ÖZET: 2022 yılı Sayıştay Denetim Raporları, maddi duran varlıkların değerini artırmayan giderlerin yanlış bir şekilde varlık hesabına kaydedildiğini ortaya koymuştur. Özellikle, belediye hizmetleri için alınan akaryakıt ödemeleri, toplamda 907.610,01 TL tutarında, 251 Yeraltı ve Yerüstü Düzenleri Hesabına kaydedilmiştir. Ancak bu giderler, doğrudan yeraltı ve yerüstü düzenlerinin değerini artırmayan genel giderler arasında yer almaktadır.

Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı tarafından yayımlanan Mahalli İdareler 2022 Yılı Detaylı Hesap Planı, akaryakıt ve yağ alımlarının genel giderler kapsamında kaydedilmesi gerektiğini açıkça belirtmektedir. Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği çerçevesinde, 251 Yeraltı ve Yerüstü Düzenleri Hesabı, yalnızca bu varlıkların iyileştirilmesi veya ömrünün uzatılması gibi durumlarda harcama kaydı yapılmasına olanak tanımaktadır. Dolayısıyla, akaryakıt alımlarının bu hesaba kaydedilmesi yerine, gider olarak muhasebeleştirilmesi gerekmektedir.

BULGU: Maddi Duran Varlığın Değerini Artırmayan Giderlerin Varlık Hesabına Kaydedilmesi

2022 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – İl Belediyesi

Belediye hizmetleri için satın alınan akaryakıt ödemelerinin, maddi duran varlığın değerini artırmadığı halde duran varlık hesabına kaydedildiği görülmüştür.
Belediye hizmetleri için satın alınan toplam 907.610,01 TL tutarındaki akaryakıt gideri 251 Yeraltı ve Yerüstü Düzenleri Hesabına kaydedilen yol, köprü, baraj, tünel, bölme, sarnıç, iskele, hark ve benzeri varlıklara kaydedilmiştir.
Esasen akaryakıt alımları Belediyenin bütün hizmetlerinin yürütümünde kullanılan, doğrudan yeraltı ve yerüstü düzenlerinin değerini artırmayan genel giderlerdendir.
Nitekim Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığınca yayımlanan Mahalli İdareler 2022 Yılı Detaylı Hesap Planında akaryakıt ve yağ alımlarının 630.03.02.03.02 numaralı kodda yer alan genel giderlere kaydedilmesi gerektiği açıkça belirtilmiştir.
Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin sözü edilen 251 Yeraltı ve Yerüstü Düzenleri Hesabının işleyişine bakıldığında, bu hesapta kayıtlı yeraltı ve yerüstü düzenlerinin iyileştirilmesi, ömrünün uzatılması veya veriminin arttırılmasına ilişkin olarak bütçeye gider kaydıyla yapılan harcama tutarlarının bu hesaba kaydı mümkündür. Doğrudan varlığın değerini artırmayan akaryakıt alımlarının bu hesaba kaydedilmemesi, giderleştirilmesi gerekir.