|
ÖZET: 2023 yılı Sayıştay Denetim Raporları, Sermaye Piyasası Kurulu tarafından verilen idari para cezalarının muhasebe kayıtlarında eksik yer aldığını ortaya koymuştur. Kurul, 6362 sayılı Sermaye Piyasası Kanunu çerçevesinde, idari para cezalarının takibini Hukuk İşleri Dairesi Başkanlığı aracılığıyla yürütmektedir. Ancak, 2023 yılında toplam 244.882.330,46 TL tutarında ceza kesilmesine rağmen, muhasebe kayıtlarına yalnızca 47.322.406,25 TL yansıtıldığı tespit edilmiştir.
Söz konusu kanunun 105’inci maddesi, tahsil edilen idari para cezalarının yarısının genel bütçeye, diğer yarısının ise Yatırımcı Tazmin Merkezine aktarılacağını belirtmektedir. Ayrıca, Merkezi Yönetim Bütçe Muhasebe Yönetmeliği, nazım hesapların yönetim ve bilgi ihtiyaçlarını izlemek amacıyla kullanılacağını ifade etmektedir. 2023 yılı itibarıyla, ilgili muhasebe kayıtlarının uyumlu hale getirilmesi için Hukuk İşleri Dairesi Başkanlığı’nın Kamu Alacakları Tahsilat Platformu üzerinden işlemleri takip edeceği belirtilmiştir. Sonuç olarak, 2023 yılı mali tablolarında 998- Diğer Nazım Hesaplar ve 999- Diğer Nazım Hesaplar Karşılığı Hesabı toplamda 197.559.924,21 TL eksik tutarla yer almıştır. Bu durum, idari para cezalarının muhasebe süreçlerinde daha dikkatli bir izleme ve kayıt gerektirdiğini göstermektedir. |
BULGU: Kurul Tarafından Verilen İdari Para Cezalarının Muhasebe Kayıtlarında Tam Olarak Yer Almaması
2023 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Düzenleyici ve Denetleyici Kurum
Sermaye Piyası Kurulu tarafından kesilen idari para cezası tutarlarının bilgi amaçlı olarak nazım hesaplarada izlenildiği, ancak 2023 yılında verilen ceza tutarlarının muhasebe kayıtlarına tam olarak yansıtılmadığı anlaşılmıştır.
6362 sayılı Sermaye Piyasası Kanunu’nun “Genel esaslar” başlıklı 103’üncü ve “Piyasa bozucu eylemler” başlıklı 104’üncü maddelerinde idari para cezası gerektiren fiiller ve bu fiiller sonucunda verilecek ceza miktarları belirlenmiştir.
Anılan Kanun’un “İdari para cezalarının uygulanması” başlıklı 105’inci maddesinin üçüncü fıkrasında, tahsil edilen idari para cezalarının yüzde ellisinin genel bütçeye gelir kaydedileceği; yüzde ellisinin ise gelir kaydedilmek üzere Yatırımcı Tazmin Merkezine aktarılacağı ifade edilmiştir.
Merkezi Yönetim Bütçe Muhasebe Yönetmeliği’nin 533/E maddesinde Diğer Nazım Hesaplar hesabının, nazım hesaplarda tanımlanmamış olan diğer yönetim ve bilgi ihtiyaçlarına ilişkin işlemlerin izlenmesi için kullanılacağı ifade edilmiş ve 533/F maddesinde ise hesabın işleyişinden bahsedilerek aynın maddenin 1/a-4 bendinde Bakanlıkça bu hesaba yardımcı hesap açmak suretiyle izlenmesine karar verilen tutarların bu hesabın ilgili yardımcı hesabına borç, 999-Diğer Nazım Hesaplar Karşılığı Hesabına alacak kaydedileceği ifade edilmiştir.
2023 yılı Düzenleyici Denetleyici Kurumlar Detaylı Hesap Planı’nda ise 998-Diğer Nazım Hesaplar Karşılığı hesabının 51 kodlu yardımcı hesabında “Verilen İdari Para Cezaları” tanımlanmıştır.
Yapılan incelemede; Sermaye Piyasası Kurulu tarafından 6362 sayılı Kanun gereğince verilen idari para cezalarının takibinin hukuk işleri dairesi başkanlığı tarafından yapıldığı, söz konusu daireden alınan verilere göre 2023 yılında Kurul tarafından toplam 244.882.330,46 TL tutarında idari para cezası verildiği ancak muhasebe kayıtlarında ilgili hesaplara sadece 47.322.406,25 TL’lik kayıt yapıldığı anlaşılmıştır.
Kamu İdaresi cevabında; Kurul tarafından kesilen idari para cezalarının takibinin 2023 yılından itibaren Hukuk İşleri Dairesi Başkanlığı’nca Kamu Alacakları Tahsilat Platformu üzerinden yapıldığı, muhasebe müdürlüğüne söz konusu platforma giriş yetkisinin 30.01.2024 tarihi itibariyle tanımlandığı ve bundan sonraki süreçte kayıtların birbiriyle uyumlu olmasına azami özen gösterileceği ifade edilmiştir.
Sonuç olarak, İdarenin 2023 yılı mali tablolarında 998- Diğer Nazım Hesaplar ve 999- Diğer Nazım Hesaplar Karşılığı Hesabı 197.559.924,21 TL eksik tutarla yer almıştır.