|
ÖZET: 2024 yılı Sayıştay denetim raporları, üniversite kurumlarının Kurumlar Vergisi mükellefiyetinin tesis edilmediğini ortaya koymuştur. 5520 sayılı Kurumlar Vergisi Kanunu’nun 1. maddesinin (c) bendine göre, iktisadi kamu kuruluşlarının kazançları bu verginin kapsamına girmektedir. Aynı kanunun 2. maddesinin üçüncü fıkrası, iktisadi kamu kuruluşlarının devlet ve diğer kamu idarelerine bağlı işletmeler olarak tanımlandığını belirtmektedir. Ayrıca, bu kuruluşların kazanç amacı gütmemeleri ve belirli şartlar altında mükellefiyetlerinin etkilenmeyeceği vurgulanmaktadır.
Kurumlar Vergisi Genel Tebliği’nin ilgili bölümünde, iktisadi kamu kuruluşlarının tanımı genişletilerek, kamu kurum ve kuruluşlarına ait veya bunlar tarafından kurulan işletmelerin de bu kapsama girdiği ifade edilmektedir. Bu bağlamda, kamu kurumlarına bağlı işletmelerin sürekli faaliyette bulunması durumunda, kurumlar vergisi mükellefi olmaları gerektiği anlaşılmaktadır. Kamu İdaresi, mevzuat çerçevesinde gerekli işlemlerin başlatılacağını belirtmiştir. Enstitü Döner Sermaye İşletmesi’nin, özel ve kamu kurumlarına sürekli olarak sunduğu hizmetler doğrultusunda, yukarıda belirtilen mevzuat hükümleri gereği kurumlar vergisi mükellefiyetinin tesis edilmesi gerekliliği ortaya çıkmaktadır. |
BULGU: Kurumlar Vergisi Mükellefiyetinin Tesis Edilmemesi
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Üniversite
Kurumlar Vergisi Kanunu kapsamına giren İşletmede kurumlar vergisi mükellefiyetinin tesis edilmediği görülmüştür.
5520 sayılı Kurumlar Vergisi Kanunu’nun “Verginin konusu” başlıklı 1’inci maddesinin birinci fıkrasının (c) bendine göre iktisadi kamu kuruluşlarının kazançları kurumlar vergisinin kapsamına alınmıştır. Aynı Kanun’un Mükellefler başlıklı 2’nci maddesinin üçüncü fıkrasında; iktisadi kamu kuruluşlarının Devlete, il özel idarelerine, belediyelere, diğer kamu idarelerine ve kuruluşlarına ait veya bağlı olup faaliyetleri devamlı bulunan ve anılan maddenin birinci ve ikinci fıkralarında sayılanlar dışında kalan ticari, sınai ve zirai işletmelerin iktisadi kamu kuruluşu olduğu, aynı maddenin altıncı fıkrasında ise iktisadi kamu kuruluşları ile dernek veya vakıflara ait iktisadi işletmelerin kazanç amacı gütmemelerinin, faaliyetlerinin kanunla verilmiş görevler arasında bulunmasının, tüzel kişiliklerinin olmamasının, bağımsız muhasebelerinin ve kendilerine ayrılmış sermayelerinin veya iş yerlerinin bulunmamasının mükellefiyetlerini etkilemeyeceği, mal veya hizmet bedelinin sadece maliyeti karşılayacak kadar olmasının, kar edilmemesi veya karın kuruluş amaçlarına tahsis edilmesinin bunların iktisadi niteliğini değiştirmeyeceği belirtilmiştir.
Anılan Kanun’un uygulanmasına ilişkin açıklamalar içeren 1 seri No.lu Kurumlar Vergisi Genel Tebliği’nin 2.3.1. bölümünde de iktisadi kamu kuruluşları kavramının hem kamu iktisadi teşebbüslerini hem de kamu kurum ve kuruluşlarına ait veya tabi olan veyahut bunlar tarafından kurulan veya işletilen iktisadi kuruluşlar ile döner sermayeli kuruluşları da kapsamına aldığı ifade edilmiştir. Aynı bölümde ayrıca iktisadî kamu kuruluşlarının kazanç amacı gütmemeleri, faaliyetlerinin kanunla verilmiş görevler arasında bulunması, tüzel kişiliklerinin olmaması, bağımsız muhasebelerinin ve kendilerine ayrılmış sermayelerinin veya iş yerlerinin bulunmamasının mükellefiyetlerini etkilemeyeceği, mal veya hizmet bedelinin sadece maliyeti karşılayacak kadar olması, kâr edilmemesi veya kârın kuruluş amaçlarına tahsis edilmesinin de bunların iktisadî niteliğini değiştirmeyeceği vurgulanmıştır.
Yukarıda yer verilen mevzuat hükümlerinden, kamu kurum ve kuruluşlarına ait veya bağlı olan işletmelerin ticari, sınai veya zirai alanda devamlı olarak faaliyette bulunması durumunda kurumlar vergisi mükellefi olmaları gerektiği anlaşılmaktadır.
Kamu İdaresi cevabında, mevzuat hükümleri çerçevesinde kurumlar vergisi mükellefiyeti tesis edilmesi konusunda gerekli işlemlere başlanılacağı ifade edilmiştir.
Sonuç olarak; Enstitü Döner Sermaye İşletmesi tarafından özel ve kamu kurum ve kuruluşlarına bir bedel karşılığında analiz, görüş verme, danışmanlık hizmeti, eğitim, gibi faaliyetleri devamlılık arz edecek şekilde sunulması nedeniyle yukarıdaki mevzuat hükümleri çerçevesinde kurumlar vergisi mükellefiyetinin tesis edilmesi gerekmektedir.