ÖZET: Kurumda personel kadrolarının belirlenmesi ve görev tanımlarının yapılması, iş analizlerine dayalı bir yaklaşım gerektirmektedir. 2023 yılı Sayıştay Denetim Raporları, Spor Toto Teşkilat Başkanlığı’nın personel yönetmeliği çerçevesinde, personel yapısının en uygun şekilde oluşturulabilmesi için iş analizi, iş tanımı ve iş etüdü çalışmalarının önemini vurgulamaktadır. Kurumun faaliyet yapısı, yüksek parasal hacimli iş akış süreçlerine sahip olup, bazı birimlerin personel ihtiyacının bulunduğu gözlemlenmiştir. Ancak, kadro unvanları itibarıyla görev ve yetki tanımlarının eksikliği, önemli bir sorun teşkil etmektedir.

Kamu kurumlarında norm kadroların tespiti, kariyer planlama ve performans değerlendirme gibi insan kaynakları süreçlerinin etkinliği açısından kritik öneme sahiptir. 12. Kalkınma Planı ve Orta Vadeli Program, kamu sektöründe stratejik insan kaynakları yönetiminin geliştirilmesi ve iş analizi çalışmalarının teşvik edilmesi gerektiğini belirtmektedir. İş analizine dayalı norm kadro tespiti, işe alım, eğitim ve performans yönetimi süreçlerinin daha verimli yürütülmesine olanak tanıyacak, böylece personel motivasyonu ve kurumsal etkinlik artacaktır.

Sonuç olarak, kurumsal sistemin sürekliliği ve etkinliği için gerçek personel ihtiyacının belirlenmesi ve buna uygun istihdam uygulamalarının hayata geçirilmesi büyük önem taşımaktadır. Bu bağlamda, iş analizi ve norm kadro tespiti çalışmalarının bir an önce başlatılması önerilmektedir.

BULGU: Kurumda Personel Kadrolarının İş Analizine Dayalı Olarak Belirlenmesinin ve Kadro Ünvanları itibarıyla Görev, Yetki ve Sorumluluk Tanımlarının Yapılmasının Gerekli Olması

2023 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Diğer Kamu İdareleri

Kurumun faaliyet yapısının özelliği gereği, en uygun sayı ve nitelikteki personel yapısının oluşturulabilmesi için iş analizlerine dayalı norm kadroların tespitine ve kadro
ünvanları itibarıyla görev, yetki ve sorumluluk tanımlarının yapılmasına ihtiyaç bulunmaktadır.
Spor Toto Teşkilat Başkanlığı Personel Yönetmeliğine göre, Kurumun personel kadroları Yönetim Kurulu tarafından belirlenmektedir. Söz konusu Yönetmelik gereği kadroların belirlenmesinde Teşkilat bünyesinin özelliği ve iş hacminin göz önüne alınması gerekli görülmüş olmakla birlikte, en uygun sayı ve nitelikteki personel yapısının oluşturulması ve gerçek personel ihtiyacının ortaya konulabilmesi için bu konuda iş analizi, iş tanımı ve iş etüdü çalışmalarının yapılması önem arz etmektedir.
Kurumun faaliyet yapısı incelendiğinde, yüksek parasal hacimli iş akış süreçlerinin söz konusu olduğu, işlemler belirli bir sistematik dahilinde yürütülmekle birlikte, bir kısım birimlerin personel ihtiyacı içinde bulunduğu gözlenmektedir.
Diğer yandan, Kurumda birimlerin görev ve yetkileri ile ilgili hususlar Yönetmelik hükümlerine bağlanmış olmakla birlikte, birimlerde alt servislerin oluşturulmamış olması ve kadro ünvanları itibarıyla personelin görev, yetki ve sorumluluk tanımlarının bulunmaması önemli eksiklikler olarak ortaya çıkmaktadır.
Kurumsal sistemin etkinliği ve sürekliliği ile kurumsal hafızanın devamı açısından nitelik ve nicelik olarak gerçek personel ihtiyacının belirlenmesi önem arz etmektedir. Bu da bilimsel esaslara dayalı norm kadroların tespitini gerekli kılmaktadır.
Kamu kurum ve kuruluşlarında norm kadroların tespiti, ünvan standardizasyonu sağlanması, kariyer planlama, performans değerleme gibi insan kaynakları süreçlerinin iş analizlerine dayalı olarak gerçekleştirilmesi konusu kalkınma planları ile orta vadeli ve yıllık programlarda da yer almaktadır.
2024-2028 dönemini kapsayan 12. Kalkınma Planında, kamu sektöründe stratejik insan kaynakları yönetiminin geliştirileceği, kamu personelinin iş ve görevleri açısından yetki ve sorumluluklarının belirlenmesine yönelik iş analizi çalışmalarının gözetileceği şeklinde makro istihdam politika ve tedbiri yer almakta olup stratejik insan kaynakları yönetiminde iş analizi çalışmaları ve buna bağlı norm kadroların tespiti önemli bir yer tutmaktadır.
2023-2025 dönemine ilişkin Orta Vadeli Programda da; kamuda norm kadro, ünvan standardizasyonu, kariyer planlama, performans değerleme gibi insan kaynakları süreçlerinin iş analizlerine dayalı olarak yapılandırılacağı şeklinde makro istihdam politika ve tedbirine yer verilmiştir.
İş analizini esas alan norm kadroların tespiti, işgücü planlaması, işe alım ve yerleştirme, eğitim, performans değerleme, kariyer planlama ve ücret yönetimi süreçlerinin daha etkin bir şekilde yürütülebilmesine, dolayısıyla hem personel motivasyonunun, hem de Kurumsal etkinliğin artırılmasına imkân sağlayacaktır.
Kamu İdaresi cevabında; Teşkilat Başkanlığının personel yapısına ilişkin düzenlemelere yönelik önerilerin değerlendirileceği ifade edilmiştir.
Sonuç olarak; Kurumsal sistemin sürekliliği ile kurumsal hafızanın devamlılığının sağlanması ve faaliyetlerin daha etkin ve verimli bir şekilde yürütülebilmesi açısından nitelik ve nicelik olarak gerçek personel ihtiyacının belirlenmesi ve istihdam uygulamalarının buna göre yürütülmesi önem arz etmektedir. Bu nedenle; iş analizi, iş tanımı ve iş etüdüne dayalı norm kadroların tespiti çalışmalarının başlatılması gerekli görülmektedir.