|
ÖZET: Kullanım süresi dolmuş su sayaçlarının yenilenmemesi, 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları’nda dikkat çekici bir bulgu olarak öne çıkmaktadır. İstanbul genelinde, aboneler tarafından kullanılan 526.636 adet su sayacının damga yılı 10 yılı geçmiş olmasına rağmen hala aktif olarak kullanıldığı tespit edilmiştir. Elektrik, Su ve Gaz Sayaçları Muayene Yönetmeliği’ne göre, sayaçların periyodik muayeneleri belirli aralıklarla yapılmalı ve süresi dolan sayaçlar, geçerli muayenesi olanlarla değiştirilmelidir. Aksi takdirde, 3516 sayılı Ölçüler ve Ayar Kanunu çerçevesinde idari yaptırımlar uygulanabilir.
İstanbul’da 02.10.2024 tarihi itibarıyla toplam 6.115.174 su sayacı kullanımda olup, bunlardan 526.636 adedinin damga yılı 10 yılı geçmiş durumdadır. Bu durum, ölçüm doğruluğunu etkileyerek su tüketim verilerinin hatalı olmasına yol açabilir. İdare, periyodik muayene süresi dolmuş sayaçların 2025 yılı içerisinde değiştirilmesi gerektiğini kabul etmekte ve bu konuda gerekli adımları atacağını belirtmiştir. Ancak, mevcut durumun devam etmesi, hem gelir kaybı riski hem de cezai müeyyide ile karşı karşıya kalma olasılığını artırmaktadır. |
BULGU: Kullanım Süresi Dolan Su Sayaçlarının Yenilenmemesi
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir Bağlı İdaresi
İstanbul ili genelinde aboneler tarafından kullanılan 526.636 adet sayacın 10 yıllık damga yılı geçmiş olmasına karşılık kullanılmaya devam edildiği görülmüştür.
23.11.2023 tarihli ve 32378 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Elektrik, Su ve Gaz Sayaçları Muayene Yönetmeliği’nin “Tanımlar” başlıklı 4’üncü maddesine göre sayaç; elektrik, su veya gaz sayaçları olarak tanımlanmış, su sayacı kullanıcısını dağıtım ağında kullanan su ve kanalizasyon idaresi olarak belirlenmiştir.
Yönetmelik’in 5’inci maddesinde sayaçların muayene şekillerinden bahsedilmiş olup periyodik muayenede bunlardan biridir.
Aynı Yönetmelik’in 8’inci maddesinde periyodik muayenenin tanımlaması yapılarak, belli sürelerde olmak üzere sayaçlar için Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı il müdürlükleri tarafından yapılan muayene şeklinde tanımlanmıştır. Madde devamında; periyodik muayene süresi dolan sayaçların, periyodik muayene süresinin dolduğu yılı takip eden yıl içerisinde su sayacı kullanıcısı tarafından tüketiciden söküleceği ve yerine geçerli muayenesi olan bir sayaç takılacağı, aksi takdirde sayacın kullanıcısı hakkında damga süresi geçmiş ölçü aleti kullanma fiilinden dolayı 3516 sayılı Ölçüler ve Ayar Kanunu’nda belirtilen idari yaptırımların uygulanacağı belirtilmiştir.
Sayaçların periyodik muayene süreleri Yönetmelik’in ekinde yer almakta olup, söz konusu süre su sayaçları için muayene süresi 10 yıl olarak belirlenmiştir.
Yukarıda yer alan mevzuat hükümlerinden; su sayaçlarının 10 yıl sürenin dolması ile birlikte periyodik muayenelerin yaptırılması veya yenisi ile değiştirilmesi gerektiği belirtilerek 10 yıl üzerinde sayaçların muayene olmaksızın kullanılmaması aksi halde bu sorumluluğu yerine getirmeyen idarelere ise 3516 sayılı Ölçüler ve Ayar Kanunu’nda belirtilen idari yaptırımların uygulanacağı anlaşılmaktadır.
Yapılan incelemede, İstanbul ilinde aboneler tarafından kullanılan sayaçların kullanım yıllarına ilişkin İdareden bilgi istenilmiş olup 02.10.2024 tarihi itibarıyla 6.115.174 adet su sayacının kullanımda olduğu ancak söz konusu sayaçlardan damga yılı 10 yılı geçmiş 526.636 adet sayaç bulunduğu görülmüştür.
Yukarıda yer alan denetim tespiti üzerine, İdare tarafından periyodik muayene süresi dolan sayaçların 2025 yılı içerisinde Elektrik, Su ve Gaz Sayaçları Muayene Yönetmeliği’nin hükümleri doğrultusunda değişim işlemlerinin tamamlanacağı ifade edilerek bulgu konusu hususa iştirak edilmiştir.
Sonuç olarak; damga yılı 10 yılı geçmiş çok sayıda sayaç olduğu ve bunlar tarafından yapılan su tüketim miktarlarının ölçümüne dair rakamların hatalı olabileceği dikkate alındığında, bu durum İdare açısından gelir kaybı riskini ortaya çıkarmakla birlikte her ne kadar bugüne kadar uygulanmamış olsa bile İdarenin cezai müeyyideye maruz kalma riskini beraberinde getirmektedir.