|
ÖZET: Kumluca Belediyesinde, mali işlemlerin ön mali kontrolü için Mali Hizmetler Müdürlüğü bünyesinde bir iç kontrol alt biriminin kurulmadığı tespit edilmiştir. 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun 57. ve 58. maddeleri, kamu idarelerinin mali yönetim ve kontrol sisteminin çeşitli bileşenlerden oluştuğunu ve ön mali kontrolün harcama birimlerinde gerçekleştirilen işlemlerle mali hizmetler birimi tarafından yapılan kontrolleri kapsadığını belirtmektedir. Bu bağlamda, ön mali kontrol sürecinin, mali kararların hazırlanmasından belgelendirilmesine kadar olan aşamaları içerdiği vurgulanmaktadır.
Maliye Bakanlığı tarafından belirlenen usul ve esaslara göre, mali hizmetler biriminde ön mali kontrol yetkisi birim yöneticisine aittir. Ancak, Kumluca Belediyesinde bu yetkinin kullanılması için gerekli iç kontrol alt biriminin oluşturulmadığı görülmüştür. İlgili mevzuat, ön mali kontrol sisteminin kurulmasından belediye başkanının sorumlu olduğunu ve bu sorumluluğun harcama yetkilileri ile mali hizmetler birimi aracılığıyla yerine getirileceğini ifade etmektedir. Yapılan incelemeler sonucunda, Kumluca Belediyesinin mali iş ve işlemlerinin ön mali kontrole tabi tutulması için Mali Hizmetler Müdürlüğü bünyesinde bir iç kontrol alt biriminin kurulması gerektiği anlaşılmaktadır. İdare, bu birimin oluşturulması için gerekli çalışmaların sürdüğünü belirtmiştir. |
BULGU: Kurumda Ön Mali Kontrolün Yapılacağı Alt Birimin Oluşturulmaması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi
Kumluca Belediyesinde mali iş ve işlemlerin ön mali kontrolünün yapılması için Mali Hizmetler Müdürlüğü bünyesinde herhangi bir iç kontrol alt biriminin oluşturulmadığı görülmüştür.
5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun 57’nci maddesinde: “kamu idarelerinin malî yönetim ve kontrol sistemlerinin; harcama birimleri, muhasebe ve mali hizmetler ile ön malî kontrol ve iç denetimden oluşacağı”,
58’inci maddesinde: “ön mali kontrolün harcama birimlerinde işlemlerin gerçekleştirilmesi aşamasında yapılan kontroller ile mali hizmetler birimi tarafından yapılan kontrolleri kapsadığı, ön malî kontrol sürecinin, mali karar ve işlemlerin hazırlanması, yüklenmeye girişilmesi, iş ve işlemlerin gerçekleştirilmesi ve belgelendirilmesinden oluştuğu; kamu idarelerinde ön malî kontrol görevinin, yönetim sorumluluğu çerçevesinde yürütüleceği, harcama birimlerinde işlemlerin gerçekleştirilmesi aşamasında yapılacak asgari kontrollerde, mali hizmetler birimi tarafından ön malî kontrole tabi tutulacak mali karar ve işlemlerin usul ve esasları ile ön malî kontrole ilişkin standart ve yöntemlerin Maliye Bakanlığınca belirleneceği, kamu idarelerinin, bu standart ve yöntemlere aykırı olmamak şartıyla bu konuda düzenleme yapabileceği”,
Hüküm altına alınmıştır.
Maliye Bakanlığınca çıkarılan İç Kontrol ve Ön Mali Kontrole İlişkin Usul ve Esasların 14’üncü maddesinde; malî hizmetler biriminde ön malî kontrol yetkisinin mali hizmetler birimi yöneticisine ait olduğu, kontrol sonucunda düzenlenen yazılı görüş ve kontrol şerhlerinin mali hizmetler birimi yöneticisi tarafından imzalanacağı, malî hizmetler birimi yöneticisinin, bu yetkisinin sınırlarını açıkça belirtmek şartıyla yazılı olarak yardımcısına veya birimin iç kontrol alt birim yöneticisine devredebileceği, malî hizmetler birimi yöneticisinin harcama yetkilisi olması durumunda ön malî kontrol görevinin, iç kontrol alt birim yöneticisi tarafından yürütüleceği, malî hizmetler biriminin ön malî kontrolüne tâbi malî karar ve işlemlerin kontrolünün, birimin iç kontrol alt birimi tarafından yerine getirileceği, harcama birimlerinde ödeme emri belgesi ve eki belgeler üzerinde ön mali kontrol görevinin, ödeme emri belgesi düzenlemekle görevlendirilen gerçekleştirme görevlisi tarafından yerine getirileceği ifade edilmiştir.
Söz konusu hükümlerden 5018 sayılı Kanun kapsamında bulunan Kurumun mali iş ve işlemlerinin gerçekleştirilme aşamasında, bir ön mali kontrole tabi tutulmasının zorunlu olduğu anlaşılmaktadır. Bu kontrollerin harcama birimlerinde “gerçekleştirme görevlileri”, mali hizmetler biriminde ise bu birimin bünyesinde oluşturulacak “iç kontrol alt birimi” tarafından yerine getirilmesi gerektiği düşünülmektedir.
Anılan Kanun’un 11’inci maddesinde, ön mali kontrol sisteminin kurulmasından ve işlemesinden üst yönetici olan belediye başkanının sorumlu olduğu, bu konudaki sorumluluğun da harcama yetkilileri, iç denetçiler ve mali hizmetler birimi aracılığıyla yerine getirileceği belirtilmektedir.
Yapılan incelemede ise Kumluca Belediyesinde mali iş ve işlemlerin ön mali kontrolünün yapılması için Mali Hizmetler Müdürlüğü bünyesinde herhangi bir iç kontrol alt biriminin oluşturularak görevlendirilmediği görülmüştür.
İdare tarafından verilen cevapta, iç kontrol alt biriminin oluşturulması içinde gerekli çalışmaların devam ettiği belirtilmiştir.
Yukarıda anılan mevzuat hükümleri gereğince mali iş ve işlemlerin ön mali kontrolünün yapılabilmesi için Mali Hizmetler Müdürlüğü bünyesinde bir iç kontrol alt biriminin oluşturulması gerekmektedir.