Kurum Tarafından Yapılan İhalelere İlişkin Bilgilerin Elektronik Kamu Alımları Platformundan Görüntülenememesi (Sayıştay)

BULGU: Kurum Tarafından Yapılan İhalelere İlişkin Bilgilerin Elektronik Kamu Alımları Platformundan Görüntülenememesi

2021 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Genel Bütçeli İdareler ve Tesisleri

Bakanlık tarafından gerçekleştirilen ihalelerin ihale sonuç formlarının Elektronik Kamu Alımları Platformu (EKAP) üzerinden gönderilmemesi nedeniyle, bu ihalelere ilişkin bilgilerin EKAP üzerinden görüntülenemediği tespit edilmiştir.
4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun genel gerekçesinde, kamu kaynaklarının kullanımı konusunda kamuoyunun bilgilendirilmesi ve sadece ihale öncesi değil, ihale sonrası saydamlığın da sağlanması amacıyla, yapılan ihalelere ilişkin sonuçların ilan edilmesinin öngörüldüğü ve bu doğrultuda düzenlemeler tesis edildiği ifade edilmiştir.
Söz konusu düzenlemelerden birisi olan EKAP, Kanun’un 4’üncü maddesinde, idareler ile kamu alımları sürecine taraf olanların bu sürece ilişkin işlemlerini internet üzerinden gerçekleştirebilecekleri ve Kurum tarafından yönetilen elektronik ortam şeklinde tanımlanmıştır.
Kamu İhale Kanunu’nun “Sözleşmeye davet” başlıklı 42’nci maddesinde, sözleşmenin imzalanacağı tarihte, ihale sonuç bilgileri Kamu İhale Kurumuna gönderilmek suretiyle ihale üzerinde kalan isteklinin ihalelere katılmaktan yasaklı olup olmadığının teyit edilmesinin zorunlu olduğu hükme bağlanmıştır.
Anılan Kanun’un “Sonuç bildirimi” başlıklı 47’nci maddesinde ise, bu Kanun kapsamında yer alan idarelerin yapım işleri ile mal ve hizmet alımlarının sonuçlarının, 42’nci maddeye göre gönderilenler hariç, en geç on beş gün içinde Kamu İhale Kurumuna bildirileceği, sonuçlardan Kanun kapsamındaki ihalelere ilişkin olanların Kurum tarafından Kamu İhale Bülteninde yayımlanacağı hüküm altına alınmıştır.
Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Sonuç bildirimleri” başlıklı 30.6’ncı maddesinde, aynen;
“30.6.1 4734 sayılı Kanunun 53 üncü maddesine göre, ihaleler ve sözleşmelerle ilgili Kurum tarafından belirlenen şekilde bilgi toplamak, adet, tutar ve diğer konular itibarıyla istatistikler oluşturmak ve yayımlamak görevi Kuruma verilmiştir. Bu görevin etkin, hızlı ve sağlıklı bir şekilde yerine getirilebilmesi amacıyla İhale Sonuç Formu oluşturulmuştur.
30.6.2 Sözleşmenin taraflarca imzalanmasından sonra hazırlanacak İhale Sonuç Formu en geç on beş gün içinde Kuruma EKAP üzerinden gönderilecektir. Bu çerçevede ihale sonuç formunda yer alan yasaklılık teyidi amacı ile gönderilen yüklenici bilgileri hariç ihale ve sözleşmeye ilişkin bilgiler idare tarafından doldurularak ihale sonuç ilanına ilişkin işlemler de yerine getirilmiş olacaktır.
30.6.3 İdareler, Kanunla istisna kapsamına alınmış ihalelere ilişkin ihale sonuç formlarını da aynı usulde Kuruma ulaştıracaklardır. Sözleşme düzenlenmeyen hallerde de İhale Sonuç Formunun ilgili kısımları yapılan ihalenin özelliğine göre doldurulacaktır.”
Denilmektedir.
Yukarıdaki mevzuat hükümlerinden anlaşılacağı üzere, 4734 sayılı Kanun’un istisna maddeleri ile yapılanlar da dâhil olmak üzere ihale kapsamındaki alımlara ilişkin ihale sonuç formlarının EKAP üzerinden Kamu İhale Kurumuna gönderilmesi ve ihale sonuç bildirimlerine EKAP üzerinden ulaşılabilmesinin sağlanması gerekmektedir. Söz konusu yükümlülük, Kanun’un temel ilkelerinin sayıldığı 5’inci maddesindeki ihalelerde saydamlık ve kamuoyu denetimi sağlanması ilkelerinin tesisi ve Kurum tarafından oluşturulacak istatistiklerin tam ve doğruluğunun sağlanmasının gereğidir.
Ancak, yapılan incelemede, Bakanlık tarafından ihale edilerek sözleşmeleri imzalanan ihalelerin bir kısmının sonuç bildirimleri, Kanun’da öngörülen süreler dolduğu halde, EKAParacılığıyla gönderilmediğinden söz konusu işlere ait ihale, ilan ve sözleşme bilgilerinin Platform üzerinden görüntülenemediği tespit edilmiştir.
Aşağıda, Bakanlık tarafından ihale edilen, ancak, EKAP üzerinden ihale, ilan ve sözleşme bilgilerine erişilemeyen işlere yer verilmiştir.
Tablo 6: EKAP’ta Bilgilerine Erişilemeyen İhaleler

*Bu tabloda yer alan verilere, denetim ekibi tarafından İdareye ait iş listesi ve EKAP’taki veriler karşılaştırılarak elde edilmiştir.

Kamu idaresi cevabında ihale süreci ve ihale yönteminin seçilmesine ilişkin ihale mevzuatından alıntılar yapılmış ve yöntem ile sürecin mevzuata uygun ve şeffaf olarak yürütüldüğü, özetle, ihaleye ilişkin sonuç ilamının yayınlanmamış olmasının ihalede izlenen sürecin şeffaflığına ve mevzuat ilkelerine zeval getirmediği, yalnızca sonuçlanmış sözleşme bilgilerinin EKAP platformu üzerinden görünür durumda olmaması sonucunu doğurduğu ifade edilmiştir.
Bulguda, ihalenin sonuçlandırılmasına kadar olan sürecin ve seçilen ihale yönteminin mevzuata aykırı olduğu ya da şeffaf olmadığı gibi tespitler bulunmamaktadır. İhale sonucunun yayımlanmamış olmasının ihale sürecinin kendisini ya da yöntemini hukuken sakatlamadığı aşikardır. Ancak ihale kapsamındaki alımlara ilişkin ihale sonuç formlarının EKAP üzerinden ulaşılabilirliğin sağlanması da mevzuat hükümlerinin bir gereğidir ve şeffaflığın tesisinde önem arz etmektedir.
Ayrıca kamu idaresince bundan sonra bulguda belirtilen hususlara dikkat edileceği belirtilmiştir.
Sonuç olarak, kamu alımlarında saydamlık ve kamuoyunu denetimi ilkelerini tesis etmek üzere söz konusu alımlara ilişkin ihale sonuç formlarının EKAP üzerinden gönderilerek ihale ilan sonuçlarının bu sistem üzerinden görüntülenebilmesinin sağlanması gerektiği değerlendirilmektedir.