|
ÖZET: 2022 yılı Sayıştay denetim raporları, belediyelerin kiralama yoluyla edindiği binek araçların, dernekler ve spor kulüpleri gibi özel organizasyonlara bedelsiz tahsis edildiğini ortaya koymuştur. 5393 sayılı Belediye Kanunu’nun 14 ve 15’inci maddeleri, belediyelerin görev ve yetkilerini belirlerken, bu tür karşılıksız ulaşım hizmetlerine izin veren bir düzenleme içermemektedir. Ayrıca, 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun 29’uncu maddesi, kamu kaynaklarının yalnızca yasal dayanağı olan durumlarda kullanılabileceğini vurgulamaktadır.
Bu bağlamda, genel yönetim kapsamındaki kamu idareleri, bütçelerinde öngörülmüş olması şartıyla dernek ve benzeri kuruluşlara yardım yapma yetkisine sahiptir. Ancak, 6360 sayılı Kanun ile yapılan düzenlemeler, belediyelerin bu tür yardımlarda bulunmasını engellemiştir. Amasya Belediyesi’nde yapılan incelemelerde, bir aracın bir derneğe ve diğerinin bir spor kulübüne tahsis edildiği tespit edilmiştir. Kamu idaresi, bu durumla ilgili gerekli adımların atılacağını ve mevzuata uygun hareket edileceğini belirtmiştir. Sonuç olarak, belediyelerin dernek, vakıf ve benzeri kuruluşlara yardım yapma yetkisi bulunmadığından, söz konusu araç tahsisleri mevzuata aykırıdır. |
BULGU: Kurum Araçlarının Mevzuata Uygun Olmayan Şekilde Kullandırılması
2022 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – İl Belediyesi
Belediyenin kiralama suretiyle edindiği binek araçların, dernek, spor kulübü vb. organizasyonların özel işlerinde kullanılmak üzere bedelsiz olarak tahsis edildiği görülmüştür.
5393 sayılı Belediye Kanunu’nun “Belediyenin görev ve sorumlulukları” başlıklı 14’üncü maddesinde, belediyenin görev ve sorumlulukları, “Belediyenin yetkileri ve imtiyazları” başlıklı 15’inci maddesinde de belediyenin yetkileri ve imtiyazları düzenlenmiştir. Her iki maddede de belediyelerin; bir kısım kişi, kurum, kuruluş, dernek vb. organizasyonlara karşılıksız ulaşım hizmeti sağlayabileceğine cevaz veren bir hüküm bulunmamaktadır.
Ayrıca, 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun “Bütçelerden yardım yapılması” başlıklı 29’uncu maddesinin 1’inci fıkrasında; gerçek veya tüzel kişilere kanunda veya Cumhurbaşkanlığı kararnamesinde dayanağı olmadan kamu kaynağı kullandırılamayacağı ifade edilmiştir. Devamında ise, genel yönetim kapsamındaki kamu idarelerinin bütçelerinde öngörülmüş olmak kaydıyla; kamu yararı gözetilerek dernek, vakıf, birlik, kurum, kuruluş, sandık ve benzeri teşekküllere yardım yapılabileceği hüküm altına alınmıştır.
Görüldüğü gibi genel yönetim kapsamındaki kamu idareleri ancak bütçelerinde öngörülmüş olması kaydıyla; kamu yararı gözeterek dernek, vakıf, birlik, kurum, kuruluş, sandık ve benzeri teşekküllere yardım yapabilmektedir.
Söz konusu madde belediyeleri de kapsamakta iken, 12.11.2012 tarih ve 6360 sayılı Kanun’un 19’uncu maddesi ile 5393 sayılı Belediye Kanunu’nun 75’inci maddesine “5018 sayılı Kamu Malî Yönetimi ve Kontrol Kanununun 29 uncu maddesinin birinci fıkrasının ikinci
cümlesi ile 5253 sayılı Dernekler Kanununun 10 uncu maddesi; belediyeler, il özel idareleri, bağlı kuruluşları ve bunların üyesi oldukları birlikler ile ortağı oldukları Sayıştay denetimine tabi şirketler için uygulanmaz.” hükmü eklenmiştir. Bu ekleme ile belediye bütçelerinden derneklere yardım yapılabilmesinin önü tamamen kapatılmıştır.
Amasya Belediyesinde yapılan incelemelerde, bir aracın derneğe; bir aracın ise spor kulübüne tahsis edilmesi suretiyle ulaşım hizmeti verildiği tespit edilmiştir.
Kamu idaresi cevabında, bulguda tespit edilen hususlara ilişkin olarak gerekli işlemlerin yapılacağı ve mevzuat doğrultusunda hareket edileceği ifade edilmiştir.
Sonuç olarak, belediyelerin dernek, vakıf, birlik, kurum, kuruluş, sandık ve benzeri teşekküllere yardım yapabilmesi mümkün olmadığından sözü edilen araç tahsisleri mevzuata aykırıdır.