|
ÖZET: Maddi duran varlık alımlarının doğrudan giderleştirilmesi, 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları’nda önemli bir bulgu olarak öne çıkmaktadır. Genel Bütçeli İdareler ve Tesisleri Genel Müdürlüğü tarafından edinilen bazı maddi duran varlıkların, ilgili hesaplara kaydedilmeden doğrudan gider olarak gösterildiği tespit edilmiştir. Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin 169. maddesi, maddi duran varlıkların, kamu idarelerinin faaliyetlerinde kullanılmak üzere edinilen ve tahmini yararlanma süresi bir yıldan fazla olan fiziki varlıklar olarak tanımlandığını belirtmektedir.
Denetim sırasında, toplam değeri 97.771.041,59 TL olan alımların, maddi duran varlık hesaplarına kaydedilmediği ve 630-Giderler Hesabı’nda doğrudan gider olarak gösterildiği ortaya çıkmıştır. Kamu İdaresi, bulguya katıldığını ve gerekli işlemleri yaptığını ifade etmiştir. Ancak, 2025 yılında yapılan kayıtların, 2024 yılı mali tablolarındaki hatayı düzeltme açısından etkili olmadığı vurgulanmaktadır. Bu durum, 2024 yılı mali tablolarında 150-İlk Madde ve Malzeme Hesabı ile 255-Demirbaşlar Hesabı’nda toplam 97.771.041,59 TL eksiklik, 630-Giderler Hesabı’nda ise aynı tutarda fazlalık yaratmaktadır. |
BULGU: Maddi Duran Varlık Alımlarının Doğrudan Giderleştirilmesi
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Genel Bütçeli İdareler ve Tesisleri
Genel Müdürlük tarafından alımı gerçekleştirilen bazı maddi duran varlıkların ilgili hesaplara kaydedilmeyerek doğrudan giderleştirildiği görülmüştür.
Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin “Maddi duran varlıklar” başlıklı 169’uncu maddesinde, maddi duran varlıklar hesap grubunun, kamu idarelerince faaliyetlerinde kulanılmak üzere edinilen ve tahmini yararlanma süresi bir yıldan fazla olan fiziki varlıklar ve bunların birikmiş amortismanlarının izlenmesi için kulanılacağı belirtilmiştir.
“Hesap grubuna ilişkin işlemler” başlıklı 170’inci maddesinde ise edinilen maddi duran varlıkların maliyet bedeli ile hesaplara alınacağı, maliyet bedeline varlıkların elde edilmesindeki faiz hariç yapılan her türlü giderin ilave edileceği, bağış veya hibe olarak edinilen maddi duran varlıkların varsa bilinen değeriyle, yoksa değerlemesi yapıldıktan sonra tespit edilen değeriyle hesaplara alınacağı ifade edilmiştir.
Yapılan incelemede, 97.771.041,59 TL tutarındaki alımın ilgili maddi duran varlık hesaplarına kaydedilmeyerek, 630-Giderler Hesabında doğrudan giderleştirildiği tespit edilmiştir.
Kamu İdaresi cevabında bulguya iştirak edilmiş olup bulgu doğrultusunda işlem yapıldığı ifade edilmiştir. Ancak, bulgu konusu hususa yönelik 2025 yılında yapılan kayıtların 2024 yılı mali tablolarındaki hatayı düzeltici bir etkisi bulunmamaktadır.
Söz konusu alımların maddi duran varlık hesaplarında izlenmemesi sonucunda 2024 yılı mali tablolarında 150-İlk Madde ve Malzeme Hesabı ile 255-Demirbaşlar Hesabı toplam 97.771.041,59 TL noksan, 630-Giderler Hesabı ise aynı tutar kadar fazla görünmektedir.