|
ÖZET: 2023 yılı Sayıştay Denetim Raporları, Sosyal Güvenlik Kurumları’nın Gelirlerden Alacaklar Hesabı ve Gelirlerden Takipli Alacaklar Hesabı’nda, Kuruma ait olmayan alacakların tutulmaya devam edildiğini ortaya koymuştur. Bu alacaklar, Hazine ve Maliye Bakanlığı’na aktarılmadan mevcut hesaplarda yer almaktadır. Türkiye İş Kurumu Muhasebe Uygulama Yönetmeliği’nde belirtilen Gelirlerden Alacaklar Hesabı, yalnızca gelir olarak tahakkuk ettirilen teşebbüs ve mülkiyet gelirleri ile bağış ve yardımları kapsar. Ayrıca, bu hesapta vadesi bir yılın altına inen alacakların ve bunlardan yapılan tahsilatların izlenmesi gerektiği ifade edilmektedir.
Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi’nin 627. maddesi, Türkiye İş Kurumu’nun gelirlerini tanımlarken, Kurum gelirleri olan alacakların 120 Gelirlerden Alacaklar Hesabı ve 121 Gelirlerden Takipli Alacaklar Hesabı’nda izlenmesi gerektiğini vurgulamaktadır. Bu bağlamda, önceki yıllarda tahakkuk eden idari para cezalarına dayanan alacakların Hazine ve Maliye Bakanlığı’na devredilmesi gerekmektedir. Gelir-Gider Modülü üzerinden yapılan incelemeler, Kurum geliri niteliğinde olmayan alacakların hala bu hesaplarda tutulduğunu göstermektedir. Sonuç olarak, 120 Gelirlerden Alacaklar Hesabı ve 121 Gelirlerden Takipli Alacaklar Hesabı’nda yalnızca Kurum gelirlerinin izlenmesi ve geçmiş yıllara ait genel bütçe tahakkuklarının ilgili Bakanlığa aktarılması önem arz etmektedir. Bu durum, mali kayıtların doğruluğu ve şeffaflığı açısından kritik bir gerekliliktir. |
BULGU: Kuruma Ait Olmayan Gelirlerin Varlık Hesaplarında Tutulması
2023 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Sosyal Güvenlik Kurumları
Gelirlerden Alacaklar Hesabı’na ve Gelirlerden Takipli Alacaklar Hesabı’na önceki yıllarda kaydedilmiş olan ancak Kurum geliri niteliğinde olmayan alacakların, Hazine ve Maliye Bakanlığına aktarılmayarak bu hesapta tutulmaya devam edildiği görülmüştür.
Türkiye İş Kurumu Muhasebe Uygulama Yönetmeliği’nin 31’inci maddesinde, Gelirlerden Alacaklar Hesabı’nın mevzuatı gereğince gelir olarak tahakkuk ettirilen teşebbüs ve mülkiyet gelirleri, alınan bağış ve yardımlar ile diğer gelirler, duran varlıklar ana hesap grubu içindeki gelirlerden alacaklar hesabında kayıtlı tutarlardan dönem sonunda vadesi bir yılın altına inenler ile bunlardan yapılan tahsilat veya terkinlerin izlenmesi için kullanılacağı; 33’üncü maddesinde, yukarıda sayılan alacaklardan takibe alınan tutarlar ile bunlardan yapılan tahsilat, tecil ve terkinler için Gelirlerden Takipli Alacaklar Hesabı’nın kullanılacağı ifade edilmiştir.
4 sayılı Bakanlıklara Bağlı, İlgili, İlişkili Kurum ve Kuruluşlar ile Diğer Kurum ve Kuruluşların Teşkilatı Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi’nin 627’nci maddesinde Türkiye İş Kurumunun gelirleri sayılmıştır.
İlgili Kararname’de sayılan ve Kurum geliri olan alacakların 120 Gelirlerden Alacaklar Hesabı ile 121 Gelirlerden Takipli Alacaklar Hesabı’nda izlenmesi, Kurumun tahsil ve takip yükümlülüğü nedeniyle önceki yıllarda tahakkuk ederek genel bütçe adına oluşmuş idari para cezaları kaynaklı alacakların Hazine ve Maliye Bakanlığına gönderilmesi gerekmektedir.
Muhasebe kayıtlarının ve kurum alacaklarının takip edildiği bilişim sistemi olan Gelir- Gider Modülünün incelenmesi neticesinde önceki yıllarda Gelirlerden Alacaklar Hesabı’na ve Gelirlerden Takipli Alacaklar Hesabı’na kaydedilmiş olan ancak Kurum geliri niteliğinde olmayan alacakların Hazine ve Maliye Bakanlığına aktarılmayarak bu hesaplarda tutulmaya devam edildiği tespit edilmiştir.
Bu itibarla, 120 Gelirlerden Alacaklar Hesabı’nda ve 121 Gelirlerden Takipli Alacaklar Hesabı’nda sadece Kurum gelirlerinin takip edilmesi, önceki yıllarda bu hesaplara kaydedilmiş olan genel bütçeye ait tahakkukların ilgili Bakanlığa devredilmesi gerekmektedir.