|
ÖZET: Kurumun kendi kaynaklarıyla geliştirdiği yazılımların varlık hesaplarında yeterince izlenmediği tespit edilmiştir. 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları’nda, Özel Bütçeli İdare KGM ve bağlı Bölge Müdürlükleri tarafından üretilen yazılımlara ilişkin üretim giderlerinin 260-Haklar Hesabında maliyet bedelleri ile kaydedilmediği ortaya konmuştur. Genel Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin ilgili maddeleri, kamu idarelerinin kendi imkanlarıyla ürettikleri varlıkların maliyet bedellerinin kaydedilmesi gerektiğini belirtmektedir.
Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin 194’üncü maddesi, haklar hesabının ekonomik değer taşıyan harcamaların izlenmesi için kullanıldığını ifade ederken, 202’nci madde ise maddi olmayan duran varlıkların değer düşüklüğü karşılıklarının izlenmesine yönelik düzenlemeler içermektedir. Bu bağlamda, kamu idarelerinin kendi imkanlarıyla ürettikleri varlıkların giderlerini işlem tarihindeki maliyet bedeli üzerinden kaydetmeleri zorunludur. Denetim bulgusu üzerine, İdare bu durumu kabul etmiştir. Sonuç olarak, İdarenin kendi imkanlarıyla ürettiği yazılımlar için yaptığı giderlerin, 260-Haklar Hesabında işlem tarihindeki maliyet bedeli ile takip edilmesi ve yıl sonlarında 268-Birikmiş Amortismanlar ve Değer Düşüklüğü Karşılığı Hesabı ile ilişkilendirilerek itfa işlemlerinin gerçekleştirilmesi gerekmektedir. |
BULGU: Kurumun Kendi İmkanları ile Ürettiği Yazılımların Varlık Hesaplarında Takip Edilmemesi
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Özel Bütçeli İdare
KGM’nin ve bağlı Bölge Müdürlüklerinin kendi kaynakları ile ürettiği yazılımların bulunduğu, fakat bunlara ilişkin üretim giderlerinin 260-Haklar Hesabında maliyet bedelleri ile izlenmediği tespit edilmiştir.
Genel Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin “Kayıt zamanı, kamu gelir ve giderleri ile bütçe gelir ve giderlerinin yılı” başlıklı 16’ncı maddesinde;
“(1) Bir ekonomik değer; yaratıldığında, başka bir şekle dönüştürüldüğünde, mübadeleye konu edildiğinde, el değiştirdiğinde veya yok olduğunda muhasebeleştirilir.”,
Aynı Yönetmelik’in “İç imkanlarla üretilen varlıklar” başlıklı 20’nci maddesinde de;
“(1) Kamu idarelerinin bizzat kendi imkanlarıyla ürettikleri maddi ve maddi olmayan duran varlıkların üretimi için yapılan giderler, işlem tarihindeki maliyet bedeli üzerinden ilgili varlık hesaplarına kaydedilir.” hükümlerine yer verilmiştir.
Diğer yandan, Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin 260-Haklar hesabına ilişkin “Hesabın Niteliği” başlıklı 194’üncü maddesinde;
“Haklar hesabı, bedeli karşılığı edinilen hukuki tasarruflar ile belirli alanlarda tanınan kullanma ve yararlanma gibi hak ve yetkiler dolayısıyla yapılan ve ekonomik değer taşıyan harcamaların izlenmesi için kullanılır.” denilmektedir.
Aynı Yönetmelik’in 202’inci maddesinde;
“Birikmiş amortismanlar ve değer düşüklüğü karşılığı hesabı, maddi olmayan duran varlık bedellerinin, yararlanma süresi içinde giderleştirilmesi ve hesaben yok edilmesi ile maddi olmayan duran varlıklar için ayrılan değer düşüklüğü karşılıklarını izlemek için kullanılır.” hükmü yer almaktadır.
Yukarıda belirtilen mevzuat hükümlerine göre, kamu idarelerinin kendi imkanları ile ürettikleri maddi ve maddi olmayan duran varlıkların üretimi için yaptıkları giderleri, işlem tarihindeki maliyet bedeli üzerinden ilgili varlık hesaplarına kaydetmeleri gerekmektedir.
Yukarıda yer alan denetim tespiti üzerine, İdare tarafından bulgu konusu hususa iştirak edildiği ifade edilmiştir.
Netice olarak, İdarenin kendi imkanları ile ürettiği yazılımlar için yaptığı giderleri, işlem tarihindeki maliyet bedeli ile 260-Haklar Hesabında takip etmesi ve yıl sonlarında 268-Birikmiş Amortismanlar ve Değer Düşüklüğü Karşılığı Hesabı ile karşılıklı çalıştırarak hakların ekonomik ömürlerine uygun olacak şekilde itfa işlemlerini yapması gerekmektedir.