ÖZET: Kamu İhale Kurulu, yapılan inceleme sonucunda, başvuru sahibinin şikayet başvurusunun süresinde kabul edilmesi gerektiğine karar vermiştir. Davacı, 15.10.2012 tarihinde idareye şikayet başvurusunda bulunmuş, bu başvuruya idarenin cevap verme süresi, Kurban Bayramı tatili nedeniyle uzamıştır. İdarenin, 30.10.2012 tarihine kadar cevap vermemesi durumunda, başvurunun süresinde kabul edilmesi gerektiği belirtilmiştir. Ancak, idare, başvuruya zamanında cevap vermediği için, başvurunun süre yönünden reddine ilişkin işlem hukuka aykırı bulunmuştur.

Bu durum, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun ilgili hükümleri çerçevesinde, başvuru sahibinin hak kaybına uğramaması için önem arz etmektedir. İdarenin, şikayet başvurusu üzerine gerekli incelemeyi yaparak on gün içinde karar alması gerektiği, aksi takdirde başvurunun süresinde kabul edilmesi gerektiği vurgulanmıştır. Bu nedenle, başvurunun süre yönünden reddedilmesine ilişkin işlem iptal edilmiştir.

Karar no 2013/MK-139
Karar tarihi 13.05.2013
Toplantı No 2013/036
Gündem No 45
Gündem Konusu Kamu İhale Kurulunun 21.11.2012 tarih ve 2012/UH.I-4429 sayılı kararı hakkında Ankara Bölge İdare Mahkemesince verilen Y.D. İtiraz No:2013/1523 sayılı kararının uygulanmasına ilişkin Kurul kararı alınması.

Türkiye Bilimsel ve Teknolojik Araştırma Kurumu Marmara Araştırma Merkezince 05.09.2012tarihinde Açık İhale Usulü ile yapılan 2012/97344 İKN’li “TÜBİTAK Gebze Yerleşkesi Yemek Üretimi (Malzemeli) ve Servis” ihalesine ilişkin olarak Uygar Yemekçilik Güv. Turizm Temizlik Taah. Tic. ve San. Ltd. Şti. tarafından yapılan şikayet başvurusu üzerine, Kamu İhale Kurulunun 21.11.2012 tarih ve 2012/UH.I-4429 sayılı kararı ile “Başvurunun reddine,” karar verilmiştir.

Anılan Kurul kararının yürütmenin durdurulması istemiyle, Uygar Yemekçilik Güv. Turizm Temizlik Taah. Tic. ve San. Ltd. Şti. tarafından açılan davada, Ankara 10. İdare Mahkemesinin 18.02.2013 tarih ve E:2012/1945 sayılı kararı ile,

“Dava dosyasının incelenmesinden; Türkiye Bilimsel ve Teknolojik Araştırma Kurumu Marmara Araştırma Merkezi’nce 05.09.2012 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan “Tübitak Gebze Yerleşkesi Yemek Üretimi (Malzemeli) ve Servis” ihalesine katılan ancak teklifi değerlendirme dışı bırakılan davacının, 15.10.2012 tarihinde idare kayıtlarına alınan dilekçesi ile idareye şikâyet başvurusunda bulunduğu, idarenin cevap vermesi için öngörülen on günlük sürenin son gününün Kurban Bayramı resmi tatilinin başladığı 25.10.2012 tarihine denk geldiği, idarenin 30.10.2012 tarihli işlem ile verdiği kararın 02.11.2012 tarihinde davacıya tebliği üzerine 09.11.2012 tarihinde Kurum kayıtlarına alınan dilekçe ile davalı idareye itirazen şikâyet başvurusunda bulunduğu, dava konusu işlem ile idarenin on günlük sürede şikâyet başvurusu üzerine bir karar vermediği, davacının 4734 sayılı Kanunun yukarıda anılan hükümleri gereği, idarenin on günlük karar verme süresinin bitimini takip eden on günlük süre geçtikten sonra itirazen şikâyet başvurusunda bulunduğu gerekçesiyle başvurunun süre yönünden reddiine karar verildiği, bunun üzerine görülmekte olan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.

Dava konusu uyuşmazlıkta, davacının 15.10.2012 tarihinde idareye yapmış olduğu şikâyet başvurusu üzerine, idarenin cevap vermesi için öngörülen on günlük sürenin son gününün Kurban Bayramı resmi tatilinin başladığı 25.10.2012 tarihine denk geldiği, yukarıda yer verilen Yönetmelik hükmünde belirtildiği gibi, idarenin cevap vermesi için öngörülen on günlük sürenin resmi tatil gününü takip eden çalışma günü olan 30.10.2012 günü bitimine kadar uzayacağı, buna göre idarece şikâyet başvurusuna cevaben 30.10.2012 tarihli işlem tesis edilmemiş olsaydı dahi idarenin cevap verme süresinin uzadığı 30.10.2012 tarihinden itibaren 10 gün içerisinde davalı idareye yapılacak itirazen şikâyet başvurusunun süresinde olacağı, kaldı ki, davacı tarafından da 09.11.2012 tarihinde davalı idareye başvuru yapıldığı anlaşılmaktadır.

Bu durumda, yukarıda yer verilen mevzuat hükümlerinde öngörülen süreler içerisinde yapılan itirazen şikâyet başvurusunun süresinde kabul edilerek esasının incelenmesi gerekirken, söz konusu başvurunun süre yönünden reddedilmesine ilişkin dava konusu işlemde hukuka uyarlık bulunmamaktadır.

Öte yandan, devam eden bir ihale sürecinin varlığı da göz önüne alındığında, hukuka aykırı olduğu anlaşılan dava konusu işlemin uygulanması neticesinde telafisi güç ve imkânsız zararların doğacağı da açıktır.” şeklinde gerekçe belirtilerek dava konusu işlemin yürütmesinin durdurulmasına karar verilmiştir.

Bu kararınuygulanmasını teminen alınan 27.03.2013 tarih ve 2013/MK-92 sayılı Kurul kararı ile,

“1) Kamu İhale Kurulunun 21.11.2012 tarih ve 2012/UH.I-4429 sayılı kararının iptaline,

2) Anılan mahkeme kararında belirtilen gerekçeler doğrultusunda esasın incelenmesine geçilmesine,” karar verilmiş, esas inceleme neticesinde alınan 11.04.2013 tarih ve 2013/UH.II-1778 sayılı Kurul kararı ile “4734 sayılı Kanun’un 54’üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine” karar verilmiştir.

Bu defa,Kurum tarafından Ankara Bölge İdare Mahkemesi nezdinde itirazda bulunulmuş olup, Ankara Bölge İdare Mahkemesinin 27.03.2013 tarih ve Y.D. İtiraz No:2013/1523 sayılı kararı ile,

“Karar veren Ankara Bölge İdare Mahkemesi 1. Kurulunca dava dosyası incelenerek gereği görüşüldü: 4734 sayılı Kamu İhale Kanununun ‘İhalelere Yönelik Başvurular’ başlıklı 54. maddesinde; ‘İhale sürecindeki hukuka aykırı işlem veya eylemler nedeniyle bir hak kaybına veya zarara uğradığını veya zarara uğramasının muhtemel olduğunu iddia eden aday veya istekli ile istekli olabilecekler, bu Kanunda belirtilen şekil ve usul kurallarına uygun olmak şartıyla şikayet ve itirazen şikayet başvurusunda bulunabilirler. Şikayet ve itirazen şikayet başvuruları, dava açılmadan önce tüketilmesi zorunlu idari başvuru yollarıdır.(…)’ hükmü,

‘İdareye Şikayet Başvurusu’ başlıklı 55. maddesinde; ‘Şikayet başvurusu, ihale sürecindeki işlem veya eylemlerin hukuka aykırılığı iddiasıyla bu işlem veya eylemlerin farkına varıldığı veya farkına varılmış olması gereken tarihi izleyen günden itibaren 21 inci maddenin (b) ve (c) bentlerine göre yapılan ihalelerde beş gün, diğer hallerde ise on gün içinde ve sözleşmenin imzalanmasından önce, ihaleyi yapan idareye yapılır. İlanda yer alan hususlara yönelik başvuruların süresi ilk ilan tarihinden, ön yeterlik veya ihale dokümanının ilana yansımayan diğer hükümlerine yönelik başvuruların süresi ise dokümanın satın alındığı tarihte başlar.(…) İdare, şikayet başvurusu üzerine gerekli incelemeyi yaparak on gün içinde gerekçeli bir karar alır. Alınan karar, şikayetçi ile diğer aday veya istekliler ile istekli olabileceklere karar tarihini izleyen uç gün içinde bildirilir. İlan ile ihale veya ön yeterlik dokümanına yönelik başvurular dışında istekli olabileceklere bildirim yapılmaz. Belirtilen süre içinde bir karar alınmaması durumunda başvuru sahibi tarafından karar verme süresinin bitimini, süresinde alınan kararın uygun bulunmaması durumunda ise başvuru sahibi dahil aday, istekli veya istekli olabilecekler tarafından idarece alınan kararın bildirimini izleyen on gün içinde Kuruma itirazen şikayet başvurusunda bulunulabilir. İdareye şikayet başvurusunda bulunulması halinde, başvuru üzerine alınan kararın son bildirim tarihini, süresi içerisinde bir karar alınmaması halinde ise bu sürenin bitimini izleyen tarihten itibaren on gün geçmeden ve itirazen şikaye başvurusunda bulunulmadığı hususuna ilişkin sorgulama yapılmadan veya itirazen şikayet başvurusunda bulunulması halinde ise Kurum tarafından nihai karar verilmeden sözleşme imzalanamaz.’ hükmü,

‘Kuruma İtirazen Şikayet Başvurusu’ başlıklı 56/1 .maddesinde; ‘İdareye şikayet başvurusunda bulunan veya idarece alman kararı uygun bulmayan aday, istekli veya istekli olabilecekler tarafından 55 inci maddenin dördüncü fıkrasında belirtilen hallerde ve sürede, sözleşme imzalanmadan önce itirazen şikayet başvurusunda bulunulabilir. İhalenin iptaline ilişkin işlem ve kararlardan, sadece şikayet ve itirazen şikayet üzerine alınanlar itirazen şikayete konu edilebilir ve bu kararlara karşı beş gün içinde doğrudan Kuruma başvuruda bulunulabilir.’ hükümleri yer almaktadır.

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmeliğin 14.maddesinde ise; ‘Şikayet başvurusu üzerine idarece alınan kararla bir hak kaybına veya zarara uğradığını ya da zarara uğramasının muhtemel olduğunu iddia edenler bu hususa ilişkin başvuruyu itirazen şikayet başvurusu olarak doğrudan Kuruma yaparlar.’ düzenlemesine yer verilmiştir.

Türkiye Bilimsel ve Teknolojik Araştırma Kurumu Marmara Araştırma Merkezi’nce 05.09.2012 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan ‘Tübitak Gebze Yerleşkesi Yemek Üretimi (Malzemeli) ve Servis’ ihalesine katılan ancak teklifi değerlendirme dışı bırakılan davacının, 15.10.2012 tarihinde idare kayıtlarına alınan dilekçesi ile idareye şikâyet başvurusunda bulunduğu, idarenin cevap vermesi için öngörülen on günlük sürenin son gününün Kurban Bayramı resmi tatilinin başladığı 25,10.2012 tarihine denk geldiği, idarenin 30.10.2012 tarihli işlem ile verdiği kararın 02.11.2012 tarihinde davacıya tebliği üzerine 09.11.2012 tarihinde Kurum kayıtlarına alınan dilekçe ile davalı idareye itirazen şikâyet başvurusunda bulunduğu, dava konusu işlem ile idarenin on günlük sürede şikâyet başvurusu üzerine bir karar vermediği, davacının 4734 sayılı Kanunun yukarıda anılan hükümleri gereği, idarenin on günlük karar verme süresinin bitimini takip eden on günlük süre içinde Kuruma itirazen şikâyet başvurusunda bulunması gerekmekte iken, bu süre geçtikten sonra itirazen şikâyet başvurusunda bulunduğu anlaşıldığından başvurunun süre yönünden reddine yönelik işlemde hukuka aykırılık görülmemiştir.

Açıklanan nedenlerle davalı idare itirazının kabulü ile Ankara 10. idare Mahkemesi’nin 18.02.2013 gün ve E:2012/1945 sayılı yürütmenin durdurulması kararının kaldırılmasına, 2577 sayılı Yasanın 27. maddesinin 2. fıkrasında belirtilen koşullar dava konusu olayda birarada bulunmadığından yürütmenin durdurulması isteminin reddine,” karar verilmiştir.

Anayasanın 138’inci maddesinin dördüncü fıkrasında; yasama ve yürütme organları ile idarenin, mahkeme kararlarına uymak zorunda olduğu, bu organlar ve idarenin, mahkeme kararlarını hiçbir suretle değiştiremeyeceği ve bunların yerine getirilmesini geciktiremeyeceği hükme bağlanmıştır.

Öte yandan, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu’nun 28’inci maddesinin birinci fıkrasında ise; Danıştay, bölge idare mahkemeleri, idare ve vergi mahkemelerinin esasa ve yürütmenin durdurulmasına ilişkin kararlarının icaplarına göre idarenin, gecikmeksizin işlem tesis etmeye veya eylemde bulunmaya mecbur olduğu, bu sürenin hiçbir şekilde kararın idareye tebliğinden başlayarak otuz günü geçemeyeceği hüküm altına alınmıştır.

Anılan Kararın icaplarına göre Kamu İhale Kurulunca işlem tesis edilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle,

1) Kamu İhale Kurulunun 27.03.2013tarih ve 2013/MK-92 sayılı kararının iptaline,

2) Anılan Kurul kararı sonucunda alınan Kamu İhale Kurulunun 11.04.2013 tarih ve 2013/UH.II-1778 sayılı kararının iptaline,

3) Anılan Mahkeme kararında belirtilen gerekçeler doğrultusunda 4734 sayılı Kanun’un 54’üncü maddesinin onuncu fıkrasının (c) bendi gereğince başvurunun reddine,

Oybirliği ile karar verildi.

Mahmut GÜRSES

Başkan

Kazım ÖZKAN

II. Başkan

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Erkan DEMİRTAŞ

Kurul Üyesi

Ahmet ÖZBAKIR

Kurul Üyesi

Mehmet Zeki ADLI

Kurul Üyesi

Hasan KOCAGÖZ

Kurul Üyesi

Hamdi GÜLEÇ

Kurul Üyesi

Mehmet AKSOY

Kurul Üyesi