ÖZET: Yapılan inceleme, belediyenin mülkiyetindeki, yönetimindeki veya kullanımındaki taşınmazların, Kamu İdarelerine Ait Taşınmazların Kaydına İlişkin Yönetmelik hükümlerine uygun olarak envanter ve değerleme işlemlerinin gerçekleştirilmediğini ortaya koymuştur. Bu durum, muhasebe kayıtlarında “25-Maddi Duran Varlıklar” hesap grubunun güncel bilgi içermemesine yol açmıştır. Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 187. maddesi, maddi duran varlıklarla ilgili işlemlerin belirli yönetmeliklere uygun olarak yapılması gerektiğini vurgulamaktadır.

5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun 44. maddesi, kamu idarelerinin taşınmazlarının kaydına ilişkin usul ve esasların yönetmelik ile belirlenmesini öngörmektedir. Bu çerçevede, 2006/10970 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile Kamu İdarelerine Ait Taşınmazların Kaydına İlişkin Yönetmelik çıkarılmıştır. Yönetmelik, taşınmazların maliyet bedeli veya rayiç değeri üzerinden kayıtlara alınması gerektiğini belirtmektedir. Ayrıca, taşınmazların değerinin güncellenmesi için Genel Yönetim Muhasebe Yönetmeliği hükümlerine uyulması gerektiği ifade edilmektedir.

Belediye, yukarıda belirtilen yönetmeliklere uygun işlemleri gerçekleştireceğini belirtmiştir. Ancak, taşınmazların kayıtlara alınması, rayiç değerlerinin belirlenmesi ve kayıtlı değerlerin güncellenmesi gibi işlemlerin zamanında yapılması büyük önem taşımaktadır. Bu adımlar, belediyenin mali durumunun doğru bir şekilde yansıtılması açısından kritik öneme sahiptir.

BULGU: Maddi Duran Varlıklar Hesap Grubunun Güncel Durumu Yansıtmaması

2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir Olmayan İl Kapsamında Yer Alan İlçe Belediyesi

Yapılan incelemede belediyenin mülkiyetinde, yönetiminde veya kullanımında bulunan taşınmazların Kamu İdarelerine Ait Taşınmazların Kaydına İlişkin Yönetmelik hükümlerine göre envanter ve değerleme işlemleri yapılmak suretiyle kayıtlara alınmadığı, bunun sonucunda muhasebe kayıtlarında “25-Maddi Duran Varlıklar” hesap grubuna gerekli kayıtların güncel olarak yapılmadığı, bu hesap grubunun doğru bilgi içermediği görülmüştür.

Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin Maddi duran varlıklar hesap grubuna ilişkin işlemleri düzenleyen 187’nci maddesinde, maddi duran varlıklar hakkında Taşınır Mal Yönetmeliği ve 13/9/2006 tarihli ve 2006/10970 sayılı Bakanlar Kurulu Kararıyla yürürlüğe konulan Kamu İdarelerine Ait Taşınmazların Kaydına İlişkin Yönetmelik’in ilgili hükümlerine göre işlem yapılacağı hususu düzenlenmiştir.

5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun “Taşınır ve taşınmaz işlemleri” başlıklı 44’üncü maddesinde kamu idarelerinin taşınmazlarının kaydına ilişkin usul ve esasların çıkarılacak yönetmelik ile belirleneceği hüküm altına alınmıştır. Buna istinaden 2006/10970 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile Kamu İdarelerine Ait Taşınmazların Kaydına İlişkin Yönetmelik çıkarılmıştır.

Yönetmelik’in “Kayıt ve kontrol işlemleri” başlıklı 5’inci maddesinde;

Ek 1’deki Kayıt Planı’nın “Tapuda Kayıtlı Olan Taşınmazlar” başlığı altında yer alan taşınmazların maliyet bedeli üzerinden, bu taşınmazlardan maliyet bedeli belirlenemeyenlerin ise rayiç değerleri üzerinden kayıtlara alınacağı,

“Tapuda Kayıtlı Olmayan Taşınmazlar” başlığı altında yer alan taşınmazlardan sadece ekonomik olarak değerlendirmeye konu olanlar ile kamusal ihtiyaçlarda kullanılan taşınmazların, “Orta Malları” başlığı altında yer alan taşınmazların, “Genel Hizmet Alanları” başlığı altında yer alan taşınmazların ve Bakanlık tarafından iz bedeli ile takip edilmesine karar verilen taşınmazların iz bedeli üzerinden kayıtlara alınacağı,

Taşınmazların rayiç değerinin maliki kamu idaresince, başka bir kamu idaresinin yönetiminde veya kullanımında olanların ise bu idarelerce tespit edileceği,

Taşınmazların kayıtlara alınan değerinin Genel Yönetim Muhasebe Yönetmeliği hükümlerine göre güncelleneceği belirtilmektedir.

İdare cevabında yukarıda belirtilen yönetmeliğe uygun olarak işlemler gerçekleştirilecektir denilmiştir.

Yukarıda belirtilen mevzuat hükümlerine göre belediyenin mülkiyetinde, yönetiminde veya kullanımında bulunan taşınmazların Kamu İdarelerine Ait Taşınmazların Kaydına İlişkin Yönetmelik hükümlerine göre kayıtlara alınması, taşınmazların rayiç değerinin maliki kamu idaresince belirlenmesi ve taşınmazların kayıtlara alınan değerinin anılan Muhasebe Yönetmeliği hükümlerine göre güncellenmesi gerekmektedir.