|
ÖZET: Maddi duran varlık satışlarından doğan alacakların izlenmesi konusunda yapılan incelemelerde, alacakların yanlış hesaplarda takip edildiği tespit edilmiştir. 2024 yılı Sayıştay denetim raporlarına göre, belediye şirketinin maddi duran varlıklar hesap grubunda yer alan varlıkların ticari olmayan faaliyetler çerçevesinde satılması sonucunda oluşan alacakların, 136 Diğer Çeşitli Alacaklar Hesabı yerine 120 Alıcılar Hesabında kaydedildiği görülmüştür.
Muhasebe Sistemi Genel Tebliği’ne göre, 120 Alıcılar Hesabı, işletmenin ana faaliyet alanından kaynaklanan senetsiz alacakların izlenmesi için kullanılmaktadır. Diğer yandan, 136 Diğer Çeşitli Alacaklar Hesabı, ticari olmayan alacakların takip edildiği bir hesap grubudur. Bu bağlamda, esas faaliyet dışındaki maddi duran varlık satışlarından kaynaklanan alacakların, ilgili hesap grubuna kaydedilmesi gerekmektedir. Yapılan denetim sonucunda, 25 Maddi Duran Varlıklar Hesap Grubunda yer alan demirbaşların satışından doğan 190.000,00 TL’lik alacağın yanlışlıkla 120 Alıcılar Hesabında takip edildiği belirlenmiştir. Bu durum, alacakların doğru hesaplarda izlenmesi gerektiğini ortaya koymaktadır. Alacakların kaydedilmesi sırasında, alacağın esas faaliyetle bağlantısı değerlendirilerek, ticari olmayan alacakların uygun hesaplara yönlendirilmesi ve mali tabloların doğru bir şekilde sunulması önem arz etmektedir. |
BULGU: Maddi Duran Varlık Satışından Doğan Alacakların Alıcılar Hesabında İzlenmesi
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Belediye Şirketi
Şirketin Maddi Duran Varlıklar Hesap Grubunda kayıtlı olan varlıklarının, Şirketin ticari olmayan faaliyetleri kapsamında satıldığı ve bu satışlara ilişkin alacakların 136 Diğer Çeşitli Alacaklar Hesabı yerine 120 Alıcılar Hesabında izlendiği görülmüştür.
1 Sıra No.lu Muhasebe Sistemi Genel Tebliği’ne göre; 120 Alıcılar Hesabı işletmenin faaliyet konusunu oluşturan mal ve hizmet satışlarından kaynaklanan senetsiz alacaklarının izlenmesi için kullanılır, 136 Diğer Çeşitli Alacaklar Hesabı ise, ticari olmayıp 13 Diğer Alacaklar Hesap Grubunda sayılan hesaplardan herhangi birine dahil edilemeyen alacakların izlendiği hesaptır.
Yukarıda yer alan hükümlerden anlaşılacağı üzere bir şirketin esas faaliyetinden olan senetsiz alacakları alacağın kimden olduğuna bakılmaksızın 120 Alıcılar Hesabında, esas faaliyeti dışındaki maddi duran varlıkların satışından doğan alacakları ise 13 Diğer Alacaklar Hesap Grubunda yer alan 136 Diğer Çeşitli Alacaklar Hesabında izlenecektir.
Ancak yapılan incelemede, Şirkete ait olan ve 25 Maddi Duran Varlıklar Hesap Grubunda izlenen demirbaşların satışından kaynaklanan 190.000,00 TL’lik alacağın 136 Diğer Çeşitli Alacaklar Hesabı yerine 120 Alıcılar Hesabında takip edildiği tespit edilmiştir.
Bu itibarla, bir alacak ortaya çıktığında alacağın esas faaliyetten kaynaklanıp kaynaklanmadığı değerlendirildikten sonra esas faaliyetten olmayan alacakların, borçlunun kim olduğuna göre 13 Diğer Alacaklar Hesap Grubundaki ilgili hesaba kaydedilmesi ve mali tablolarda doğru bilgilendirmenin yapılması sağlanmalıdır.