ÖZET: 2022 yılı Sayıştay denetim raporları, il belediyesine ait park, yeşil alanlar ve meydanlarda bulunan gayrimenkul varlıkların, 251 Yeraltı ve Yerüstü Düzenleri Hesabı yerine 150 İlk Madde ve Malzeme Hesabında kaydedildiğini ortaya koymuştur. Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 115. maddesi, belirli varlıkların 150 hesapta izlenmesi gerektiğini belirtirken, 190. madde ise yeraltı ve yerüstü yapılarının 251 hesapta takip edilmesi gerektiğini vurgulamaktadır.

İdarenin mali tablolarında, park ve bahçelerde yer alan sabit metal çöp kovaları, oyun grupları ve aydınlatma direkleri gibi varlıkların 251 hesap yerine 150 hesapta yer aldığı tespit edilmiştir. Bu durum, 150 no.lu hesapta 1.111.763,05 TL fazla, 251 no.lu hesapta ise aynı tutarda noksanlık oluşturmuştur. İdare, 22.06.2023 tarihli yevmiye maddesi ile düzeltme kaydı yapıldığını belirtmiş, ancak bu düzeltmenin yalnızca 2023 yılı mali tablolarını etkileyeceği ifade edilmiştir.

Sonuç olarak, halka açık alanlarda bulunan ve tahmini faydalanma süresi bir yıldan fazla olan gayrimenkul varlıkların 251 Yeraltı ve Yerüstü Düzenleri Hesabında izlenmesi gerektiği açıktır. Bu durum, mali raporların doğruluğu açısından büyük önem taşımaktadır.

BULGU: Maddi Duran Varlık Mahiyetinde Olan Gayrimenkullerin Dönen Varlıklarda Takip Edilmesi

2022 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – İl Belediyesi

İdare bünyesindeki park, yeşil alanlar ve meydanlarda gayrimenkul olarak bulunan varlıkların, 251 Yeraltı ve Yerüstü Düzenleri Hesabı yerine 150 İlk Madde ve Malzeme Hesabında izlendiği görülmüştür.
Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 115’inci maddesinde; idarelerce satılmak, imalatta veya diğer faaliyetlerde kullanılmak ya da sarf edilmek üzere edinilen ilk madde ve malzeme, yarı mamul, mamul, ticari mal, artık ve hurda gibi bir yıl veya faaliyet dönemi içinde sarf edilecek veya paraya çevrilecek varlıkların 150 İlk Madde ve Malzeme Hesabında; mezkûr Yönetmelik’in 190’ıncı maddesinde ise; herhangi bir işin gerçekleşmesini sağlamak veya kolaylaştırmak için, yeraltında veya yerüstünde inşa edilmiş her türlü yol, köprü, baraj, tünel, bölme, sarnıç, iskele, hark ve benzeri yapılar ile bunların eklenti ve bütünleyici parçalarının 251 Yeraltı ve Yerüstü Düzenleri Hesabında izleneceği ifade edilmiştir.
İdarenin mali tabloları incelendiğinde; sabit metal çöp kovaları, park oyun grupları, aydınlatma direkleri vb. gibi bulunduğu park, bahçe veyahut meydanın tamamlayıcı bir parçası sayılması lazım gelen varlıkların, 251 Yeraltı ve Yerüstü Düzenleri Hesabı yerine 150 İlk Madde ve Malzeme Hesabında takip edildiği anlaşılmıştır. Bu sebeple, bilançoda 150 no.lu hesap 1.111.763,05 TL fazla, 251 no.lu hesap ise aynı tutarda noksan olarak yer almaktadır.
İdare tarafından verilen cevapta, 22.06.2023 tarihli ve 5305 no.lu yevmiye maddesi ile düzeltme kaydı yapıldığı belirtilmiştir. Ancak bu düzeltme 2023 yılı mali tablolarına yansıyacak olup 2022 yılı mali tablolarını etkilememektedir.
Halka açık alanlarda gayrimenkul olarak bulunan ve tahmini faydalanma süresi bir yılın üzerinde olan varlıkların 251 Yeraltı ve Yerüstü Düzenleri Hesabında izlenmesi gerekmektedir.