ÖZET: 2022 yılı Sayıştay Denetim Raporları’na göre, kurumun NÜTED A.Ş.’ye sağladığı sermaye, ilgili muhasebe hesaplarında takip edilmemiştir. NÜTED A.Ş., 9.000.000 TL kâr elde etmiş, bu kârı sermayeye eklemiş ancak kurum kayıtlarında bu sermaye artışı yer almamıştır. Kamu İdaresi, muhasebe birimine bilgi verilmediği için kayıtların yapılamadığını belirtmiştir. Bu nedenle, kârın 241 hesabına kaydedilmesi gerektiği değerlendirilmiştir.

BULGU: Kurumun Ortak Olduğu Şirkete Sağladığı Sermayenin İlgili Hesaplarda Takip Edilmemesi

2022 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Düzenleyici ve Denetleyici Kurum

Kurum mali tablolarının incelenmesinde, NÜTED A.Ş.’ye (karın sermayeye eklenmesi suretiyle yatırılan) nakdi nitelikteki sermayenin 241 Mal ve Hizmet Üreten Kuruluşlara Yatırılan Sermayeler Hesabında muhasebeleştirilmediği görülmüştür.
27.12.2014 tarih ve 29218 sayılı sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliğinin “241-Mal ve Hizmet Üreten Kuruluşlara Yatırılan Sermayeler Hesabı” başlıklı 159’uncu maddesinde; “Mal ve hizmet üreten kuruluşlara yatırılan sermayeler hesabı; mal ve hizmet üreten kuruluşlara nakden veya ayni olarak verilen sermaye tutarları ve bu sermaye tutarlarının işletilmesinden doğan kâr ve zararlar, bütçeye iade olunan sermayeler ile bu kurumlara ikrazen verilen özel tertip iç borçlanma senetleri bedelinden, bu kurumların ödenmemiş sermayelerine mahsup edilenlerin izlenmesi için kullanılır.” denilmektedir.
Mezkur Yönetmeliğin “Hesabın İşleyişi” başlıklı 161’inci maddesinde; “(1) Mal ve hizmet üreten kuruluşlara yatırılan sermayeler hesabına ilişkin borç ve alacak kayıtları aşağıda gösterilmiştir:
6) Mal ve hizmet üreten kuruluşlara verilen sermayenin işletilmesi sonucunda ortaya çıkan ve özel kanunlarında sermayeye eklenmesine yetki verilen kârlar, bu hesaba borç, 600- Gelirler Hesabına alacak; 805-Gelir Yansıtma Hesabına borç, 800-Bütçe Gelirleri Hesabına alacak kaydedilir. Ayrıca, ödeneği temin edildiğinde söz konusu tutar 830-Bütçe Giderleri Hesabına borç, 835-Gider Yansıtma Hesabına alacak kaydedilir… ” hükümleri yer almaktadır.
Kurumun verdiği sermaye tutarının işletilmesi sonucu NÜTED A.Ş’nin 9.000.000 TL olarak kâr elde ettiği, ortaklara dağıtmak yerine söz konusu kârı sermayeye eklediği görülmüştür. Bu nedenle Kurumun NÜTED A.Ş.’deki sermayesi aynı oranda artmıştır. Ancak söz konusu sermaye tutarı Kurum kayıtlarında yer almamıştır.
Kamu İdaresi cevabında, söz konusu sermaye arttırımının gerçekleştirildiği, ancak bu işleme ilişkin muhasebe birimine bilgi verilmediği için ilgili muhasebe kayıtlarının yapılamadığı ifade edilmiştir.
Bu itibarla, Kurumun NÜTED A.Ş’ye verdiği sermaye tutarının işletilmesi sonucu elde edilen kârın 241- Mal ve Hizmet Üreten Kuruluşlara Yatırılan Sermayeler Hesabına kaydedilmesi gerektiği değerlendirilmektedir.