BULGU: Kurumca Verilen Borçlardan Alacaklar Hesabının Gerçek Durumu Yansıtmaması
2021 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Yatırım İzleme Koordinasyon Başkanlığı – YİKOB
Başkanlığın nakit olarak verilen borçlardan kaynaklanan herhangi bir alacağı bulunmamasına rağmen 132 Kurumca Verilen Borçlardan Alacaklar Hesabının yıl sonunda borç kalanı verdiği tespit edilmiştir.
Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 132 Kurumca Verilen Borçlardan Alacaklar Hesabının niteliğinin açıklandığı 101’inci maddesine göre bu hesap, ilgili mevzuatına dayanılarak vadesi bir yılın altına inmiş olanlar ile sınırlı olmak üzere nakit olarak verilen borçlardan kaynaklanan alacaklar ile duran varlıklar ana hesap grubu içindeki kurumca verilen borçlardan alacaklar hesabında kayıtlı alacaklardan dönem sonunda vadesi bir yılın altına inenler ve bunlardan tahsil edilen, terkin edilen veya takibe alınanların izlenmesi için kullanılır. Aynı Yönetmelik’in 102’nci maddesinde ise bu hesabın işleyişi açıklanmıştır.
Aynı Yönetmelik’in 181’inci maddesine göre 241 Mal ve Hizmet Üreten Kuruluşlara Yatırılan Sermayeler Hesabı, mal ve hizmet üreten kuruluşlara nakden veya ayni olarak verilen sermaye tutarları, bu sermaye tutarlarının işletilmesinden doğan kar ve zararlar ile bütçeye iade olunan sermayelerin izlenmesi için kullanılmaktadır.
Yönetmelik’in 182’nci maddesinin (a) bendine göre sermayesine iştirak edilen mal ve hizmet üreten kuruluşlara nakdi veya ayni sermaye şeklindeki katılımlardan bu hesapta kayıtlı tutarların ilgili mal ve hizmet üreten kuruluşların öz kaynak hesaplarında karşılık olarak yer alan tutarlarla eşit olması gerekmektedir.
Yapılan incelemeler neticesinde, Diyarbakır 2. Organize Sanayi Bölgesi (OSB)’nin oluşumuna katılan Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığının, OSB Kuruluş Protokolü’nün 4’üncü maddesi uyarınca OSB’nin müteşebbis heyetinde bulunacak her bir temsilcisi için 115.000,00-TL olmak üzere toplam 460.000,00-TL tutarındaki temsil üye bedelini (katılım payı) Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığı adına açılan hesaba aktardığı; bu işleme ilişkin düzenlenen 17.12.2018 tarih ve 7061 yevmiye numaralı ödeme emrinde söz konusu tutarın 132 Kurumca Verilen Borçlardan Alacaklar Hesabına borç kaydedildiği; yine Kuruluş Protokolünün 4’üncü maddesinde yer alan “yatırım izleme ve koordinasyon başkanlığı hesabına yatırılan meblağ, OSB tüzel kişilik kazandığında OSB’ye devredilir” hükmü gereğince de 31.01.2019 tarih ve 397 yevmiye ile Diyarbakır 2. Organize Sanayi Bölgesi tüzel kişiliği adına açılan banka hesabına yatırıldığı anlaşılmıştır. Bununla birlikte, 2018 yılında 7061 numaralı yevmiyede 132 Hesabına borç kaydedilen 460.000,00- TL’nin yıllar itibarıyla bakiye vererek günümüze kadar aktarıldığı tespit edilmiştir.
Diyarbakır 2. Organize Sanayi Bölgesi Kuruluş Protokolü uyarınca OSB tüzel kişiliğine gönderilmiş olan 460.000,00-TL, Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığının ilgili tüzel kişiliğe vermiş olduğu bir borç olmayıp organize sanayi bölgesi kuruluşuna katılım payıdır. Bu nedenle, 241 Mal ve Hizmet Üreten Kuruluşlara Yatırılan Sermayeler Hesabına kaydedilerek izlenmesi gerekmektedir.
Bu itibarla, Organize Sanayi Bölgesi katılım paylarının 132 Hesabı yerine, 241 Mal ve Hizmet Üreten Kuruluşlara Yatırılan Sermayeler Hesabına kaydedilerek izlenmesi gerekmektedir.
| ÖZET: 2021 yılı Sayıştay Denetim Raporları’na göre, Yatırım İzleme Koordinasyon Başkanlığı’nın 132 Kurumca Verilen Borçlardan Alacaklar Hesabı, gerçekte var olmayan alacakları yansıtmaktadır. Diyarbakır 2. Organize Sanayi Bölgesi’ne aktarılan 460.000,00 TL’lik katılım payı, bu hesapta borç olarak kaydedilmiş, ancak bu tutarın aslında bir borç değil, katılım payı olduğu belirlenmiştir. Bu nedenle, söz konusu tutarın 241 Mal ve Hizmet Üreten Kuruluşlara Yatırılan Sermayeler Hesabı’na kaydedilmesi gerekmektedir. |