|
ÖZET: Kurum aleyhine sonuçlanan davaların icra yoluyla ödenmesinde, avukatlık vekalet ücretleri üzerinden gelir vergisi kesintisi yapılmadığı tespit edilmiştir. 193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu’nun 94. maddesi, vergi tevkifatı yapma yükümlülüğünü belirlemekte ve belediyelerin bu ödemeleri yaparken gelir vergisi tevkifatı gerçekleştirmesi gerektiğini vurgulamaktadır. 7194 sayılı Kanun ile yapılan düzenlemeler, icra ve iflas müdürlüklerine yatırılan vekalet ücretleri için tevkifatın, vekalet ücretini ödeyenler tarafından yapılacağını belirtmektedir. Tevkifat oranı ise %20 olarak belirlenmiştir.
27.05.2020 tarihli 311 Seri Numaralı Gelir Vergisi Genel Tebliği, bu konuya dair detaylı açıklamalar sunmakta ve örneklerle desteklemektedir. Tebliğin 25. maddesi, borçlu tarafından avukata doğrudan veya icra müdürlükleri aracılığıyla yapılan ödemelerde gelir vergisi tevkifatının nasıl uygulanacağını açıklamaktadır. İlgili idare, bu bulguyu dikkate alarak, gelecekte mevzuat hükümlerine uygun işlemler gerçekleştireceğini bildirmiştir. Sonuç olarak, kurum aleyhine sonuçlanan davalarda, icra yoluyla tahsil edilen tutarlar üzerinden %20 oranında gelir vergisi tevkifatı yapılması gerekmektedir. Bu durum, hem hukuki süreçlerin düzgün işlemesi hem de vergi yükümlülüklerinin yerine getirilmesi açısından önem taşımaktadır. |
BULGU: Kurum Aleyhine Sonuçlanan Davaların İcra Yoluyla Ödenmesinde Avukatlık Vekâlet Ücretlerinden Gelir Vergisi Kesintisi Yapılmaması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi
İcra ve iflas müdürlüklerince İdareye yükletilen, avukatlara ait olan ve serbest meslek kazancına dahil edilmesi gereken avukatlık vekalet ücretleri üzerinden gelir vergisi tevkifatı yapılmadığı görülmüştür.
193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu’nun 94’üncü maddesinin birinci fıkrasında vergi tevkifatı yapmak zorunda olanlar ile tevkifata tabi ödemeler belirtilmiştir.
Buna göre belediyeler, adı geçen maddede sayılan ödemeleri nakden veya hesaben yaptıkları sırada, istihkak sahiplerinin gelir vergilerine mahsuben tevkifat yapmaya mecburdurlar. 193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu’nun 94’üncü maddesine 05.12.2019 tarihinde kabul edilen 7194 sayılı Kanun ile eklenen fıkrasında, icra ve iflas müdürlüklerine yatırılanlar dâhil olmak üzere 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu ve 1136 sayılı Avukatlık Kanunu uyarınca karşı tarafa yükletilen avukatlık vekalet ücreti üzerinden yapılacak gelir vergisi tevkifatının vekalet ücretini ödeyenler tarafından yapılacağı hüküm altına alınmıştır.
İlgili ödemelerden yapılacak tevkifat oranı ise 2009/14592 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı uyarınca %20’dir. Konuya ilişkin ayrıntılı düzenleme ise 27.05.2020 tarih ve 31137 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 311 Seri Numaralı Gelir Vergisi Genel Tebliği’nin 23, 24, 25 ve 26’ncı maddelerinde düzenlenmiş ve akabinde örneklerle açıklanmıştır.
İlgili Tebliğ’in 25’inci maddesine göre, 2004 sayılı Kanun ile 1136 sayılı Kanun uyarınca karşı tarafa yükletilen vekalet ücretinin;
a) Borçlu (davayı kaybeden) tarafından doğrudan avukata ödendiği durumlarda, borçlu (davayı kaybeden) tarafından,
b) Borçlu (davayı kaybeden) tarafından avukata ödenmek üzere icra ve iflas müdürlüklerine yatırıldığı durumlarda, borçlu (davayı kaybeden) tarafından,
Borçlu (davayı kaybeden) tarafından alacaklı (davayı kazanan) tarafa ödendiği durumlarda, alacaklı (davayı kazanan) tarafından avukata ödeme yapılması esnasında, gelir vergisi tevkifatının yapılması gerekmektedir.
İdare tarafından bulgu konusu husus yerinde bulunarak, ilerleyen süreçlerde ilgili mevzuat hükümlerine uygun şekilde işlem tesis edileceği ifade edilmiştir.
Kurum aleyhine sonuçlanan davalarda ödenecek tutarların davacı tarafından icra yoluyla tahsilinde, icra emrinde yer alan derece mahkemelerindeki temsile ilişkin vekalet ücreti ile icra vekalet ücretleri üzerinden İdare tarafından %20 oranında gelir vergisi tevkifatı yapılması gerekmektedir.