanunu uyarınca idari para cezası uygulanabilir.
Yapılan denetimlerde, 31 Aralık 2024 itibarıyla 3.859 adet su sayacının periyodik muayene süresinin dolduğu belirlenmiştir. Kamu idaresi, sayaçların kontrol ve değişim süreçlerine yönelik planlamaların yapıldığını, süre aşımına uğramış sayaçların ücretsiz değiştirildiğini ve 2024 yılında da yeni sayaç alımlarının gerçekleştirildiğini bildirmiştir. Ancak, süresi dolmuş sayaçların kullanılmaya devam edilmesi durumunda, su ve kanalizasyon idareleri ile belediyelere ciddi idari para cezaları uygulanacağı belirtilmiştir. Periyodik muayene, ölçüm doğruluğunun sağlanması ve kamu yararının korunması açısından büyük önem taşımaktadır. Sayaçların zamanında kontrol edilmesi, tüketici mağduriyetlerini önleyerek, idare açısından gelir kaybının da önüne geçmektedir. Bu nedenle, sayaçların 10 yıllık periyodik muayene süreleri içinde yenilenmesi ve mevzuata uygun hareket edilmesi gerekmektedir. |
BULGU: Kullanım Süresi Dolan Su Sayaçlarının Yenileme İşlemlerinin Tamamlanmaması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – İl Belediyesi
Kilis ili genelinde abonelerde kullanılan sayaçların kullanım süresi dolmasına rağmen idare tarafından değişiminin zamanında yapılmadığı görülmüştür.
Elektrik, Su ve Gaz Sayaçları Muayene Yönetmeliği’nin “Periyodik muayene” başlıklı 8’inci maddesinde; yönetmelik kapsamındaki sayaçların periyodik muayene süresinin EK-1’de belirtildiği, bu sürenin tarih bazında değil yıl bazında takip edildiği, sayaçların hangi tarihte damgalanırsa damgalansın damgalandığı yılın birinci yıl olarak kabul edildiği ve kalan sürenin bu yılı takip eden yıldan itibaren hesaplandığı ifade edilmiştir. Yine aynı maddenin beşinci fıkrası, periyodik muayene süresi dolan sayaçların, sürenin dolduğu yılı takip eden yıl içinde kullanıcı tarafından tüketiciden sökülerek, yerine geçerli muayenesi olan bir sayacın takılmasını zorunlu kılmaktadır. Aksi takdirde sayacın kullanıcısı hakkında damga süresi geçmiş ölçü aleti kullanma fiilinden dolayı Kanunda belirtilen idari işlemlerin uygulanacağı ifade edilmiştir.
Burada bahsi geçen Kanun, Yönetmeliğin “Tanımlar” başlıklı maddesinde de ifade edildiği üzere 3516 sayılı Ölçüler ve Ayar Kanunudur. Bu Kanun’un “Yasaklar” başlıklı 14’üncü maddesi damga süresi dolmuş ölçü aletlerinin kullanılmasını yasaklamakta ve “İdari cezalar” başlıklı 15’inci maddesinde ise bu şekilde sayaç kullananlara idari para cezası verileceği ifade edilmektedir.
Elektrik, Su ve Gaz Sayaçlarının Muayene Esaslarının (EK-1) “Su Sayacı” başlıklı “Periyodik Muayene Süresi” maddesinde; su sayaçlarının periyodik muayene süresinin 10 yıl olduğu belirtilmiştir.
Diğer yandan Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı tarafından 28.02.2025 tarihli ve E- 84480866-301.03-6664391 sayılı Türkiye Belediyeler Birliğine gönderilen yazıda; 3516 sayılı Ölçüler ve Ayar Kanunu ile Elektrik, Su ve Gaz Sayaçları Muayene Yönetmeliği hükümleri çerçevesinde, periyodik muayene süresi dolmuş su sayaçlarının kullanılmasının yasak olduğu, bu sayaçların en geç 2025 yılı sonuna kadar geçerli muayenesi olan sayaçlarla değiştirilmesinin zorunlu olduğu ve süresi dolmuş sayaçların kullanılmaya devam edilmesi, listelerinin zamanında bildirilmemesi veya geçerli muayenesi olmayan sayaçlarla hizmet sunulması halinde, bu durumlardan sorumlu olan su ve kanalizasyon idareleri ile belediyeler hakkında, 2025 yılı itibarıyla her bir sayaç için 4.631 TL ila 92.621 TL arasında idari para cezası uygulanacağı ifade edilmiştir.
Yapılan incelemelerde 31.12.2024 tarihi itibarıyla 3.859 adet sayacın 10 yıllık periyodik muayene süresinin dolduğu tespit edilmiştir.
Kamu idaresi tarafından verilen cevapta özetle, sayaçların periyodik kontrol ve değişim işlemlerine yönelik olarak planlama yapıldığı, bugüne kadar süre aşımı olan sayaçların ücretsiz değiştirildiği, 2024 yılında da bu kapsamda sayaç alımı gerçekleştirildiği ve sürecin mevzuata uygun şekilde yürütülmesine çalışıldığı ifade edilmiştir.
Sayaçların periyodik muayeneye tabi tutulması, ölçüm doğruluğunun korunması, kamu yararının sağlanması, kaçak ve kayıp su yönetiminin etkin yürütülmesi, ulusal ve uluslararası standartlara uyumluluğun sağlanması ve teknik yıpranmadan kaynaklı ölçüm hatalarının önlenmesi amacıyla mevzuatta düzenlenmiştir. Zamanla sayaçların iç mekanizmalarında meydana gelen aşınma, tortu birikimi veya mekanik deformasyon ölçüm hassasiyetini olumsuz etkileyerek tüketici mağduriyetine ve idare açısından gelir kaybına yol açabilmektedir.
Hatalı çalışan sayaçların tespit edilerek gerekli kontrollerin sağlanması, su tüketim ölçümlerinin güvenilirliğini artırmakta ve kaçak kullanım ile su kayıplarının önlenmesine katkıda bulunmaktadır. Ayrıca, 3516 sayılı Ölçüler ve Ayar Kanunu gereğince, periyodik muayene süresi dolmuş sayaçların değiştirilmemesi idari yaptırıma sebep olabilecektir. Bu doğrultuda, idari para cezasına muhatap olunmaması ve mevzuata uygun hareket edilmesi için sayaçların belirlenen 10 yıllık süre içinde periyodik muayeneye tabi tutulması ve gerekli yenileme işlemlerinin zamanında yapılması gerekmektedir.