|
ÖZET: 2022 yılı Sayıştay denetim raporlarına göre, kurum aleyhine sonuçlanan davaların icra yoluyla ödenmesinde avukatlık vekâlet ücretleri üzerinden gelir vergisi kesintisi yapılmadığı tespit edilmiştir. 193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu’nun 94. maddesi, vergi tevkifatı yapma yükümlülüğünü belirlemekte ve belediyelerin, bu kapsamda yapılan ödemelerde gelir vergisi tevkifatı gerçekleştirmelerini zorunlu kılmaktadır. 7194 sayılı Kanun ile yapılan düzenlemeler doğrultusunda, icra ve iflas müdürlüklerine yatırılan avukatlık vekâlet ücretleri üzerinden tevkifatın, vekalet ücretini ödeyenler tarafından yapılması gerektiği belirtilmiştir.
İlgili ödemeler için tevkifat oranı %20 olarak belirlenmiştir. 27.05.2020 tarihli 311 Seri Numaralı Gelir Vergisi Genel Tebliği, bu konudaki ayrıntılı düzenlemeleri içermekte ve örneklerle açıklamaktadır. Tebliğ’in 25. maddesine göre, borçlu tarafından avukata yapılan ödemelerde gelir vergisi tevkifatının gerçekleştirilmesi gerekmektedir. Kamu idaresi, gelecekteki uygulamalarda, belediye aleyhine sonuçlanan davalarda ödenecek tutarlar üzerinden %20 oranında gelir vergisi tevkifatı yapılacağını bildirmiştir. Bu durum, mevzuat hükümleri çerçevesinde icra yoluyla tahsilat süreçlerinin düzenlenmesini sağlamaktadır. |
BULGU: Kurum Aleyhine Sonuçlanan Davaların İcra Yoluyla Ödenmesinde Avukatlık Vekâlet Ücretlerinden Gelir Vergisi Kesintisi Yapılmaması
2022 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi
İcra ve iflas müdürlüklerince idareye yükletilen, avukatlara ait olan ve serbest meslek kazancına dahil edilmesi gereken avukatlık vekalet ücretleri üzerinden gelir vergisi tevkifatı yapılmadığı görülmüştür.
193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu’nun 94’üncü maddesinin birinci fıkrasında vergi tevkifatı yapmak zorunda olanlar ile tevkifata tabi ödemeler belirtilmiştir. Buna göre belediyeler, adı geçen maddede sayılan ödemeleri nakden veya hesaben yaptıkları sırada, istihkak sahiplerinin gelir vergilerine mahsuben tevkifat yapmaya mecburdurlar. 193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu’nun 94’üncü maddesine 05.12.2019 tarihinde kabul edilen 7194 sayılı Kanun ile eklenen fıkrasında, icra ve iflas müdürlüklerine yatırılanlar dâhil olmak üzere 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu ve 1136 sayılı Avukatlık Kanunu uyarınca karşı tarafa yükletilen avukatlık vekalet ücreti üzerinden yapılacak gelir vergisi tevkifatının vekalet ücretini ödeyenler tarafından yapılacağı hüküm altına alınmıştır. İlgili ödemelerden yapılacak tevkifat oranı ise 2009/14592 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı uyarınca % 20’dir.
Konuya ilişkin ayrıntılı düzenleme ise 27.05.2020 tarih ve 31137 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 311 Seri Numaralı Gelir Vergisi Genel Tebliği’nin 23, 24, 25 ve 26’ncı maddelerinde düzenlenmiş ve akabinde örneklerle açıklanmıştır. İlgili Tebliğ’in 25’inci maddesine göre, 2004 sayılı Kanun ile 1136 sayılı Kanun uyarınca karşı tarafa yükletilen vekalet ücretinin;
a) Borçlu (davayı kaybeden) tarafından doğrudan avukata ödendiği durumlarda, borçlu (davayı kaybeden) tarafından,
Borçlu (davayı kaybeden) tarafından avukata ödenmek üzere icra ve iflas müdürlüklerine yatırıldığı durumlarda, borçlu (davayı kaybeden) tarafından,
Borçlu (davayı kaybeden) tarafından alacaklı (davayı kazanan) tarafa ödendiği durumlarda, alacaklı (davayı kazanan) tarafından avukata ödeme yapılması esnasında,
gelir vergisi tevkifatının yapılması gerekmektedir.
Kamu idaresi cevabında, bundan sonraki uygulamalarda bulguda yer verildiği üzere Belediye aleyhine sonuçlanan davalarda ödenecek tutarların davacı tarafından icra yoluyla tahsilinde, icra emrinde yer alan derece mahkemelerindeki temsile ilişkin vekalet ücreti ile icra vekalet ücretleri üzerinden idare tarafından %20 oranında gelir vergisi tevkifatı yapılması yoluna gidileceği belirtilmiştir.
Açıklanan mevzuat hükümleri gereği, kurum aleyhine sonuçlanan davalarda ödenecek tutarların davacı tarafından icra yoluyla tahsilinde, icra emrinde yer alan derece mahkemelerindeki temsile ilişkin vekalet ücreti ile icra vekalet ücretleri üzerinden idare tarafından % 20 oranında gelir vergisi tevkifatı yapılması gerekmektedir.