Kurumlar vergisinde 2024 ve sonrasında yapılan değişiklikler, oranlar, asgari kurumlar vergisi, fon ve yatırım ortaklıkları, yatırım teşvikleri ve çok uluslu işletmelere yönelik küresel asgari vergi bakımından yeni bir dönemi başlattı. Bu nedenle kurumlar vergisi değerlendirmelerinde yalnız güncel oran değil, hesap döneminin başlangıç tarihi ve değişikliğin hangi dönem kazançlarına uygulanacağı da dikkate alınmalıdır.

2024: 7524 sayılı Kanunla sistemde önemli değişiklikler

2 Ağustos 2024 tarihinde yürürlüğe giren 7524 sayılı Kanun, kurumlar vergisinde hem yurt içi asgari kurumlar vergisini hem de büyük çok uluslu işletme grupları için yerel ve küresel asgari tamamlayıcı kurumlar vergisini sisteme dahil etti.

Yurt içi asgari kurumlar vergisi

Yurt içi asgari kurumlar vergisi uygulaması, kurumlar vergisi matrahının çeşitli istisna ve indirimlerle önemli ölçüde azalması halinde dahi belirli bir asgari verginin hesaplanmasını amaçlıyor. Uygulamanın hesabında ticari bilanço kârından hareket edilmekle birlikte, kanunda ve tebliğlerde belirtilen istisna ve indirimlerin hangilerinin asgari vergi hesabında dikkate alınacağı ayrıca değerlendirilmelidir.

2026 yılında Gelir İdaresi Başkanlığı tarafından yayımlanan rehber ve tebliğ değişiklikleriyle uygulamanın detayları daha da netleştirildi.

2025 ve 2026 kurumlar vergisi oranları

Genel kurumlar vergisi oranı 2025 ve 2026 hesap dönemlerinde %25 olarak uygulanmaktadır. Bankalar, finansal kuruluşlar, elektronik ödeme ve para kuruluşları, sigorta ve reasürans şirketleri ile kanunda sayılan bazı sektör ve proje şirketleri için oran %30’dur.

İhracat kazançlarında indirimli oran ve üretim faaliyetlerinde oran indirimi uygulamaları devam etmektedir. İlk defa halka arz edilen bazı şirketler bakımından da kanuni şartların sağlanması halinde daha düşük oran uygulanabilir.

2024 değişikliğinin finans sektörüne etkisi

7524 sayılı Kanunla %30 oran uygulanan kurumlar grubunun kapsamı genişletildi. Değişiklik, 2025 yılı ve izleyen vergilendirme dönemlerinde elde edilen kazançlara uygulanmak üzere yürürlüğe girdi. Bu nedenle 2024 kazançları ile 2025 ve sonrası kazançlar aynı kapsamda değerlendirilemez.

Küresel asgari tamamlayıcı kurumlar vergisi

Yıllık konsolide hasılatı 750 milyon avro karşılığı Türk lirasını aşan çok uluslu işletme grupları için %15 asgari efektif vergileme mantığına dayanan yerel ve küresel asgari tamamlayıcı kurumlar vergisi düzenlemesi 2024 yılında kanuna girdi. Uygulama Genel Tebliği 26 Aralık 2025 tarihinde yayımlandı.

Bu düzenleme klasik kurumlar vergisinden farklı bir hesaplama mantığına sahiptir. Grup yapısı, ülke bazında efektif vergi oranı, kapsanan vergiler ve istisnalar ayrı analiz edilmelidir.

2026: Fonlar, yatırım ortaklıkları ve asgari vergi açıklamaları

2026 yılında yayımlanan Kurumlar Vergisi Genel Tebliği değişikliklerinde Türkiye’de kurulu fonlar ve yatırım ortaklıklarının kazanç istisnası, istisna uygulamalarında kâr-zarar mahsubu, nakdi sermaye artışı indiriminin geçici vergi dönemlerindeki uygulanması ve asgari kurumlar vergisinden indirilecek yatırıma katkı tutarının hesabı konusunda açıklamalar yapıldı.

Taşınmaz satış kazancı istisnasında tarihsel rejim

Kurumların aktifinde bulunan taşınmazların satış kazancı istisnası daha önce kaldırılmış olmakla birlikte, geçiş hükümleri nedeniyle iktisap tarihi ve satış tarihi önemini koruyor. Bu tür işlemlerde yalnız güncel Kanun metnine bakmak yeterli değildir; taşınmazın aktife giriş tarihi ve geçici hükümler birlikte değerlendirilmelidir.

Uygulamada kritik kontrol listesi

  • Hesap dönemi takvim yılı mı, özel hesap dönemi mi?
  • Genel %25 oran mı, %30 özel oran mı uygulanıyor?
  • İhracat veya üretim indirimi şartları sağlanıyor mu?
  • Yurt içi asgari kurumlar vergisi hesabında hangi istisna ve indirimler dikkate alınacak?
  • Yatırım teşvik belgesi kapsamında yatırıma katkı tutarı asgari vergi hesabını etkiliyor mu?
  • Grup konsolide hasılatı küresel asgari vergi eşiğini aşıyor mu?

Kaynaklar