|
ÖZET: Kullanım süresi dolmuş su sayaçlarının yenilenmemesi, 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları’nda önemli bir sorun olarak öne çıkmaktadır. İl genelindeki aboneler tarafından kullanılan sayaçların periyodik muayenelerinin zamanında yapılmadığı ve birçok sayaçta damga yılı bilgisinin bilinmediği tespit edilmiştir. Elektrik, Su ve Gaz Sayaçları Muayene Yönetmeliği’ne göre, sayaçların periyodik muayene süresi 10 yıl olarak belirlenmiştir. Bu süre dolduğunda, sayaçların kullanıcı tarafından değiştirilmesi ve geçerli muayenesi olan bir sayaçla değiştirilmesi gerekmektedir.
31 Aralık 2024 tarihi itibarıyla, 10.893 sayacın periyodik muayenesinin yapılmadığı ve 91.232 sayacın damga yılı bilgisinin eksik olduğu belirlenmiştir. İdare, damga yılı bilgisi eksik sayaçların güncellenmesi için çalışmalar yürütmekte ve sayaç değiştirme işlemlerine devam etmektedir. Ancak, mevcut personel sayısının yetersizliği nedeniyle bu işlemler istenilen hızda gerçekleştirilememektedir. Yönetmelik hükümleri doğrultusunda, periyodik muayenesi yapılmamış sayaçların uygunluk durumlarının tespit edilmesi, uygun bulunanların damgalanması ve uygun bulunmayanların değiştirilmesi gerekmektedir. Ayrıca, damga yılı bilinmeyen sayaçlar için de gerekli muayene işlemlerinin zamanında yapılması önem arz etmektedir. |
BULGU: Kullanım Süresi Dolan Su Sayaçlarının Yenilenmemesi
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir Bağlı İdaresi
İl genelindeki aboneler tarafından kullanılan ve kullanım/periyodik muayene süresi dolan sayaçların periyodik muayenesinin/değişiminin idarece zamanında yapılmadığı, kullanımdaki sayaçlardan damga yılı idarece bilinmeyen çok sayıda sayaç bulunduğu görülmüştür.
Elektrik, Su ve Gaz Sayaçları Muayene Yönetmeliği’nin “Periyodik muayene” başlıklı 8’inci maddesinde;
“(2) Bu Yönetmelik kapsamındaki sayaçların periyodik muayene süresi EK-1’de belirtilmiştir. Periyodik muayene süresi, tarih olarak değil yıl olarak izlenir ve yıl içerisinde hangi tarihte damgalanmış olursa olsun damgalandığı yıl birinci yıl olarak sayılır. Kalan süre, damgalandığı yılı takip eden yıldan itibaren hesaplanır.
(5) Periyodik muayene süresi dolan sayaçlar, periyodik muayene süresinin dolduğu yılı takip eden yıl içerisinde kullanıcı tarafından tüketiciden sökülür ve yerine geçerli muayenesi
olan bir sayaç takılır. Aksi takdirde sayacın kullanıcısı hakkında damga süresi geçmiş ölçü aleti kullanma fiilinden dolayı Kanunda belirtilen idari işlemler uygulanır.
(7) Periyodik muayenede;
Sayacın damgasının olmadığının veya damgasına müdahale edildiğinin ya da damga süresinin geçtiğinin tespit edilmesi halinde muayene işlemine devam edilir.
Sayaca müdahale edildiğinin, fiziki bütünlüğünün bozulduğunun veya teknik olarak muayeneye uygun olmadığının tespit edilmesi durumunda muayenesine devam edilmez.
(a) ve (b) bentleri kapsamında muayeneye alınan sayacın damga süresi geçmiş olarak kullanılıp kullanılmadığına bakılır ve kullanıldığının tespit edilmesi durumunda Kanun uyarınca idari yaptırım uygulanır.
(9) Periyodik muayeneleri sonucunda uygun bulunan sayaçlar, damga planına göre damgalanır.”
Düzenlemelerine yer verilmiştir.
Elektrik, Su ve Gaz Sayaçlarının Muayene Esaslarının (EK-1) “Su Sayacı” başlıklı (B) bölümünün “Periyodik Muayene Süresi” maddesinde de “Su sayaçlarının periyodik muayene süresi 10 yıldır.” denilmiştir.
Elektrik, Su ve Gaz Sayaçları Muayene Yönetmeliği ve eki esasların yukarıdaki hükümleri gereği; Yönetmelik kapsamındaki sayaçların periyodik muayenesinin periyodik muayene süresine (10 yıl) uygun olarak yapılması, periyodik muayenede sayaçların damga süresi geçtiği halde kullanılıp kullanılmadığının kontrol edilmesi, kullanıldığı tespit edilen sayaçlarla ilgili idari yaptırım uygulanması, periyodik muayene sonucu uygun bulunan sayaçların damga planına göre damgalanması, uygun bulunmayanların değiştirilmesi gerekmektedir.
Tablo 10: Kullanımdaki Sayaç Bilgileri
| Sayacın Kullanımda Olduğu Süre (Yıl) | Sayaç Sayısı (31.12.2024 Tarihi İtibarıyla) |
| 6.319 | |
| 2.060 | |
| 16 ve üzeri | 1.034 |
| Toplam | 10.893 |
| Damga Yılı Bilinmeyen Sayaç Sayısı (31.12.2024 Tarihi İtibarıyla) | 91.232 |
İdareden alınan yukarıdaki tablodaki verilere göre; 31.12.2024 tarihi itibarıyla (10) yıl ve üzeri süreden beri kullanımda olduğu halde periyodik muayenesi yapılmamış 10.893 sayacın bulunduğu, aynı tarih itibarıyla 91.232 sayacın ise damga yılının idarece bilinmediği görülmüştür.
İdarece; bilişim sisteminde damga yılı bilgisi olmayan sayaçların bilgilerinin güncellenmesi çalışmalarının devam ettirildiği, bu kapsamdaki sayaç sayısının azaltıldığı, diğer taraftan; sayaç değiştirme işlemlerine yıl içerisinde yeni sayaç alımlarına da başlanarak devam edildiği, ancak görevli birimdeki çalışanların diğer abone iş ve işlemlerini de yürütmeleri dolayısıyla sayaç değişimlerinin istenilen süratte gerçekleştirilemediği, yeterli insan kaynağı ihtiyacının karşılanması ile birlikte sayaç değiştirme iş ve işlemlerinin daha etkin ve hızlı yürütülebileceği ifade edilmiştir.
İdarece yukarıdaki tabloda gösterilen ve periyodik muayene süresi dolan sayaçların tam ve doğru şekilde ölçüm yapıp yapmadığının, Elektrik, Su ve Gaz Sayaçları Muayene Yönetmeliği’nin ilgili hükümleri gereği sayaçların muayenesinin yapılarak tespit edilmesi, uygun bulunan sayaçların damgalanması, uygun bulunmayanların değiştirilmesi, damga yılı bilinmeyen sayaçlara yönelik tespit ve periyodik muayene işlemlerinin de geciktirilmeksizin belirli bir takvim planı çerçevesinde gerçekleştirilmesi gerekmektedir.