| ÖZET: 2022 Yılı Sayıştay Denetim Raporları’na göre, Kapadokya Alanı’ndaki belediyelerin, bir önceki yıl kesinleşmiş bütçe gelirlerinin %1’lik payının tahsilat oranı %59 seviyesinde kalmıştır. 2019’dan bu yana toplam 8.988.670,28 TL tahakkuk etmiş, ancak tahsilat 5.303.956,29 TL’de kalmıştır. Bu durum, Başkanlığın 3.684.713,96 TL alacakla karşı karşıya kalmasına neden olmaktadır. Kamu alacağının zaman aşımına uğramaması için gerekli önlemler alınmalıdır. |
BULGU: Kurumun Belediye Paylarının Tahsilatının Düşük Seviyede Kalması
2022 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Özel Bütçeli İdare
Başkanlığa mevzuatla tahsis edilmiş gelir kalemleri arasında olan belediye payının tahsilat oranının düşük seviyede olduğu tespit edilmiştir.
7174 sayılı Kapadokya Alanı Hakkında Kanun’un “İdareye aktarılacak gelirler” başlıklı 6’ncı maddesinin ilgili bölümünde “ Nevşehir İl Özel İdaresi, Kapadokya Alanı sınırları içerisindeki belediyeler, Ürgüp Ticaret ve Sanayi Odası ve Nevşehir Ticaret ve Sanayi Odasının bir önceki yıl kesinleşmiş bütçe gelirlerinden en az yüzde bir oranında ayrılacak paylar….” düzenlemesi yer almaktadır.
Yapılan incelemede, Kapadokya Alanı sınırları içindeki belediyelerin bazılarının bir önceki yıl kesinleşmiş bütçe gelirlerinin yüzde biri oranında ayrılan payın tahsilatının, tahakkukun % 59’u civarında kaldığı tespit edilmiştir.
5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun “Gelirlerin toplanması sorumluluğu” başlıklı 38’inci maddesinde aynen “Kamu gelirlerinin tarh, tahakkuk, tahsiliyle yetkili ve görevli olanlar, ilgili kanunlarda öngörülen tarh, tahakkuk ve tahsil işlemlerinin zamanında ve eksiksiz olarak yapılmasından sorumludur.” Denilmektedir.
Mezkur Kanun’un “Üst yöneticiler” başlıklı 11’inci maddesinin ilgili bölümünde; “.Üst yöneticiler, idarelerinin stratejik planlarının ve bütçelerinin kalkınma planına, yıllık programlara, kurumun stratejik plan ve performans hedefleri ile hizmet gereklerine uygun olarak hazırlanması ve uygulanmasından, sorumlulukları altındaki kaynakların etkili, ekonomik ve verimli şekilde elde edilmesi ve kullanımını sağlamaktan, kayıp ve kötüye kullanımının önlenmesinden, malî yönetim ve kontrol sisteminin işleyişinin gözetilmesi, izlenmesi ve kanunlar ile Cumhurbaşkanlığı kararnamelerinde belirtilen görev ve sorumlulukların yerine getirilmesinden Bakana; mahallî idarelerde ise meclislerine karşı sorumludurlar..” düzenlemesi yer almaktadır.
Yukarıda değinilen mevzuat hükümleri bir arada değerlendirildiğinde, idare gelirlerinin tarh, tahakkuk ve tahsilinde görevli ve yetkili olanların takip ve tahsil işlemlerini yürütmelerinin kendilerine Kanunla verilmiş bir görev olduğu görülmektedir.
Yapılan incelemede, Başkanlığın yasal gelir kalemleri arasında yer alan Kapadokya Alanı sınırları içindeki belediyelerin bir önceki yıl kesinleşmiş bütçe gelirlerinden idareye aktarılması gereken %1’lik payın Başkanlığın kuruluş tarihi olan 2019 yılından beri toplam 8.988.670,28 TL tutarında tahakkuk ettiği, ancak yıllar itibariyle toplam tahsilatın 5.303.956,29 TL tutarında kaldığı, toplamda Başkanlığın 3.684.713,96 TL’lik bir alacağının olduğu anlaşılmaktadır.
Tahakkuk ve tahsilat verileri incelendiğinde, 2019 ve 2020 yıllarından dahi borç tahakkukları kaldığı görülmektedir.
Başkanlığın önemli bir gelir kalemi olan söz konusu alacağın tahsilat işlemlerinin gerçekleştirilmesi ve kamu alacağının zaman aşımına uğratılarak kamu zararına sebebiyet verilememesi için gerekli önlemlerin alınması gerekmektedir.