ÖZET: 2022 yılı Sayıştay Denetim Raporları’na göre, yatırım izleme ve koordinasyon başkanlıklarının Bakanlık payı, 333 Emanetler Hesabına kaydedilmekte ve gelir hesaplarıyla ilişkilendirilmemektedir. Ayrıca, ilgili mevzuat gereğince tahsil edilen katkı paylarının kullanımı ve aktarımına dair usul ve esaslar belirlenmiştir. Ancak, bu süreçlerin muhasebe kayıtlarıyla uyumsuz olduğu tespit edilmiştir.

BULGU: Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanunu Gereğince Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlıklarına Yatırılan Tutardan Bakanlık Payına İlişkin Tutarın Gelir Hesaplarıyla İlişkilendirilmemesi

2022 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Genel Bütçeli İdareler ve Tesisleri

Yatırım izleme ve koordinasyon başkanlıklarının Bakanlık payını 333 Emanetler Hesabına kaydettiği, buradan çıkış yaparak defterdarlık muhasebe müdürlüğü hesabına aktardığı, muhasebe müdürlüğünün de 333 Emanetler Hesabından çıkış yaparak hakedişlerin ödendiği pay tutarlarının gelir hesapları ile ilişkilendirilmediği tespit edilmiştir.
2863 sayılı Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanunu’nun 12’nci Maddesinde “Belediyelerin ve il özel idarelerinin görev alanlarında kalan kültür varlıklarının korunması ve değerlendirilmesi amacıyla kullanılmak üzere 29/7/1970 tarihli ve 1319 sayılı Emlak Vergisi Kanununun 8 inci ve 18 inci maddeleri uyarınca mükellef hakkında tahakkuk eden emlak vergisinin % 10’u nispetinde Taşınmaz Kültür Varlıklarının Korunmasına Katkı Payı tahakkuk ettirilir ve ilgili belediyesince emlak vergisi ile birlikte tahsil edilir..
Katkı paylarına ilişkin usul ve esaslar İçişleri Bakanlığının görüşü alınarak Çevre ve Şehircilik Bakanlığı ile Bakanlık tarafından belirlenir.” hükmü yer almaktadır.
22.08.2015 tarih ve 29453 sayılı Resmî Gazetede yayımlanan Taşınmaz Kültür Varlıklarının Korunmasına Ait Katkı Payına Dair Yönetmelik’in “Katkı payının kullanımı” başlıklı 7’nci Maddesinde; “(4) Yatırım izleme ve koordinasyon başkanlığı bulunan illerde toplanan katkı payı tutarlarının %20’lik kısmı yatırım izleme ve koordinasyon başkanlığınca Bakanlığın öncelik vereceği projelerde kullamlır…Yıl içinde proje karşılığı tahsis edilmeyen tutar aynı amaçla kullanılmak üzere Bakanlık bütçesine aktarılır. Aktarılan bu tutarları aynı amaçla kullanmak üzere gelecek yıl bütçesine aktarmaya Bakanlık yetkilidir.” denilmektedir.
27.05.2016 tarih ve 29724 (mükerrer) sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 276’ncı maddesinde bütçe geliri olarak nakden veya mahsuben tahsil edilip, özel kanunları gereğince diğer kurumlara aktarılmak üzere hesaplanan tutarların izlenmesi için 363 Kamu idareleri payları hesabının kullanılacağı ifade edilmiştir.
Merkezî Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nde ise gelir tutarlarının 120 Gelirlerden Alacaklar Hesabı ve 600 Gelirler Hesabı ile ilişkilendirilerek kayıtlarının yapılacağı belirtilmiştir.
İnceleme sırasında yatırım izleme ve koordinasyon başkanlıklarının Bakanlık payını 333 Emanetler Hesabına kaydettiği, buradan çıkış yaparak defterdarlık muhasebe müdürlüğü hesabına aktardığı, muhasebe müdürlüğünün de 333 Emanetler Hesabından çıkış yaparak hakedişleri ödendiği pay tutarlarının gelir hesapları ile ilişkilendirilmediği tespit edilmiştir.