Kurum Personeli Olmayan Kişilere İlişkin Olarak Ön Ödeme İşlemlerinin Yapılması (Sayıştay)

BULGU: Kurum Personeli Olmayan Kişilere İlişkin Olarak Ön Ödeme İşlemlerinin Yapılması

2022 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Yatırım İzleme Koordinasyon Başkanlığı – YİKOB

Başkanlık tarafından gerçekleştirilen ön ödeme işlemlerinde kendi personeli dışında Valilik birimlerinde görevli personele de avans verildiği ya da kredi açıldığı görülmüştür.
5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun “Ön ödeme” başlıklı 35’inci maddesinde, harcama yetkilisinin uygun görmesi ve karşılığı ödeneğin saklı tutulması kaydıyla, ilgili kanunlarda öngörülen haller ile gerçekleştirme işlemlerinin tamamlanması beklenilemeyecek ivedi veya zorunlu giderler için avans vermek veya kredi açmak suretiyle ön ödeme yapılabileceği belirtilmiştir.
Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliğinde ön ödemeler ile ilgili olarak bu Yönetmelikte hüküm bulunmayan hallerde 5018 sayılı Kanunun 35’inci maddesinde belirtilen yönetmelik hükümleri uygulanacağı ifade edilmiştir.
5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun 35’inci maddesine dayanılarak hazırlanan Ön Ödeme Usul ve Esasları Hakkında Yönetmeliğin “Tanımlar” başlıklı 4’üncü maddesinde, harcama yetkilisi mutemedinin, harcama yetkilisi tarafından yazılı olarak görevlendirilen ve kendisine verilen avans veya adına açılan kredilerle sınırlı olarak yapacağı harcamalar konusunda harcama yetkilisine karşı sorumlu, bunların mahsubuna ilişkin belgeleri muhasebe yetkilisine vermek ve artan tutarı iade etmekle yükümlü olduğu hükümlerine yer verilmiştir.
Adı geçen Yönetmeliğin “Mutemet görevlendirilmesi” başlıklı 9’uncu maddesinde ise, kamu idarelerinin bütçesinde kendisine ödenek tahsis edilen her bir harcama birimi için mutemet görevlendirmesi gerektiği belirtilmiştir.
Yapılan incelemede, Başkanlık tarafından harcama yetkilisi mutemedi belirlenmediği ve Başkanlık bünyesinde görevli olmayan kişilere avans vermek veya kredi açmak suretiyle ön ödeme işlemlerinin yapıldığı tespit edilmiş olup 2022 yılı içerisinde gerçekleşen ön ödeme işlemlerine aşağıdaki tabloda yer verilmiştir.
Tablo 10: Başkanlık Personeli Olmayan Kişilere Verilen Avans ve Krediler

Tablodan görüleceği üzere Başkanlıkla hiyerarşik ilişkisi bulunmayan, mutemet olarak görevlendirilmeyen ve görevlendirilmeleri de mümkün olmayan kişilere verilen avans ve kredilerin takibinin sağlıklı bir şekilde yapılmadığından avans kapatma sürelerinin aşılmasına da neden olunmuştur.
Sonuç olarak, Başkanlık tarafından mevzuat hükümlerine uygun olarak her harcama birimi için mutemet görevlendirilmesi ve ön ödeme işlemlerinin görevli personel üzerinden yapılması sağlanmalıdır.