Kurul kararının iptali sonrası teklifin yeniden değerlendirilmesi hukuken zorunlu mudur (KİK)

Karayolları Genel Müdürlüğü 7. Bölge Müdürlüğü tarafından 03.03.2016 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan 2016/14158 ihale kayıt numaralı “Karayolları 7 (Samsun) Bölge Müdürlüğü Hudutları Dahilinde 77 (Ordu) ve 76 (Niksar) Şube Şefliği Yollarında Yapılacak Temel Takviyesi ve Sathi Kaplama İşlerinin Yapılması İşi” ihalesine ilişkin olarak, Gün Al Madencilik İnşaat Nakl. San. ve Tic. Anonim Şirketi tarafından yapılan itirazen şikâyet başvurusu üzerine, 30.11.2016 tarihli ve 2016/UY.III-2903 sayılı Kurul kararı ile “4734 sayılı Kanun’un 54’üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (b) bendi gereğince, düzeltici işlem belirlenmesine” karar verilmiştir.

Anılan Kurul kararının iptali ve yürütmenin durdurulması istemiyle, Altınova Tuğra İnş. Enr. Nak. Müh. Mad. Ürt. Paz. San. ve Tic. A.Ş. – Şark Kimya ve Asfalt Ürünleri San. Tic. Ltd. Şti. tarafından açılan davada, Ankara 5. İdare Mahkemesinin 08.03.2017 tarihli E:2016/5103, K: 2017/743 sayılı kararı ile “Dosyanın incelenmesinden; Karayolları Genel Müdürlüğü 6. Bölge Müdürlüğü tarafından 20.05.2015 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Karayolları 6. Bölge Müdürlüğü 65. Yozgat ve 68. Boğazlıyan Şube Şeflikleri yollarında Rutin Yol Bakım, Yapım ve Onarımı ile Kar ve Buzla Mücadele İşlerinin Yapılması” ihalesine katılan davacı şirketler iş ortaklığı ile Mrt1 İnş. Taah. Tic. A.Ş. – Kumsal Petrol Mad. Taah. İnş. Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı’nın anılan ihalede birlikte hareket ettikleri iddiasıyla ihaleye katılan başka bir istekli tarafından yapılan itirazen şikayet başvurusunun Kamu İhale Kurulu’nun 14.07.2015 tarih ve 2015/UY.II-1983 sayılı kararıyla şekil yönünden reddedilmesi üzerine bu kararın iptali istemiyle açılan davada Ankara 18. İdare Mahkemesi’nce verilen 20.11.2015 günlü, E:2015/1973, K:2015/1424 sayılı kararla anılan Kurul kararının iptal edilmesi üzerine, itirazen şikayet başvurusunun esastan değerlendirilmesi sonucunda Kamu İhale Kurulu’nun 24.02.2016 tarih ve 2016/UY.II-637 sayılı kararı ile Altınova Tuğra İnş. Tic. A.Ş.-Özdemireller Harf. Nak. San. Ltd. Şti. iş ortaklığı ve Mrt1 İnş. Taah. Tic. A.Ş. – Kumsal Petrol Mad. Taah. İnş. Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı’nın tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılması ve haklarında ihalelere katılmaktan yasaklama kararı verilerek bu aşamadan sonraki ihale işlemlerinin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerektiğine karar verildiği, bu kararın Mrt1 İnş. Taah. Tic. A.Ş. – Kumsal Petrol Mad. Taah. İnş. Tic. Ltd. Şti. iş ortaklığı tarafından açılan dava sonucunda Mahkememizce verilen 18.05.2016 tarih ve E:2016/1173, K:2016/1621 sayılı karar ile “Davacı şirketler iş ortaklığı ile Altınova Tuğra İnş. Tic. A.Ş.-Özdemireller Harf. Nak. San. Ltd. Şti. İş Ortaklığı’nın uyuşmazlığa konu ihalede birlikte hareket ettikleri gerekçesiyle dava konusu işlemin tesis edildiği, anılan isteklilerin birlikte hareket ettiklerine dayanak olarak her iki isteklinin birim fiyat teklif cetvelinin de elle doldurulması ve çıplak gözle bakıldığında dahi aynı kişinin el yazısı olduğu kanaatine varılması, öte yandan her iki isteklinin de aynı e-posta adresini bildirmeleri ve bilanço ve ciroya ilişkin belgelerin aynı mali müşavir tarafından onaylanması hususlarının gösterildiği anlaşılmaktadır. Davacı şirket vekili tarafından; aynı olduğu belirtilen mali müşavirin yüzden fazla mükellefe hizmet verdiği, e-posta adresinin de mali müşavire ait olduğu ileri sürülmekte ve 11.05.2016 tarihinde giren ek beyan dilekçesiyle konu ile ilgili uzman raporunda, birim fiyat teklif cetvelleri üzerindeki el yazılarının aynı şahıs el ürünü olmadığı, belgelerin farklı yazıcılar ile yazdırılmış lazer çıktıları olduğu yönünde görüş belirtildiği bildirilerek buna ilişkin özel bir kriminal bürodan alınmış raporun sunulduğu görülmektedir. Öte yandan, itirazen şikayet başvurusuna ilişkin esas inceleme raporunda yer alan tespitler dikkate alındığında, Altınova Tuğra İnş. Tic. A.Ş.’nin bilanço ve ciroya ilişkin sunduğu belgelerin başka bir mali müşavir tarafından onaylandığı, her iki iş ortaklığının farklı IP adresleri üzerinden ve farklı imza kodlan ile ihale dokümanını indirdiği, referans mektupları ve geçici teminat mektuplarının farklı banka şubelerinden alındığı anlaşılmaktadır.

Olayda, davacı şirketler iş ortaklığı ve ihalede birlikte hareket ettiği iddia edilen diğer iş ortaklığında yer alan şirketlerden birinin bilanço ve ciroya ilişkin sunduğu belgelerin aynı mali müşavir tarafından onaylandığı görülmekle birlikte, bir mali müşavirin çok sayıda vergi mükellefine hizmet vermesine yasal bir engel bulunmadığı gibi uygulamanın da bu yönde olduğu öte yandan e-posta adresinin de mali müşavire ait olduğunun iddia edildiği hususu dikkate alındığında, bu tespitlerin ihalede birlikte hareket edildiği noktasında yeterli veri teşkil etmediği sonucuna varılmıştır.

Öte yandan, her iki istekliye ait birim fiyat teklif cetvelinin aynı kişi tarafından doldurulup verilmesinin ihalede birlikte hareket edildiğinin saptanması açısından dikkate alınabileceği değerlendirilmekle birlikte, el yazılarının aynı olup olmadığının konuda yapılacak kriminal bir incelemeyle anlaşılabileceği açıktır. Olayda ise, davalı idarenin yukarıda aktarılan mevzuat hükümleri uyarınca bu konuda teknik bir inceleme yaptırma konusunda yetkisi bulunmasına karşın, herhangi bir inceleme yaptırılmadan, çıplak gözle bakıldığında dahi el yazılarının aynı olduğu kanaatiyle işlem tesis edildiği görülmektedir.

Bu durumda, davalı idarece birim fiyat teklif cetvelindeki el yazılarının aynı şahıs el ürünü olup olmadığının bu konuda yaptırılacak teknik bir incelemeyle açık net ve kesin bir şekilde ortaya konulması gerekmekte iken, bu yola gidilmeksizin kanaate dayalı olarak tesis edilen dava konusu işlemde hukuka uyarlık görülmemiştir’ gerekçesi ile iptal edildiği ve davalı idarenin temyiz başvurusunun ise Danıştay Onüçüncü Dairesinin 24.11.2016 tanh, E-2016/3132, K:2016/3865 sayılı kararı ile reddedilerek iptal kararının onandığı yine aynı işleme karşı Özdemireller Harf. Nak. San. Ltd. Şti. tarafından açılan davada da Mahkememizin 30.09.2016 tarih ve E:2016/2255, K:2016/3084 sayılı karan ile Kural kararının aynı gerekçelerle iptaline karar verildiği, bu arada davacı şirketler iş ortaklığının Karayolları Genel Müdürlüğü, 7. Bölge Müdürlüğü tarafından 03.03.2016 tarihinde açık ihale usulüyle gerçekleştirilen “Karayolları 7. (Samsun) Bölge Müdürlüğü Hudutları Dahilinde 7. (Ordu) ve 76 (Niksar) Şube Şefliği Yollarında Yapılacak Temel Takviyesi ve Sathı Kaplama İşlerinin Yapılması ihalesine katıldıkları ancak yukarıda anılan ihalede haklarında yasaklılık kararı verildiği gerekçesiyle tekliflerinin değerlendirme dışı bırakıldığı, bu konudaki itirazen şikayet başvurusunun 02.06.2016 tarih ve 2016/UY.III-1467 sayılı Kamu İhale Kurulu kararı ile reddedildiği bu kararın açılan dava sonucunda Ankara 11. idare Mahkemesinin 18. 09.2016 tarih ve E:2016/2704, K:2016/2259 sayılı kararı ile yasaklamaya ilişkin 2016\UY.II-637 sayılı Kurul kararının; Mahkememizin 18.05.2016 tarih ve E.2016/1173, K:2016/1621 sayılı kararı ile iptal edilmiş olduğu gerekçesiyle iptaline karar verildiği, davalı idarenin temyiz başvurusunun ise Danıştay Onüçüncü Dairesi’nin 19.01.2019 tarih, E:2016/4380, K:2017/245 sayılı kararı ile reddedilerek iptal kararının onandığı görülmektedir.

Bakılan davaya konu 30.11.2016 tarih ve 2016/UY.III-2903 sayılı Kamu İhale Kurulu kararı ise; Karayolları Genel Müdürlüğü 6. Bölge Müdürlüğü tarafından 20.05.2015 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Karayolları 6. Bölge Müdürlüğü 65. Yozgat ve 68. Boğazlıyan Şube Şeflikleri Yollarında Rutin Yol Bakım, Yapım ve Onarımı ile Kar ve Buzla Mücadele İşlerinin Yapılması” ihalesinde davacı iş ortaklığına dahil Altınova Tuğra İnş. Tic. A.Ş.’nin yasak fiil ve davranışlarda bulunduğunun 12.10.2016 tarih ve 2016/UY.II-2513 sayılı kararı ile tespit edildiği, Altınova Tuğra İnş. Tic. A.Ş.’nin yasaklılık durumunun 25.05.2016 tarihinde başlayıp yargı kararı üzerine 15.07.2016 tarihinde sona erdiği, ihaleleri yapan böle müdürlüklerinin her ikisi de aynı teşkilat (Karayolları Genel Müdürlüğü) içerisinde yer aldığından 4734 sayılı Kanun’un 58’inci maddesi gereği ilk ihalede yasak fiil ve davranışlarda bulunduğu tespit edilen ancak yasaklama kararı bulunmayan Altınova Tuğra İnş. Tic. A.Ş.’nin dahil olduğu iş ortaklığının ikinci ihaleye iştirak ettirilmemesi gerektiğine ilişkin olup bu işlemin iptali istemiyle görülmekte olan davanın açıldığı anlaşılmıştır.

Olayda, davacı iş ortaklarından Altınova Tuğra İnş. Tic. A.Ş. hakkında Kamu ihale Kurumunun 24.02.2016 tarih ve 2016/UY.II-637 sayılı kararı üzerine verilen ihalelere katılmaktan yasaklama kararının 25.05.2016 tarih ve 29722 sayılı Resmi Gazetede yayımlandığı, bu yasaklama kararının dayanağı 24.02.2016 tarih ve 2016/UY.II-637 sayılı Kamu İhale Kurulu kararının Mahkememizin E:2016/1173 sayılı dosyasında dava konusu edildiği yapılan yargılama sonucunda verilen 18.05.2016 tarih ve K:2016/1621 sayılı karar ile, dava konusu edilen 24.02.2016 tarih ve 2016/UY.II-637 sayılı Kamu İhale Kurulu kararının iptaline karar verildiği, kararın Danıştay Onüçüncü Dairesi’nin 24.11.2016 tarih ve E:2016/3132 K:2016/3865 sayılı kararı ile onandığı, işleme gerekçe olarak belirtilen Altınova Tuğra İnş. Tic. A.Ş.’nin yasak fiil ve davranışlarda bulunduğunun tespitine ilişkin 12.10.2016 tarih ve 2016/UY.II-2513 sayılı Kamu İhale Kurulu kararının Ankara 1. İdare Mahkemesinin E.2016/4551 sayılı dosyasında Altınova Tuğra İnş. Tic. A.Ş.- Özdemireller Harf. Nak. San. Ltd. Şti. İş ortaklığı tarafından dava konusu edildiği ve Mahkemenin 08.02.2017 tarih ve K:2017/424 sayılı kararı ile dava konusu edilen 12.10.2016 tarih ve 2016/UY.II-2513 sayılı Kamu İhale Kurulu kararının iptaline karar verildiği görülmüştür.

Bu durumda, davacı iş ortaklığının teklifinin değerlendirme dışı bırakılmasına dayanak alınan ihalelere katılmaktan yasaklama kararı ile davacı iş ortaklığı bünyesinde yer alan Altınova Tuğra İnş. Tic. A.Ş.’nin önceki ihalede yasak fiil ve davranışlarda bulunduğunun tespitine ilişkin 12.10.2016 tarih ve 2016/UY.II-2513 sayılı Kamu İhale Kurulu kararının Mahkeme kararları ile iptal edildiği ve iptal kararları idari işlemi hukuk aleminde varlık kazandıkları ilk andan itibaren ve bütün sonuçları ile belikte ortadan kaldırdığından davacılar hakkında hukuken ortadan kalkmış ihalelere katılmaktan yasaklama kararı ve yasak fiil ve davranışlarda bulunulduğuna yönelik Kamu İhale Kurulu kararı göz önünde bulundurularak 4734 sayılı Yasa’nın 58. maddesinin üçüncü fıkrası gereğince tesis edilen dava konusu işlemde de hukuka uygunluk bulunmadığı sonucuna varılmıştır. “ gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

Diğer taraftan, davacı iş ortaklığının 27.01.2017 tarih ve 5696 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 27.01.2017 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusuna ilişkin yapılan inceleme neticesinde alınan 23.02.2017 tarih ve 2017/UY.III-615 sayılı Kamu İhale Kurulu kararında “Yapılan inceleme sonucunda, Karayolları Genel Müdürlüğü 7. Bölge Müdürlüğü tarafından yapılan başvuruya konu ihalede, başvuru sahibinin teklifinin değerlendirme dışı bırakılmasına gerekçe gösterilen 30.11.2016 tarihli ve 2016/UY.IlI-2903 sayılı Kurul kararının gerekçesini oluşturan 12.10.2016 tarihli ve 2016/UY.II-2513 sayılı Kurul kararının, 25.01.2017 tarihli 2017/MK-22 ve 2017/MK-23 sayılı kurul kararları ile iptal edildiği görüldüğünden, söz konusu gerekçenin hukuken ortadan kalktığı anlaşılmış olup, başvuru sahibinin anılan Kanun’un 58’inci maddesinin üçüncü fıkrasına istinaden teklifinin değerlendirme dışı bırakılmasında mevzuata uyarlık bulunmamıştır.

Sonuç olarak, yukarıda belirtilen mevzuata aykırılıkların düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte olduğu tespit edildiğinden, Altınova Tuğra İnş. Enr. Nak. Müh. Mad. Ürt. Paz. San. ve Tic. A.Ş. – Şark Kimya ve Asfalt Ürünleri San. Tic. Ltd. Şti. Ortak Girişiminin teklifinin değerlendirmeye alınması ve bu aşamadan sonraki ihale işlemlerinin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.” gerekçesiyle 4734 sayılı Kanun’un 54’üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine karar verildiği görülmüştür.

Sonuç olarak; 30.11.2016 tarihli ve 2016/UY.III-2903 sayılı kararın iptali ve yürütmesinin durdurulması istemiyle Altınova Tuğra İnş. Enr. Nak. Müh. Mad. Ürt. Paz. San. ve Tic. A.Ş. – Şark Kimya ve Asfalt Ürünleri San. Tic. Ltd. Şti. tarafından açılan davada, Ankara 5. İdare Mahkemesi tarafından verilen 08.03.2017 tarihli ve E:2016/5103, K:2017/743 sayılı dava konusu işlemin iptali kararının gereğinin yerine getirilmesinin, davacı firmalarının teklifinin değerlendirmeye alınması sonucunu doğuracak şekilde gerçekleştirilmesi gerekmekle birlikte 23.02.2017 tarih ve 2017/UY.III-615 sayılı Kamu İhale Kurulu Kararı ile ihalenin anılan ortak girişim üzerinde bırakıldığı, dolayısıyla sadece hukuk aleminde varlığını sürdüren ancak sonuçları itibariyle etkisi tükenmiş olan dava konusu kararın iptal edilmesinin yeterli olacağı sonucuna ulaşılmıştır.

Anayasa’nın 138’üncü maddesinin dördüncü fıkrasında, yasama ve yürütme organları ile idarenin mahkeme kararlarına uymak zorunda olduğu, bu organlar ve idarenin mahkeme kararlarını hiçbir suretle değiştiremeyeceği ve bunların yerine getirilmesini geciktiremeyeceği hükme bağlanmıştır.

Öte yandan, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu’nun 28’inci maddesinin birinci fıkrasında, mahkemelerin esasa ve yürütmenin durdurulmasına ilişkin kararlarının icaplarına göre idarenin gecikmeksizin işlem tesis etmeye veya eylemde bulunmaya mecbur olduğu, bu sürenin hiçbir şekilde kararın idareye tebliğinden başlayarak otuz günü geçemeyeceği hüküm altına alınmıştır.

Anılan kararın icaplarına göre Kamu İhale Kurulunca işlem tesis edilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle;

1- 30.11.2016 tarih ve 2016/UY.III-2903 sayılı Kurul kararının iptaline,

2- Anılan Mahkeme kararında belirtilen gerekçeler doğrultusunda, 4734 sayılı Kanun’un 54’üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince, itirazen şikâyet başvurusunun reddine karar verilmesi gerekmekle birlikte 23.02.2017 tarih ve 2017/UY.III-615 sayılı Kamu İhale Kurulu kararı ile anılan Mahkeme kararının gereği hâlihazırda yerine getirilmiş olduğundan karar verilmesine yer olmadığına,

Oybirliği ile karar verildi.