|
ÖZET: Kandıra Belediyesi’nde mali iş ve işlemlerin ön mali kontrolü için Mali Hizmetler Müdürlüğü bünyesinde bir iç kontrol alt biriminin kurulmadığı tespit edilmiştir. 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun ilgili maddeleri, kamu idarelerinin mali yönetim ve kontrol sistemlerinin harcama birimleri, muhasebe ve mali hizmetler ile ön mali kontrol ve iç denetimden oluşması gerektiğini belirtmektedir. Bu bağlamda, ön mali kontrol sürecinin, mali kararların hazırlanması ve belgelenmesi aşamalarını kapsadığı vurgulanmaktadır.
Maliye Bakanlığı tarafından belirlenen usul ve esaslara göre, mali hizmetler biriminde ön mali kontrol yetkisi, birim yöneticisine aittir. Kontrol sonuçları, yöneticinin imzasıyla yazılı olarak düzenlenmelidir. Ancak Kandıra Belediyesi’nde bu yetkinin kullanılabileceği bir iç kontrol alt birimi oluşturulmamıştır. İdare, iç kontrol birimi oluşturmak için gerekli adımları atma sürecinde olduğunu ifade etmiştir. Sonuç olarak, 5018 sayılı Kanun gereğince, Kandıra Belediyesi’nin mali iş ve işlemlerinin ön mali kontrolü için Mali Hizmetler Müdürlüğü bünyesinde bir iç kontrol alt biriminin kurulması zorunludur. Bu durum, mali yönetim ve kontrol sisteminin etkinliği açısından kritik bir öneme sahiptir. |
BULGU: Kurumda Ön Mali Kontrolün Yapılacağı Alt Birimin Oluşturulmaması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi
Yapılan incelemede Kandıra Belediyesinde mali iş ve işlemlerin ön mali kontrolünün yapılması için Mali Hizmetler Müdürlüğü bünyesinde herhangi bir iç kontrol alt biriminin oluşturulmadığı görülmüştür.
5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun 57’nci maddesinde: “kamu idarelerinin malî yönetim ve kontrol sistemlerinin; harcama birimleri, muhasebe ve mali hizmetler ile ön malî kontrol ve iç denetimden oluşacağı”,
58’inci maddesinde: “ön mali kontrolün harcama birimlerinde işlemlerin gerçekleştirilmesi aşamasında yapılan kontroller ile mali hizmetler birimi tarafından yapılan kontrolleri kapsadığı, ön malî kontrol sürecinin, mali karar ve işlemlerin hazırlanması, yüklenmeye girişilmesi, iş ve işlemlerin gerçekleştirilmesi ve belgelendirilmesinden oluştuğu; kamu idarelerinde ön malî kontrol görevinin, yönetim sorumluluğu çerçevesinde yürütüleceği, harcama birimlerinde işlemlerin gerçekleştirilmesi aşamasında yapılacak asgari kontrollerde, mali hizmetler birimi tarafından ön malî kontrole tabi tutulacak mali karar ve işlemlerin usul ve esasları ile ön malî kontrole ilişkin standart ve yöntemlerin Maliye Bakanlığınca belirleneceği, kamu idarelerinin, bu standart ve yöntemlere aykırı olmamak şartıyla bu konuda düzenleme yapabileceği”,
Hüküm altına alınmıştır.
Maliye Bakanlığınca çıkarılan İç Kontrol ve Ön Mali Kontrole İlişkin Usul ve Esasların 14’üncü maddesinde; malî hizmetler biriminde ön malî kontrol yetkisinin mali hizmetler birimi yöneticisine ait olduğu, kontrol sonucunda düzenlenen yazılı görüş ve kontrol şerhlerinin mali hizmetler birimi yöneticisi tarafından imzalanacağı, malî hizmetler birimi yöneticisinin, bu yetkisinin sınırlarını açıkça belirtmek şartıyla yazılı olarak yardımcısına veya birimin iç kontrol alt birim yöneticisine devredebileceği, malî hizmetler birimi yöneticisinin harcama yetkilisi olması durumunda ön malî kontrol görevinin, iç kontrol alt birim yöneticisi tarafından yürütüleceği, malî hizmetler biriminin ön malî kontrolüne tâbi malî karar ve işlemlerin kontrolünün, birimin iç kontrol alt birimi tarafından yerine getirileceği, harcama birimlerinde ödeme emri belgesi ve eki belgeler üzerinde ön mali kontrol görevinin, ödeme emri belgesi düzenlemekle görevlendirilen gerçekleştirme görevlisi tarafından yerine getirileceği ifade edilmiştir.
Söz konusu hükümlerden 5018 sayılı Kanun kapsamında bulunan kurumun mali iş ve işlemlerinin gerçekleştirilme aşamasında, bir ön mali kontrole tabi tutulmasının zorunlu olduğu anlaşılmaktadır. Bu kontrollerin harcama birimlerinde “gerçekleştirme görevlileri”, mali hizmetler biriminde ise bu birimin bünyesinde oluşturulacak “iç kontrol alt birimi” tarafından yerine getirilmesi gerekmektedir.
Anılan Kanun’un 11’inci maddesinde, ön mali kontrol sisteminin kurulmasından ve işlemesinden üst yönetici olan belediye başkanının sorumlu olduğu, bu konudaki sorumluluğun da harcama yetkilileri, iç denetçiler ve mali hizmetler birimi aracılığıyla yerine getirileceği belirtilmektedir.
Yapılan incelemede ise Kandıra Belediyesinde mali iş ve işlemlerin ön mali kontrolünün yapılması için Mali Hizmetler Müdürlüğü bünyesinde herhangi bir iç kontrol alt biriminin oluşturularak görevlendirilmediği görülmüştür.
İdare tarafından verilen cevapta, iç kontrol birimi oluşturmak için işleyişe uygun nitelikte personeller ile alt birim kurmak yönünde gerekli işlemlerin başlatıldığı belirtilmiştir.
Yukarıda anılan mevzuat hükümleri gereğince mali iş ve işlemlerin ön mali kontrolünün yapılabilmesi için Mali Hizmetler Müdürlüğü bünyesinde bir iç kontrol alt biriminin oluşturulması gerekmektedir.