|
ÖZET: Kurum bünyesindeki bazı işçilerin yıllık izinlerini kanuna uygun bir şekilde kullanmadığı tespit edilmiştir. 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları, Büyükşehir olmayan il kapsamındaki Üzümlü Belediyesi’nde çalışan işçilerin bir kısmının yıllık izinlerini biriktirdiğini ve emeklilik döneminde toplu izin ücreti olarak alacaklarını ortaya koymaktadır. Türkiye Cumhuriyeti Anayasası’nın 50. maddesi, dinlenmenin çalışanların hakkı olduğunu belirtirken, 4857 sayılı İş Kanunu da yıllık izinlerin verilmesi ve kullanılmasının zorunlu olduğunu vurgulamaktadır.
İş Kanunu’nun 53. maddesi, işçilere yıllık izin verilmesini ve bu haktan vazgeçilemeyeceğini ifade ederken, 56. madde işverenin bu izinleri sürekli olarak sağlamasını gerektirmektedir. Ayrıca, 59. madde, iş sözleşmesinin sona ermesi durumunda kullanılmayan yıllık izin ücretinin ödenmesini düzenler. Yıllık Ücretli İzin Yönetmeliği de izinlerin kullanımına ilişkin detaylı düzenlemeler sunmaktadır. Yönetmelik hükümlerine aykırı hareket eden işverenler için idari para cezası öngörülmektedir. Sonuç olarak, belediye bünyesindeki işçilerin yıllık izinlerini kullanmamaları, hem yasal düzenlemelere aykırı bir durum oluşturmakta hem de çalışanların hak kaybına uğramasına neden olmaktadır. Bu durum, işçilerin emeklilik döneminde toplu izin ücreti almasına yol açmakta, ancak izinlerin zamanında kullanılmaması, çalışanların dinlenme haklarını ihlal etmektedir. |
BULGU: Kurum Bünyesinde Yer Alan Bazı İşçilere Yıllık İzinlerinin Kanuna Uygun Olarak Kullandırılmaması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir Olmayan İl Kapsamında Yer Alan İlçe Belediyesi
Üzümlü Belediyesinde yer alan işçilerin bir kısmının yıllık izinlerini kullanmayıp biriktirdiği ve emeklilik aşamasında toplu izin ücreti olarak ödendiği anlaşılmıştır.
Türkiye Cumhuriyeti Anayasası’nın 50’nci maddesinde, dinlenmenin çalışanların bir hakkı olduğu ve bu hakların kullanımının kanunla düzenleneceği hüküm altına alınmıştır.
4857 sayılı İş Kanunu’nun 53’üncü maddesinde işçilere yıllık izin verileceği ve yıllık ücretli izin hakkından vazgeçilemeyeceği, 56’ncı maddesinde yılık iznin 53’üncü maddede gösterilen süreler içinde işveren tarafından sürekli bir şekilde verilmesinin zorunlu olduğu, 59’uncu maddesinde iş sözleşmesinin, herhangi bir nedenle sona ermesi halinde işçinin hak kazanıp da kullanmadığı yıllık izin sürelerine ait ücretin sözleşmenin sona erdiği tarihteki ücreti üzerinden kendisine veya hak sahiplerine ödeneceği, 60’ıncı maddesinde yıllık ücretli izinlerin, yürütülen işlerin niteliğine göre yıl boyunca hangi dönemlerde kullanılacağı, izinlerin ne suretle ve kimler tarafından verileceği veya sıraya bağlı tutulacağı, yıllık izninin faydalı olması için işveren tarafından alınması gereken tedbirler ve izinlerin kullanılması konusuna ilişkin usuller ve işverence tutulması zorunlu kayıtların şekli Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı tarafından hazırlanacak bir yönetmelikle gösterileceği belirtilmiş, 03.03.2004 tarih ve 25391 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Yıllık Ücretli İzin Yönetmeliği’nde de Kanuna uygun olarak yıllık izinlerin kullanımı ile ilgili düzenlemeler yapılmıştır.
Yine Kanunu’nun “Yıllık Ücretli İzin Hükümlerine Aykırılık” başlıklı 103’üncü maddesinde, Yönetmeliğe aykırı olarak izin kullandırmayan veya eksik kullandıran işverene bu durumda olan her işçi için idari para cezası verileceği hükmü vardır. İdari para cezası ödenmesi durumunda, görevini yapmayan harcama yetkililerine rücu edilmesi mevzuat gereğidir.
İş Kanununun 59’uncu maddesinde yer alan, “İş sözleşmesinin, herhangi bir nedenle sona ermesi halinde, işçinin hak kazanıp da kullanmadığı yıllık izin sürelerine ait ücretinin, sözleşmenin sona erdiği tarihteki ücreti üzerinden kendisine veya hak sahiplerine ödeneceğine” yönelik düzenlemenin, yıllık iznin kullanılıp kullanılmamasına ilişkin bir esneklik olarak değil, izin kullanılamadan iş akdinin feshedilmiş olması durumlarında, işçinin mağduriyetinin önlenmesi olarak algılanması gerekmektedir.
Hal böyleyken, belediye bünyesinde yer alan işçilerin bir kısmının yıllık izinlerini kullanmayıp biriktirdiği ve biriktirilen izinlerin emeklilik aşamasında toplu izin ücreti olarak ödendiği anlaşılmıştır.