Kurumda Tutulan Taşınmaz Kayıtları ile Muhasebe Kayıtları Arasında Uyumsuzluk Bulunması (Sayıştay)

Genel Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin Temel Muhasebe Kavramları ve İlkeleri başlıklı ikinci bölümünün “Temel kavramlar” başlıklı 5 inci maddesinde;  

“Genel yönetim muhasebesi, muhasebe ilke ve kurallarının dayanağını oluşturan ve aşağıda belirtilen kavramlara göre yürütülür: 

…

1. e) Belgelendirme: Muhasebe kayıtları, gerçek durumu yansıtan ve usulüne uygun olarak düzenlenmiş belgelere dayandırılır.

…”

Denilmektedir.

Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin “25 Maddi duran varlıklar” başlıklı 162 nci maddesinde;

“Bu hesap grubu, kurumca, faaliyetlerinde kullanılmak üzere edinilen ve tahmini yararlanma süresi bir yıldan fazla olan fiziki varlıklar ile bunlara ilişkin birikmiş amortismanların izlenmesi için kullanılır.

…”

Denilmektedir.

Kamu İdarelerine ait Taşınmazların Kaydına İlişkin Yönetmeliğin  “Taşınmaz kayıt ve kontrol işlemleriyle ilgili görev, yetki ve sorumluluklar” başlıklı 6 ncı maddesinde de;

 “Taşınmaz kayıt ve kontrol işlemleri ile görevli birim ve personel;

1. a) Kayıtların mevzuata uygun, saydam ve erişilebilir şekilde tutulmasını ve bu kayıtlara ilişkin bilgisayar programı, defter ve belgelerin denetime hazır şekilde muhafaza edilmesini sağlamakla,

…

1. c) Yapılan kayıt ve işlemlerden dolayı harcama yetkililerine karşı sorumlu olup, bu Yönetmelik ve ilgili mevzuatı gereğince harcama yetkilisi adına hazırlayacakları Ek 1’deki kayıt planına göre oluşturulan formları, mali yılı takip eden ay sonuna kadar mali hizmetler birimine göndermekle, yükümlüdür.”

Yukarıda zikredilen mevzuat hükümlerinden anlaşılacağı üzere, muhasebe kayıtlarının, gerçek durumu yansıtan ve usulüne uygun olarak düzenlenmiş belgelere dayandırılması gerekir. Taşınmaz kayıt ve kontrol işlemleri ile görevli birim ve personel kayıtların mevzuata uygun, saydam ve erişilebilir şekilde tutulmasını sağlamakla, yönetmelik ve ilgili mevzuatı gereğince harcama yetkilisi adına hazırlayacakları formları, mali yılı takip eden ay sonuna kadar mali hizmetler birimine göndermekle yükümlüdür.

Yapılan incelemede, kurumun taşınmaz kayıtlarının detayında herhangi bir taşınmaz kaydının bulunmadığı tespit edilmiştir.

Kurumun kayıtlarında 250 arazi ve arsalar hesabında kayıtlı taşınmazların değeri 31.12.2013 tarihi itibariyle 7.778534,67 TL olarak gözükmektedir. Fakat bu hesabın detayında herhangi bir taşınmaz kaydı bulunmadığından bu tutarın gerçeği yansıtmadığı düşünülmektedir.

251 yeraltı ve yerüstü düzenleri hesabında kayıtlı taşınmazları değeri 31.12.2013 tarihi itibariyle 30.462.380,41 TL olarak gözükmektedir. Bu hesabın detayında da herhangi kayıt bulunmadığından bu tutarın da gerçeği yansıtmadığı düşünülmektedir. Aynı şekilde 252 binalar hesabında kayıtlı taşınmazları değeri 31.12.2013 tarihi itibariyle 11.423.040,10 TL olarak gözükmektedir. Bu hesabın detayında da herhangi kayıt bulunmadığından bu tutarın da gerçeği yansıtmadığı düşünülmektedir.

Bu durum, kurumun mülkiyetindeki taşınmazların mali tablolarda gerçek değeriyle yer almamasına neden olmuştur.

       Kamu idaresi cevabında: Taşınmazların tamamının muhasebe kaydı yapılacak. 

 Sonuç olarak: Hatalı uygulama sonucunda; 2013 yılı mali rapor ve tablolarında 250 Arazi ve Arsalar Hesabı, 251 Yeraltı ve Yerüstü Düzenleri Hesabı ve 252 Binalar Hesabı gerçek değerleri ile yeralmamıştır. Bu durum, 2013 yılı mali rapor ve tablolarının doğruluk ve güvenilirliğini etkilemektedir.