|
ÖZET: Diyarbakır ilinde, aboneler tarafından kullanılan su sayaçlarının 132.105 adedinin damga tarihinin geçmiş olduğu ve bu sayaçların hâlâ aktif olarak kullanıldığı belirlenmiştir. 23 Kasım 2023 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanan Elektrik, Su ve Gaz Sayaçları Muayene Yönetmeliği’ne göre, su sayacı, suyun hacmini ölçmek için tasarlanmış bir ölçüm aracıdır ve bu sayaçların periyodik muayenesi, su ve kanalizasyon idareleri tarafından yapılmakla yükümlüdür. Yönetmelik, sayaçların muayene sürelerini 10 yıl olarak belirlemiştir.
Periyodik muayene süresi dolan sayaçların, kullanıcı tarafından bir yıl içinde sökülüp geçerli muayenesi olan bir sayaçla değiştirilmesi gerekmektedir. Kullanıcılar, her yıl ocak ayının başından şubat ayının sonuna kadar, sayaçların markası, modeli, seri numarası ve damgalama yılı gibi bilgileri içeren bir listeyi ilgili il müdürlüğüne sunmak zorundadır. Bu yükümlülüğe uymayan kullanıcılar, 1705 sayılı Kanun gereğince idari yaptırımlara maruz kalabilir. Yapılan incelemeler sonucunda, 129.715 adet sayaçta periyodik muayene süresinin dolduğu tespit edilmiştir. Bu durum, sayaçların doğru ölçüm yapıp yapmadığının bilinmemesi nedeniyle su gelirlerinde kayıplara yol açabileceği ve kayıp kaçak oranlarının artabileceği endişesini doğurmaktadır. |
BULGU: Kullanım Süresi Dolan Su Sayaçlarının Yenilenmemesi
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir Bağlı İdaresi
Diyarbakır ili genelinde aboneler tarafından kullanılan sayaçlardan 132.105 adetinin damga yılının geçmiş olduğu ve bunların kullanılmaya devam edildiği görülmüştür.
23.11.2023 tarih ve 32378 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Elektrik, Su ve Gaz Sayaçları Muayene Yönetmeliği’nin “Tanımlar” başlıklı 4’üncü maddesine göre sayaç; elektrik, su veya gaz sayaçları olarak tanımlanmış, sayacın cinsine göre kullanıcıları ayrıma tabi tutulmuştur. Buna göre, “ölçüm şartlarında ölçüm çeviricinden geçen suyun hacminin ölçülmesi, hafızaya alınması ve görüntülenmesi için tasarımlanan ölçü aleti” olarak tanımlanan su sayacının kullanıcısı, su sayacını dağıtım ağında kullanan su ve kanalizasyon idaresi olarak belirlenmiştir
Yönetmelik’in 5’inci maddesinde sayaçların muayene şekillerinden bahsedilmiş olup, bunlardan biri periyodik muayenedir. Söz konusu Yönetmelik’in 8’inci maddesine göre, “periyodik muayene; belli sürelerde olmak üzere sayaçlar için Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı il müdürlükleri tarafından yapılan genel muayene” şeklinde tanımlanmıştır.
Sayaçların periyodik muayene süreleri Yönetmelik’in ekinde yer almakta olup, söz konusu süre su sayaçları için 10 yıl olarak belirlenmiştir. Periyodik muayenelerin yaptırılması sorumluluğu sayaçların kullanıcısına yani su ve kanalizasyon idarelerine aittir.
Yönetmelik’in 8’inci maddesine göre,
“ ….(3)Kullanımda olan sayaçların tamamı kullanıcı tarafından liste halinde ilgili il müdürlüğüne her yılın ocak ayının başından şubat ayının son gününe kadar iletilir. Şubat ayının son gününün resmî tatile veya hafta sonuna rastlaması halinde liste, sonraki ilk iş günü de iletilebilir. Bu listede sayaçların markası, modeli/tipi, sınıfı, seri numarası, damgalandığı yıl ile sayacın takılı bulunduğu adres belirtilir.
Üçüncü fıkradaki listeyi belirtilen süre içerisinde bildirmeyen, eksik veya hatalı bildiren kullanıcılar hakkında 1705 sayılı Kanun uyarınca idari yaptırım uygulanır.
Periyodik muayene süresi dolan sayaçlar, periyodik muayene süresinin dolduğu yılı takip eden yıl içerisinde kullanıcı tarafından tüketiciden sökülür ve yerine geçerli muayenesi olan bir sayaç takılır. Aksi takdirde sayacın kullanıcısı hakkında damga süresi geçmiş ölçü aleti kullanma fiilinden dolayı 3516 sayılı Ölçüler ve Ayar Kanunu’nda belirtilen idari işlemler uygulanır.
Tüketiciden sökülen sayaçlardan muayenesi yaptırılacaklar için o yıl veya daha sonraki yıllarda il müdürlüğüne yıl içerisinde beyanname ile müracaatta bulunulur. Beyanname kullanıcı/servis tarafından muayeneye hazır hale getirilmiş sayaçlar için verilir. Bu beyannamede sayaçların markası, modeli/tipi, sınıfı, seri numarası ve tüketiciden söküldüğü yıl belirtilir.
Periyodik muayenede;
Sayacın damgasının olmadığının veya damgasına müdahale edildiğinin ya da damga süresinin geçtiğinin tespit edilmesi halinde muayene işlemine devam edilir.
Sayaca müdahale edildiğinin, fiziki bütünlüğünün bozulduğunun veya teknik olarak muayeneye uygun olmadığının tespit edilmesi durumunda muayenesine devam edilmez.
(a) ve (b) bentleri kapsamında muayeneye alınan sayacın damga süresi geçmiş olarak kullanılıp kullanılmadığına bakılır ve kullanıldığının tespit edilmesi durumunda 3516 sayılı Ölçüler ve Ayar Kanunu ‘ndaki idari yaptırım uygulanır…. ”
Hükümleri yer almaktadır.
İdareden alınan sayaçların damga tarihlerinin listesi üzerinde yapılan incelemelerde 129.715 adet sayacın periyodik muayene süresinin dolduğu tespit edilmiştir. Periyodik muayenesi dolan sayaçların tam ve doğru bir şekilde ölçüm yapıp yapmadığı tespit edilemediğinden bu husustan kaynaklı olarak su gelirlerinde kayıpların olabileceği ve kayıp kaçak oranının yükselebileceği değerlendirilmektedir.