|
ÖZET: Kurum mali tablolarında yer alan taşınmaz hesaplarının mevcut durumu yeterince yansıtmadığı tespit edilmiştir. 2006 yılında yayımlanan Kamu İdarelerine Ait Taşınmazların Kaydına İlişkin Yönetmelik, taşınmazların kayıt ve kontrol işlemlerinin nasıl yürütülmesi gerektiğini belirlemektedir. Ancak, yapılan incelemeler sonucunda, son dönemlerde edinilen veya elden çıkarılan taşınmazların muhasebe kayıtlarının uygun bir şekilde tutulmasına rağmen, eski kayıtların güncellenmemiş olduğu anlaşılmıştır. Bu durum, mali tablolarda yer alan tutarların gerçeği yansıtmamasına yol açmaktadır.
Emlak biriminde kayıtlı değerler ile muhasebe kayıtları arasında önemli bir fark bulunmaktadır. 2024 yılı itibarıyla toplam taşınmaz sayısının 5.937 adet ve değerinin 6.959.624.166,79 TL olduğu belirlenmiştir. Ancak, muhasebe kayıtlarında 250, 251 ve 252 no’lu hesaplarda yer alan tutar 77.539.635.053,80 TL olarak kaydedilmiştir. Bu tutarsızlığın, muhasebe servisi ile emlak yönetimi dairesi arasındaki koordinasyon eksikliğinden kaynaklandığı düşünülmektedir. Mali tablolardaki bu tutarsızlığın giderilmesi için belediye birimleri arasında daha etkin bir eşgüdüm sağlanması gerektiği vurgulanmaktadır. Taşınmaz kayıtlarının güncellenmesi, mali tabloların doğruluğu açısından kritik bir öneme sahiptir. |
BULGU: Kurum Mali Tablolarında Yer Alan Taşınmaz Hesaplarının Mevcut Durumu Yansıtmaması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir Belediyesi
Belediyenin mali tablolarında kayıtlı taşınmaz tutarlarının gerçek durumu tam olarak yansıtmadığı görülmüştür.
02.10.2006 tarih ve 26307 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Kamu İdarelerine Ait Taşınmazların Kaydına İlişkin Yönetmelik’in “Kayıt ve kontrol işlemleri” başlıklı 5’inci maddesinin 1’inci fıkrasında aynen: “Taşınmaz kayıt ve kontrol işlemleri, kamu idarelerine ait taşınmazların mevcutlarla birlikte içinde bulunulan yılda çeşitli yollarla edinilenlerin ve elden çıkarılanların miktar ve değer olarak takip edilmesi amacıyla kayıt altına alınmasıdır. Kayıtların belgeye dayanması esastır.” denilmiş, müteakip fıkralarında da kayıtların hangi değerlerle yapılacağı ve nasıl güncelleneceği ayrıntılı olarak açıklanmıştır.
“Kayıt şekli” başlıklı 7’nci maddesinin birinci fıkrasında, ilgili birimlerce taşınmazların hangi formların kullanılarak kaydedileceği belirtildikten sonra; “(2) Kamu idarelerinin taşınmaz kayıt ve kontrol işlemleriyle görevli birimlerince hazırlanan bu formlar taşınmaz icmal cetvelleri hazırlanmak üzere mali hizmetler birimine gönderilir. Mali hizmetler birimince bu formlar konsolide edilerek bu Yönetmeliğin ekinde (Ek 7) bulunan örneğe uygun şekilde taşınmaz icmal cetvelleri oluşturulur.
(3) İcmal cetvellerinde, kayıt planında belirtilen unsurların her biri için bir satır ayrılır ve bu taşınmazlara ilişkin adet, yüzölçüm ve değer toplamları belirtilir.”
Hükümleri yer almaktadır.
Taşınmaz hesap alanında yapılan incelemelerde, son dönemlerde çeşitli yollarla edinilen veya elden çıkarılan taşınmazların muhasebe kayıtlarının Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’ne uygun olarak yapıldığı anlaşılmakla birlikte, eski kayıtların güncellenmemiş olması sebebiyle mali tablolarda kayıtlı tutarlar gerçeği tam olarak yansıtmamaktadır. Taşınmaz kayıtlarının yapılan tespitler doğrultusunda güncellenememiş olması sebebiyle taşınmazların emlak biriminde kayıtlı değerleri ile muhasebede kayıtlı değerleri arasında fark oluşmakta ve bu tüm ilgili hesapları etkilemektedir.
Emlak servisinden alınan veriler doğrultusunda, 2024 yıl sonu itibariyle toplam taşınmaz sayısının 5.937 adet, taşınmazların değerinin ise 6.959.624.166,79 TL olduğu görülmüştür.
Muhasebe kayıtlarına bakıldığında ise 250, 251 ve 252 no’lu hesaplarda yer alan tutarın 77.539.635.053,80 TL olarak kayıt altına alındığı tespit edilmiştir. Aradaki farkın muhasebe servisi ile emlak yönetimi dairesi arasındaki koordinasyon eksikliğinden kaynaklandığı anlaşılmakta olup mali tablolardaki tutarsızlığın giderilmesi için belediye birimleri arasında eşgüdümün sağlanması gerektiği düşünülmektedir.